درمان با rTMS
روند جلسات، شواهد علمی و عوارض rTMS.
درمان با dTMS در تهران؛ تحریک مغناطیسی عمقی مغز برای افسردگی و وسواس
dTMS یا تحریک مغناطیسی عمقی فراجمجمه‌ای، نوعی از TMS است که به‌جای کویل هشتی‌شکل رایج در rTMS از کویل H استفاده می‌کند. این کویل برای تحریک ناحیه‌ای گسترده‌تر و عمیق‌تر از قشر مغز طراحی شده است. dTMS با کویل H1 از سال ۲۰۱۳ برای افسردگی ماژور و با کویل H7 از سال ۲۰۱۸ بهعنوان درمان کمکی وسواس (OCD) تأییدیه FDA دارد. مانند rTMS، این روش غیرتهاجمی است، بیهوشی نمی‌خواهد و پس از جلسه می‌توانید به کارهای روزانه برگردید. انتخاب بین dTMS و rTMS پس از ویزیت و بر اساس تشخیص انجام میشود.
خلاصه در یک نگاه
- dTMS با کویل H، ناحیه‌ای عمیق‌تر و گسترده‌تر از rTMS معمول را تحریک می‌کند.
- تأییدیه FDA: افسردگی ماژور (۲۰۱۳) و درمان کمکی وسواس (۲۰۱۸).
- روند جلسات مشابه rTMS است و نیاز به بیهوشی یا بستری ندارد.
- عمیق‌تر بودن تحریک به معنای مناسب‌تر بودن برای همه بیماران نیست.
dTMS چیست و چگونه کار می‌کند؟
در dTMS، مانند سایر روش‌های TMS، میدان مغناطیسی متناوب از جمجمه عبور می‌کند و جریان الکتریکی ضعیفی در بافت مغز ایجاد می‌کند. تفاوت اصلی در طراحی کویل است. کویل H داخل یک کلاهک قرار دارد و طوری ساخته شده که میدان آن با شدت کمتری نسبت به عمق افت کند و ناحیه وسیع‌تری را پوشش دهد.
کویل‌های مختلف H برای نواحی متفاوت طراحی شده‌اند؛ برای مثال کویل H1 برای ناحیه پیش‌پیشانی در افسردگی و کویل H7 برای نواحی مرتبط با وسواس به کار می‌رود. درباره اصول کلی این فناوری، مقاله rTMS چیست مقدمه خوبی است.
تفاوت dTMS و rTMS
هر دو روش بر یک اصل فیزیکی تکیه دارند، اما در چند ویژگی با هم متفاوت‌اند:
| ویژگی | rTMS | dTMS |
|---|---|---|
| نوع کویل | معمولاً هشتی‌شکل | کویل H داخل کلاهک |
| ناحیه تحریک | محدودتر و سطحی‌تر، با دقت موضعی بیشتر | گسترده‌تر و عمیق‌تر، با دقت موضعی کمتر |
| تأییدیه FDA | افسردگی مقاوم به دارو (۲۰۰۸)، پروتکل iTBS (۲۰۱۸) | افسردگی ماژور (۲۰۱۳)، درمان کمکی وسواس (۲۰۱۸)، ترک سیگار (۲۰۲۰) |
| روند جلسه | بیدار، بدون بیهوشی، با محافظ گوش | بیدار، بدون بیهوشی، با محافظ گوش |
تحریک عمیق‌تر لزوماً به معنای نتیجه بهتر نیست؛ مطالعات مستقیم مقایسه‌ای میان این دو روش محدود است. توضیح کامل‌تر را در صفحه مقایسه dTMS و rTMS بخوانید.
درمان با dTMS برای چه کسانی بررسی میشود؟
افسردگی ماژور: کارآزمایی چندمرکزی Levkovitz و همکاران (۲۰۱۵) نشان داد dTMS در بزرگسالانی که به دارو پاسخ کافی نداده بودند از درمان نمایشی مؤثرتر بوده است. صفحه درمان افسردگی را ببینید.
وسواس فکری و عملی: در مطالعه Carmi و همکاران (۲۰۱۹)، dTMS با کویل H7 بهعنوان درمان کمکی در کاهش علائم وسواس از درمان نمایشی مؤثرتر بود. صفحه درمان وسواس را ببینید.
سایر اختلالات: در اضطراب، بی‌خوابی و پارکینسون شواهد محدود است و استفاده از dTMS در این موارد در مرحله پژوهش قرار دارد.
dTMS در بسیاری از بیماران در کنار دارو و رواندرمانی انجام میشود. داروهای خود را بدون نظر پزشک تغییر ندهید.
جلسه dTMS چگونه انجام میشود؟
ویزیت پزشک، بررسی سوابق و غربالگری ایمنی
تعیین آستانه حرکتی و تنظیم کلاهک روی سر در جلسه اول
جلسات درمان در حالت نشسته و بیدار، با محافظ گوش
پیگیری علائم در طول دوره و تصمیم درباره ادامه درمان
مدت هر جلسه و تعداد جلسات به پروتکل و نوع اختلال بستگی دارد. دوره معمول درمان افسردگی مانند rTMS چند هفته و پنج روز در هفته است. برای جزئیات بیشتر، مقاله تعداد جلسات را بخوانید.
عوارض احتمالی dTMS
در مطالعات dTMS، شایع‌ترین عوارض سردرد و ناراحتی در محل قرارگیری کلاهک بوده که معمولاً خفیف و گذراست. مانند سایر روش‌های TMS، تشنج عارضه‌ای نادر است و راهنمای ایمنی Rossi و همکاران (۲۰۲۱) بر غربالگری دقیق و استفاده از محافظ گوش تأکید می‌کند. بیشتر بخوانید: عوارض TMS.
انتخاب میان dTMS و rTMS
پزشک برای انتخاب روش، تشخیص، سابقه پاسخ به درمان‌های قبلی، شرایط ایمنی و امکان حضور منظم در جلسات را در نظر می‌گیرد. اگر درباره درمان با rTMS اطلاعات بیشتری می‌خواهید، صفحه درمان با rTMS و برای هزینه‌ها صفحه هزینه rTMS را ببینید. برای بررسی شرایط خود می‌توانید نوبت ویزیت بگیرید.
موارد مهم ایمنی پیش از dTMS
فلز یا ایمپلنت الکترونیکی در سر یا نزدیک آن، کاشت حلزون یا تحریک‌کننده کاشتنی
سابقه صرع یا تشنج
بارداری یا احتمال بارداری
قطع اخیر الکل، داروهای آرام‌بخش یا مواد
این موارد را پیش از شروع درمان به پزشک اطلاع دهید تا ارزیابی شوند.
مطالب مرتبط
مقایسه dTMS و rTMS
مقایسه بی‌طرف دو روش و پرسش‌هایی برای پزشک.
درمان وسواس (OCD)
نقش تحریک مغناطیسی عمقی در کنار درمان استاندارد.
درمان افسردگی
گزینه‌های غیردارویی برای افسردگی مقاوم به دارو.
سوالات متداول dTMS
آیا dTMS از rTMS مؤثرتر است؟
نمیتوان بهطور کلی گفت یکی از دیگری مؤثرتر است. هر دو روش در کارآزماییهای کنترلشده برای افسردگی مؤثرتر از درمان نمایشی بودهاند و مطالعات مقایسه مستقیم محدود است. انتخاب روش به تشخیص، سابقه درمان و شرایط ایمنی شما بستگی دارد و پزشک پس از ویزیت درباره آن توضیح میدهد.
آیا جلسه dTMS دردناک است؟
بیشتر افراد در زمان تحریک، ضربههای ریز روی سر و گاهی انقباض عضلات صورت را احساس میکنند. سردرد و ناراحتی محل کلاهک در جلسات اول شایع است و معمولاً با ادامه جلسات کمتر میشود. اگر ناراحتی شما زیاد بود، حتماً به کارشناس یا پزشک اطلاع دهید تا بررسی شود.
آیا dTMS برای وسواس تأییدیه FDA دارد؟
بله، dTMS با کویل H7 از سال ۲۰۱۸ بهعنوان درمان کمکی وسواس فکری و عملی در بزرگسالان تأییدیه FDA دارد. این تأییدیه مربوط به دستگاه است، نه یک کلینیک خاص. در این کاربرد، dTMS معمولاً در کنار دارو یا رواندرمانی انجام میشود و پاسخ به درمان در افراد مختلف متفاوت است.
آیا در دوره dTMS میتوانم داروهایم را ادامه دهم؟
در بسیاری از بیماران، dTMS همراه با داروهای قبلی انجام میشود. برخی داروها ممکن است آستانه تشنج را تغییر دهند، به همین دلیل فهرست کامل داروها را در ویزیت اولیه ارائه کنید. هیچ دارویی را بدون هماهنگی با پزشک معالج قطع یا کم نکنید.
دکتر ناصر مهربان
متخصص مغز و اعصاب
متخصص مغز و اعصاب با شماره نظام پزشکی ۱۲۰۲۷۵ و دانش‌آموخته دانشگاه جندی‌شاپور، با تمرکز بر درمان‌های غیردارویی و غیرتهاجمی اختلالات خلقی، اضطرابی و سردردهای مزمن.
- بورد تخصصی مغز و اعصاب
منابع علمی این صفحه (۴)
- Levkovitz Y et al. Efficacy and safety of deep transcranial magnetic stimulation for major depression: a prospective multicenter randomized controlled trial. World Psychiatry (۲۰۱۵) مشاهده منبع
- Carmi L et al. Efficacy and Safety of Deep Transcranial Magnetic Stimulation for Obsessive-Compulsive Disorder: A Prospective Multicenter Randomized Double-Blind Placebo-Controlled Trial. Am J Psychiatry (۲۰۱۹) مشاهده منبع
- Rossi S et al. Safety and recommendations for TMS use in healthy subjects and patient populations, with updates on training, ethical and regulatory issues: Expert Guidelines. Clin Neurophysiol (۲۰۲۱) مشاهده منبع
- Lefaucheur JP et al. Evidence-based guidelines on the therapeutic use of repetitive transcranial magnetic stimulation (rTMS): An update (2014-2018). Clin Neurophysiol (۲۰۲۰) مشاهده منبع
dTMS یا rTMS؛ کدام برای شما مناسب‌تر است؟
در ویزیت اولیه، پزشک تشخیص و سوابق درمانی شما را بررسی می‌کند و درباره گزینه‌های مناسب توضیح میدهد.
دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.