تحریک مغناطیسی با کویل معمولی (rTMS)
روش رایج با کویل معمولی؛ برای چه کسانی مناسب است و جلسه چطور میگذرد.
تهران نورو کلینیککلینیک مغز و اعصاب تهران
نزدیکترین نوبت خالی: در حال بررسی…
تهران نورو کلینیک · https://tehranneuroclinic.ir/services/dtms
دستهایتان از بس شستهاید ترک خورده است. یا هر شب چند بار برمیگردید تا قفل در را چک کنید، با اینکه میدانید بسته است. شاید هم افسردگی و دلشوره با هم آمدهاند و بعد از دو سه دارو، هنوز شبها با فکرهای تکراری بیدار میمانید. حالا روانپزشکتان درمان با dTMS را پیشنهاد کرده و نمیدانید چه فرقی با rTMS دارد. این روش بخشهای عمیقتر مغز را تحریک میکند و در کنار دارو، برای بسیاری از کسانی که دارو بهتنهایی کمکشان نکرده راه تازهای است. در تهران نورو کلینیک اول ارزیابی میکنیم و بعد میگوییم dTMS، rTMS یا هیچکدام برای شما مناسب است.
درمان با dTMS نوعی تحریک مغناطیسی مغز است که با کویل H بخشهای عمیقتر و گستردهتری را فعال میکند. بیشترین کاربرد آن وسواسی است که با دارو آرام نشده و افسردگیای که به دارو جواب کافی نداده است. جلسه بیهوشی ندارد، در کنار دارو انجام میشود و بعد از آن سر کارتان میروید.
برای وسواسی که با دارو سروسامان نگرفته و افسردگیای که به دارو جواب درستی نداده، راهی هست که روی صندلی و در بیداری انجام میشود. قرص تازهای به داروهایتان اضافه نمیکند و بعد از جلسه میتوانید سر کار بروید.
در تهران نورو کلینیک بعد از یک ویزیت ارزیابی، صادقانه میگوییم این روش برایتان مناسب است یا نه.
در ادامه ساده توضیح میدهیم منظور از تحریک «عمقی» چیست، به درد چه کسانی میخورد و جلسهٔ اول چه حسی دارد.
برای وسواس، بعد از دارو هم راهی هست: بسیاری از کسانی که با وسواس میآیند میگویند دارو فقط تیزی فکرها را گرفته است. هنوز ساعتها از روزشان درگیر شستن، چک کردن یا جنگیدن با فکرهای مزاحم است. dTMS برای همین حالت، بهعنوان کمک در کنار دارو و رفتاردرمانی، به کار میرود.
قرص تازهای به فهرستتان اضافه نمیشود: داروهای اعصاب و روان گاهی دوز بالا و عوارضی مثل خوابآلودگی، اضافهوزن یا کم شدن میل جنسی دارند. dTMS از بیرون سر کار میکند و هیچ مادهای وارد بدن نمیشود.
کار و زندگیتان به هم نمیریزد: جلسهها کوتاه است و بیهوشی ندارد. بعد از جلسه خودتان رانندگی میکنید و سر کار میروید. بسیاری این جلسهها را مثل یک کلاس یا نوبت فیزیوتراپی در برنامهٔ روزشان جا میدهند.
درمان زیر نظر متخصص مغز و اعصاب است: ارزیابی و برنامهٔ درمان با متخصص مغز و اعصاب است و جلسهها زیر نظر او انجام میشود. او روند درمان شما را از روز اول دنبال میکند.
انتخاب بین dTMS و rTMS روشن است: اگر پزشک تشخیص بدهد rTMS معمولی برای شما کافی است، همان را پیشنهاد میکنیم. پرداخت هزینهٔ بیشتر برای روشی که لازم ندارید، با اصول کار ما جور نیست.
همهٔ روشهای TMS یک پایه دارند: کویلی روی سر قرار میگیرد و پالسهای مغناطیسی کوتاهی میفرستد. این پالسها از پوست و جمجمه میگذرند و سلولهای عصبی ناحیهٔ هدف را فعال میکنند. این را در صفحهٔ rTMS به زبان ساده کامل توضیح دادهایم.
فرق اصلی dTMS در شکل کویل است. در rTMS معمولی، کویل هشتیشکل مثل چراغقوهای با نور متمرکز است؛ یک نقطهٔ مشخص را نشانه میگیرد و بیشتر به لایههای سطحیتر میرسد. در dTMS، «کویل H» داخل کلاهک طوری ساخته شده که پالس پهنتر باشد و در عمق کمتر ضعیف شود. نتیجه، تحریک بخشهای وسیعتر و عمیقتر مغز است.
چرا این مهم است؟ بعضی از شبکههای عصبی درگیر در وسواس در عمق بیشتری از مغز هستند و کویل معمولی سختتر به آنها میرسد.
برای همین «کویل H7» برای وسواس و «کویل H1» برای افسردگی ساخته شده است. در عوض، دقت موضعی dTMS کمی کمتر است و هر کدام جای خودش را دارد. این دو روش را در مقایسهٔ بیطرف dTMS و rTMS کنار هم گذاشتهایم.
داروی وسواس را با دوز درست و مدت کافی میخورید، اما هنوز بخش زیادی از روزتان درگیر فکرهای وسواسی است. در این حالت dTMS با کویل H7 بهعنوان درمان کمکی، در کنار دارو و رواندرمانی، بررسی میشود.
دستگاههای dTMS با کویل H7 از سال ۲۰۱۸ بهعنوان درمان کمکی وسواس در بزرگسالان تأییدیهٔ FDA دارند. اینکه کدام پروتکل (برنامهٔ مشخص تحریک برای هر بیماری) برای شما مناسب و در دسترس است را در ارزیابی میگوییم. نشانهها و مسیر درمان را در درمان وسواس (OCD) بخوانید.
یک یا دو داروی ضدافسردگی را درست خوردهاید، اما هنوز صبحها بیدار شدن سخت است. دستگاههای dTMS با کویل H1 از سال ۲۰۱۳ برای افسردگی اساسی بزرگسالان تأییدیهٔ FDA دارند. این گزینه در کنار دارو برای شما ارزیابی میشود. راههای دیگر را در صفحهٔ درمان افسردگی ببینید.
گاهی افسردگی با بیحوصلگی و دلشورهٔ شدید در تمام روز همراه است. در این حالت dTMS در کنار درمان افسردگی بررسی میشود. برای اضطراب بهتنهایی شواهد هنوز محدود است و تحریک مغناطیسی فقط بهعنوان درمان کمکی و بعد از ارزیابی مطرح میشود. بیشتر را در صفحهٔ درمان اضطراب بخوانید.
اگر بارها برای ترک سیگار تلاش کردهاید و نشده، شاید دربارهٔ dTMS هم شنیده باشید. دستگاههای dTMS با کویل H4 از سال ۲۰۲۰ برای کمک به ترک سیگار در بزرگسالان تأییدیهٔ FDA دارند. این روش جای دارو یا رواندرمانی را نمیگیرد و در کنار آنها به کار میرود.
اگر این مسیر برایتان مطرح است، در ارزیابی میگوییم این پروتکل برای شما مناسب و در دسترس است یا نه.
اگر یکی از اینها دربارهٔ شما درست است، پیش از ویزیت به ما بگویید:
قطعهٔ فلزی یا وسیلهٔ الکترونیکی در سر یا اطراف آن دارید، مثل کاشت حلزون، دستگاه تحریک عمقی مغز (DBS)، ترکش یا کلیپس فلزی.
خودتان یا کسی در خانوادهتان سابقهٔ صرع یا تشنج دارد.
باردارید یا احتمال بارداری میدهید.
بهتازگی الکل، آرامبخش یا مواد را کنار گذاشتهاید.
این موارد به این معنی نیست که درمان برایتان ممکن نیست، اما پزشک باید شرایط را جداگانه بررسی کند. فهرست کامل را در عوارض و موارد منع تحریک مغناطیسی ببینید.
ویزیت ارزیابی: دربارهٔ شروع علائم، داروهایی که تا حالا خوردهاید، خواب و شرایط کار و خانواده با هم حرف میزنیم. فهرست کامل داروها و اگر نامهای از پزشک معالج یا روانشناستان دارید، همراه بیاورید. در همین ویزیت میگوییم dTMS، rTMS معمولی یا هیچکدام برای شما مناسبتر است. نکتههای پیش از مراجعه را در راهنمای اولین مراجعه ببینید.
بررسی ایمنی: فلز در سر، سابقهٔ تشنج، بارداری، قطع الکل یا آرامبخش و داروهایی را که ممکن است روی آستانهٔ تشنج اثر بگذارند بررسی میکنیم. آستانهٔ تشنج یعنی اینکه مغز چقدر راحت دچار تشنج میشود. اگر لازم باشد، نوار مغز (EEG) یا نقشهٔ مغزی QEEG را بهعنوان ارزیابی تکمیلی پیشنهاد میکنیم.
جلسهٔ اول، تنظیم کلاهک برای شما: کلاهک را روی سرتان میگذاریم و اندازه میگیریم. بعد کمترین شدت پالسی را پیدا میکنیم که انگشت دستتان را تکان میدهد. به این عدد «آستانهٔ حرکتی» میگوییم و شدت درمان بر اساس آن تنظیم میشود. این جلسه به خاطر تنظیمها کمی طولانیتر از بقیه است.
جلسههای درمان: جلسهها معمولاً روزانه و در چند هفته است، مثل rTMS. مدت هر جلسه به پروتکل افسردگی یا وسواس بستگی دارد. تعداد جلسهها را در ویزیت ارزیابی میگوییم؛ توضیح بیشتر را در طول دوره و تعداد جلسهها بخوانید.
پیگیری منظم: شدت وسواس یا علائم افسردگی را در طول دوره با چند پرسش ساده پیگیری میکنیم. اگر پزشک لازم بداند، برنامه را عوض میکند. پایان دوره هم دربارهٔ ادامه یا جلسههای نگهدارنده با هم تصمیم میگیریم.
روی صندلی راحتی مینشینید. کلاهکی که کویل درمان داخل آن است روی سرتان قرار میگیرد و با چند بند محکم میشود، چیزی شبیه کلاه ایمنی دوچرخه، فقط کمی سنگینتر. محافظ گوش در همهٔ جلسهها لازم است، چون دستگاه هنگام کار صدای تقتق بلندی دارد.
با شروع دستگاه، صدای منظم تقتق را میشنوید و ضربههای سبکی روی سرتان حس میکنید، مثل اینکه کسی با انگشت روی کلاهتان بزند. گاهی با هر پالس، عضلهٔ گونه، پلک یا فک کمی تکان میخورد. بیشتر افراد این حس را دردناک نمیدانند و معمولاً از جلسهٔ دوم به آن عادت میکنند.
هر وقت ناراحت شدید، همان لحظه به پزشک بگویید. خیلی وقتها یک جابهجایی کوچک کلاهک یا بالا بردن تدریجی شدت مشکل را حل میکند.
در پروتکل وسواس، پیش از شروع پالسها معمولاً چند دقیقه دربارهٔ موضوع وسواس صحبت میشود تا فکر مزاحم کمی در ذهن بیدار شود. این کار بخشی از روش علمی همین پروتکل است و اگر این مسیر برای شما باشد، از قبل توضیحش میدهیم.
جلسه که تمام شد، بلند میشوید و سراغ کارتان میروید. روزهای اول ممکن است سردرد خفیف یا کمی حساسیت در جای کلاهک داشته باشید که معمولاً بعد از چند ساعت میرود. فرق این حسهای گذرا با نشانههایی که باید خبر بدهید، در عارضههای شایع و نادر تحریک مغناطیسی آمده است.
TMS دقیقاً چطور کار میکند؟ یک کویل روی سر با پالسهای مغناطیسی، سلولهای عصبی ناحیهٔ هدف را بدون جراحی یا بیهوشی فعال میکند. توضیح کامل را در آر تی ام اس (rTMS) چیست؟ بخوانید.
عوارضش چیست؟ شایعترین عارضه سردرد خفیف و ناراحتی موقت در جای کلاهک است که در جلسههای اول پیش میآید و زود میرود. تشنج بسیار نادر است و بررسی دقیق ایمنی پیش از شروع، احتمال آن را کمتر میکند. فهرست کامل را در ایمنی و عوارض ببینید.
چند جلسه لازم است؟ یک دورهٔ معمول چند هفته جلسهٔ روزانه است و تعداد دقیق آن به پروتکل و پاسخ بدن شما بستگی دارد. جزئیات را در تعداد جلسات rTMS بخوانید.
هزینهاش چقدر است؟ تعرفهٔ dTMS به خاطر فناوری متفاوت، ساختاری جدا از rTMS دارد. برآورد هزینهٔ کل دوره را در همان ویزیت ارزیابی روشن میگوییم. عوامل هزینه و بیمه را در هزینهٔ درمانهای تحریک مغناطیسی ببینید.
اگر یکی از این حالتها را دارید، برای ویزیت ارزیابی نوبت بگیرید:
وسواسی دارید که با دارو و رفتاردرمانی کامل آرام نشده و هنوز ساعتهایی از روزتان را میگیرد.
افسردگیتان با یکی دو دارو بهتر نشده، بهخصوص اگر با دلشوره و اضطراب شدید همراه است.
روانپزشکتان dTMS را پیشنهاد کرده و میخواهید درمان زیر نظر متخصص مغز و اعصاب انجام شود.
میخواهید بدانید dTMS یا rTMS معمولی کدام برای شما مناسبتر است.
بعضی حالها صبر نمیکند. شاید به آسیب زدن به خودتان فکر میکنید، یا حس میکنید دیگر توان مراقبت از خودتان را ندارید. در این حال همین حالا با ۱۲۳ (اورژانس اجتماعی) یا ۱۱۵ تماس بگیرید، یا به نزدیکترین اورژانس بروید و تنها نمانید.
dTMS و روشهای مشابه برای بحران حاد نیستند. اول این بحران بگذرد، بعد با خیال راحت دربارهٔ درمان حرف میزنیم.
نمیشود یکطرفه گفت کدام قویتر است. هر دو روش برای افسردگی شناختهشدهاند و برای وسواس، دستگاههای dTMS با کویل H7 تأییدیهٔ FDA دارند. انتخاب به نظر پزشک، درمانهایی که تا حالا داشتهاید و شرایط ایمنی شما بستگی دارد. بعد از ویزیت ارزیابی جزئیات را برایتان توضیح میدهیم. مقایسهٔ کامل دو روش را در صفحهٔ مقایسهٔ dTMS و rTMS آوردهایم.
بیشتر افراد ضربههای ریز و منظمی روی سر حس میکنند که گاهی با پرش خفیف عضلههای صورت یا فک همراه است. بیشتر افراد این حس را دردناک نمیدانند. سردرد یا حساسیت در جای کلاهک، بهخصوص در جلسههای اول، شایع است و معمولاً کمتر میشود. اگر اذیت شدید، همان لحظه بگویید تا شدت یا جای کلاهک را تنظیم کنیم.
بله. دستگاههای dTMS با کویل H7 از سال ۲۰۱۸ بهعنوان درمان کمکی وسواس فکری و عملی در بزرگسالان تأییدیهٔ FDA (سازمان غذا و داروی آمریکا) دارند. این تأییدیه مال دستگاه و فناوری است و به کلینیک خاصی تعلق ندارد. dTMS در این مسیر جای دارو یا رواندرمانی را نمیگیرد و معمولاً در کنار آنها به کار میرود.
بله. dTMS برای بیشتر افراد در کنار داروهای قبلی انجام میشود. فهرست کامل داروها را به ویزیت ارزیابی بیاورید. بعضی داروها روی آستانهٔ تشنج اثر دارند و پزشک باید آنها را در برنامهٔ درمان در نظر بگیرد. داروهایتان را به تصمیم خودتان کم یا قطع نکنید و هر تغییری را فقط با نظر پزشک انجام دهید.
بله. dTMS هم بیهوشی یا داروی آرامبخش لازم ندارد و در تمام جلسه بیدارید. برای همین بیشتر افراد بعد از جلسه رانندگی میکنند یا سر کار میروند. اگر بعد از جلسه خسته بودید یا سردرد داشتید، جای نگرانی نیست. کمی بنشینید و استراحت کنید و در جلسهٔ بعد به پزشک بگویید تا برنامه را با شرایطتان هماهنگ کند.
وسواس معمولاً با ترکیب چند روش کنترل میشود و dTMS یکی از این روشهاست. در بسیاری از افرادی که به درمان پاسخ میدهند، فکرها کمزورتر میشوند و وقت بیشتری از روز برای خود زندگی میماند. اما پاسخ به درمان در افراد مختلف فرق دارد. در پیگیریها روند شما را قدمبهقدم میبینیم و صادقانه میگوییم کار چطور پیش میرود.
روش رایج با کویل معمولی؛ برای چه کسانی مناسب است و جلسه چطور میگذرد.
مقایسهٔ بیطرف دو روش و پرسشهایی برای پزشک.
نقش تحریک مغناطیسی عمقی در کنار درمان استاندارد.
گزینههای غیردارویی برای افسردگی مقاوم به دارو.
متخصص مغز و اعصاب
دکتر ناصر مهربان، متخصص مغز و اعصاب با شماره نظام پزشکی ۱۲۰۲۷۵ و دانشآموخته دانشگاه جندیشاپور، در تهران نورو کلینیک در نیاوران تهران ویزیت میکند. ایشان مشکلاتی مانند سردرد و میگرن، سرگیجه، گزگز و بیحسی دست و پا، تشنج و لرزش را بررسی میکند. ویزیت با شرح حال و معاینه عصبی شروع میشود و نوار مغز یا نوار عصب و عضله فقط در صورت نیاز درخواست میشود. درمانهای غیرتهاجمی مانند rTMS و dTMS نیز پس از ارزیابی و بررسی ایمنی مطرح میشوند.
اگر خودتان را در این صفحه دیدید، با یک ویزیت ارزیابی شروع کنید. همانجا میگوییم dTMS برای شما مناسب است یا rTMS، چند جلسه لازم دارید و هزینه چقدر میشود.
دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.