درمان با rTMS
درمان با rTMS چیست، برای چه کسانی مناسب است، جلسات چگونه انجام میشود و شواهد علمی و عوارض احتمالی آن چیست.
مرکز آموزش rTMS
سؤالات متداول rTMS
در این صفحه پاسخ کوتاه پرسش‌های پرتکرار بیماران و خانواده‌ها درباره rTMS را گردآوری کرده‌ایم. پرسش‌ها در سه بخش آمده‌اند: پیش از شروع درمان، در طول جلسات، و پس از درمان همراه با ایمنی و هزینه. هر پاسخ در صورت نیاز به مطلب کامل‌تر پیوند داده شده است. این پاسخ‌ها اطلاعات عمومی هستند و جایگزین ویزیت و ارزیابی پزشک نیستند؛ پاسخ به درمان در افراد مختلف متفاوت است. اگر پرسش شما در این فهرست نیست، میتوانید آن را در ویزیت اولیه با پزشک مطرح کنید.
پیش از شروع درمان
rTMS برای چه بیماریهایی استفاده میشود؟
بیشترین شواهد علمی rTMS در درمان افسردگی ماژور، بهویژه در افرادی است که به داروهای ضدافسردگی پاسخ کافی ندادهاند. deep TMS بهعنوان درمان کمکی وسواس فکری-عملی نیز تأییدیه FDA دارد. شواهد برای اضطراب، بیخوابی، پارکینسون و میگرن محدود است و این کاربردها کمکی یا پژوهشی به شمار میروند.
پیش از شروع rTMS چه ارزیابیهایی انجام میشود؟
پیش از درمان، پزشک در ویزیت اولیه تشخیص، شدت علائم، درمانهای قبلی، داروهای فعلی و موارد منع درمان مانند ایمپلنتهای فلزی در سر یا سابقه تشنج را بررسی میکند. در صورت نیاز ممکن است ارزیابیهای تکمیلی درخواست شود. سپس پروتکل و برنامه جلسات مشخص میشود.
چه کسانی نباید rTMS انجام دهند؟
وجود قطعات فلزی یا ایمپلنت الکترونیکی در سر یا نزدیک آن، کاشت حلزون و محرک‌های کاشتنی ممکن است مانع درمان باشد. سابقه صرع یا تشنج، بارداری و ترک فعال الکل یا مواد نیز نیاز به بررسی دقیق دارد. تصمیم نهایی را پزشک پس از ارزیابی میگیرد.
آیا rTMS در بارداری قابل انجام است؟
شواهد درباره rTMS در بارداری محدود است. راهنمای ایمنی بینالمللی بارداری را شرایطی میداند که نیاز به سنجیدن دقیق خطر و فایده دارد. اگر باردار هستید یا احتمال بارداری دارید، حتماً پیش از شروع به پزشک بگویید تا تصمیم بهصورت فردی گرفته شود.
آیا باید داروهایم را پیش از rTMS کنار بگذارم؟
خیر، مگر اینکه پزشک معالج شما چنین توصیهای داشته باشد. در بسیاری از بیماران rTMS همراه با داروهای اعصاب انجام میشود. برخی داروها ممکن است بر آستانه تشنج اثر بگذارند، به همین دلیل فهرست کامل داروهایتان را به پزشک بدهید و هیچ دارویی را خودسرانه تغییر ندهید.
rTMS و dTMS چه تفاوتی دارند؟
هر دو روش با پالسهای مغناطیسی مغز را تحریک میکنند. تفاوت اصلی در طراحی کویل است: dTMS از کویل H استفاده میکند که ناحیه گستردهتری را تحریک میکند. تأییدیهها، کاربردها و تجربه جلسه در این دو روش تفاوتهایی دارند که پزشک هنگام انتخاب در نظر میگیرد.
در طول جلسات درمان
آیا rTMS درد دارد، rTMS برای چه کسانی مناسب نیست، rTMS در بارداری
بیشتر افراد ضربههای سبکی روی پوست سر و انقباض خفیف عضلات صورت احساس میکنند. برخی ناراحتی پوست سر یا سردرد خفیف دارند که معمولاً گذراست و با ادامه جلسات کمتر میشود. اگر ناراحتی آزاردهنده است به کارشناس بگویید تا تنظیمات بررسی شود.
هر جلسه rTMS چقدر طول می‌کشد؟
جلسات استاندارد rTMS با فرکانس بالا معمولاً حدود ۲۰ تا ۴۰ دقیقه و جلسات iTBS حدود ۳ دقیقه طول می‌کشند. جلسه اول به دلیل تعیین آستانه حرکتی و محل دقیق کویل طولانی‌تر است. زمان آماده‌شدن و نشستن روی صندلی را هم در برنامه خود در نظر بگیرید.
در طول یک جلسه چه اتفاقی میافتد؟
روی صندلی راحت مینشینید، گوشگیر میگذارید و کارشناس کویل را روی نقطه تعیینشده سر قرار میدهد. با شروع پالسها صدای تقتق میشنوید و ضربههای سبکی احساس میکنید. در تمام مدت بیدار هستید و به بیهوشی نیازی نیست. در صورت ناراحتی میتوانید به کارشناس اطلاع دهید.
آیا بعد از جلسه میتوانم رانندگی کنم یا سر کار بروم؟
rTMS به بیهوشی یا آرامبخش نیاز ندارد و بیشتر افراد پس از جلسه به فعالیت روزمره، از جمله رانندگی و کار، برمیگردند. اگر پس از جلسه احساس سرگیجه، خستگی زیاد یا سردرد قابل توجه دارید، کمی استراحت کنید و موضوع را به کارشناس کلینیک بگویید.
چند جلسه rTMS لازم است؟
دوره اصلی درمان افسردگی معمولاً ۲۰ تا ۳۰ جلسه است که ۵ روز در هفته و در مدت ۴ تا ۶ هفته انجام میشود. تعداد دقیق را پزشک بر اساس تشخیص، شدت علائم، پروتکل و پاسخ شما تعیین میکند. برخی بیماران پس از دوره اصلی به جلسات نگهدارنده نیاز دارند.
پس از درمان، ایمنی و هزینه
نتیجه rTMS از چه زمانی مشخص میشود؟
اثر rTMS معمولاً تدریجی است و در بسیاری از بیماران پس از چند هفته درمان آشکارتر میشود. پاسخ به درمان در افراد مختلف متفاوت است و برخی افراد پاسخ کافی نمی‌گیرند. پزشک در ویزیت‌های پیگیری روند علائم را بررسی میکند و درباره ادامه یا تغییر برنامه تصمیم میگیرد.
آیا rTMS خطرناک است؟
بر اساس راهنمای ایمنی ۲۰۲۱، rTMS وقتی طبق دستورالعمل‌ها و پس از غربالگری انجام شود، ایمنی قابل قبولی دارد. عوارض شایع مانند سردرد و ناراحتی پوست سر معمولاً گذرا هستند. تشنج عارضه جدی اما بسیار نادری است و بررسی موارد منع درمان پیش از شروع، احتمال آن را کمتر میکند.
آیا اثر rTMS ماندگار است؟
در برخی بیماران بهبود پس از پایان دوره برای مدتی ادامه پیدا میکند و در برخی دیگر علائم ممکن است بازگردد. در این صورت پزشک ممکن است درمان نگهدارنده یا تکرار دوره را پیشنهاد کند. ادامه پیگیری روان‌پزشکی و درمانهای همراه طبق نظر پزشک به حفظ نتیجه کمک میکند.
rTMS با شوک درمانی (ECT) چه تفاوتی دارد؟
در ECT تحت بیهوشی عمومی یک تشنج کنترل‌شده ایجاد میشود، اما rTMS بدون بیهوشی و در حالت بیداری انجام میشود و هدف آن ایجاد تشنج نیست. این دو روش در کاربرد، عوارض و شرایط انجام تفاوت دارند و انتخاب میان آن‌ها به ارزیابی پزشک و شرایط بیمار بستگی دارد.
هزینه rTMS چقدر است؟
هزینه rTMS به نوع پروتکل، تعداد جلسات تعیینشده توسط پزشک و ارزیابیهای لازم بستگی دارد و برای هر بیمار ممکن است متفاوت باشد. برای دیدن تعرفه‌های به‌روز جلسات و عوامل مؤثر بر هزینه، صفحه هزینه rTMS را ببینید یا با کلینیک تماس بگیرید.
آیا بیمه هزینه rTMS را پوشش میدهد؟
پوشش هزینه rTMS به نوع بیمه و قرارداد بیمه تکمیلی شما بستگی دارد و میان شرکت‌های بیمه متفاوت است. پیش از شروع درمان، شرایط پوشش را از بیمه‌گر خود بپرسید. اطلاعات بیشتر درباره مدارک لازم و نکات بیمه در صفحه هزینه rTMS آمده است.
چگونه برای rTMS نوبت بگیرم؟
برای شروع، از صفحه رزرو نوبت درخواست ویزیت ثبت کنید یا با کلینیک تماس بگیرید. در ویزیت اولیه، پزشک مناسب بودن درمان را بررسی میکند. کلینیک در نیاوران تهران قرار دارد و نشانی و راهنمای دسترسی در صفحه موقعیت کلینیک آمده است. فهرست داروها و مدارک درمانی قبلی را همراه داشته باشید.
منابع علمی این صفحه (۴)
- Rossi S et al. Safety and recommendations for TMS use in healthy subjects and patient populations, with updates on training, ethical and regulatory issues: Expert Guidelines. Clin Neurophysiol (۲۰۲۱) مشاهده منبع
- McClintock SM et al. Consensus Recommendations for the Clinical Application of Repetitive Transcranial Magnetic Stimulation (rTMS) in the Treatment of Depression. J Clin Psychiatry (۲۰۱۸) مشاهده منبع
- Blumberger DM et al. Effectiveness of theta burst versus high-frequency repetitive transcranial magnetic stimulation in patients with depression (THREE-D): a randomised non-inferiority trial. Lancet (۲۰۱۸) مشاهده منبع
- Lefaucheur JP et al. Evidence-based guidelines on the therapeutic use of repetitive transcranial magnetic stimulation (rTMS): An update (2014-2018). Clin Neurophysiol (۲۰۲۰) مشاهده منبع
پاسخ پرسش خود را پیدا نکردید؟
برای ارزیابی اولیه و گفت‌وگو با پزشک درباره شرایط خود، درخواست نوبت ثبت کنید یا با کلینیک تماس بگیرید.
دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.