درمان با rTMS
درمان با rTMS چیست، برای چه کسانی مناسب است، جلسات چگونه انجام میشود و شواهد علمی و عوارض احتمالی آن چیست.
تفاوت rTMS و dTMS؛ کویل ۸ شکل در برابر کویل H
تفاوت اصلی rTMS و dTMS در نوع کویل و عمق تحریک است. در rTMS متداول از کویل ۸ شکل استفاده میشود که ناحیه‌ای کوچک و نسبتاً سطحی از قشر مغز را با دقت هدف می‌گیرد. در dTMS یا تحریک مغناطیسی عمقی، کویل H میدان را به ناحیه‌ای گسترده‌تر و عمیق‌تر می‌رساند. هر دو روش غیرتهاجمی هستند، بدون بیهوشی انجام میشوند و برای برخی کاربردها دستگاههای دارای تأییدیه FDA دارند. انتخاب میان آن‌ها به نوع اختلال، سابقه درمان و ارزیابی پزشک بستگی دارد و هیچ‌کدام برای همه افراد برتر نیست.
خلاصه در یک نگاه
- rTMS با کویل ۸ شکل تحریکی متمرکز و سطحی‌تر ایجاد میکند.
- dTMS با کویل H ناحیه‌ای عمیق‌تر و گسترده‌تر را تحریک میکند.
- برای افسردگی ماژور هر دو روش دستگاههای دارای تأییدیه FDA دارند.
- تأییدیه FDA برای کمک به درمان وسواس (OCD) مربوط به dTMS با کویل H7 است.
- عوارض شایع هر دو معمولاً سردرد و ناراحتی گذرای پوست سر است.
مقایسه rTMS و dTMS
مقایسه کلی دو روش؛ برنامه دقیق درمان را پزشک تعیین میکند.
| معیار | rTMS با کویل ۸ شکل | dTMS با کویل H |
|---|---|---|
| عمق و وسعت تحریک | متمرکز روی ناحیه‌ای کوچک و نسبتاً سطحی از قشر مغز | گسترده‌تر و با نفوذ عمیق‌تر به ساختارهای مغزی |
| تأییدیه‌های FDA (دستگاه) | افسردگی ماژور در بزرگسالانی که به دارو پاسخ نداده‌اند (۲۰۰۸)؛ پروتکل تتا برست (iTBS) برای افسردگی (۲۰۱۸) | افسردگی ماژور با کویل H1 (۲۰۱۳)؛ درمان کمکی وسواس با کویل H7 (۲۰۱۸)؛ ترک سیگار (۲۰۲۰) |
| مدت هر جلسه | حدود ۲۰ تا ۴۰ دقیقه در پروتکل استاندارد و حدود ۳ دقیقه در iTBS | بسته به پروتکل و اندیکاسیون، معمولاً در همان محدوده جلسات استاندارد |
| احساس در جلسه و عوارض شایع | ضربههای ریتمیک روی سر، سردرد یا ناراحتی گذرای پوست سر؛ نیاز به محافظ شنوایی | احساس مشابه که به دلیل وسعت تحریک ممکن است متفاوت درک شود؛ سردرد گذرا؛ نیاز به محافظ شنوایی |
| کاربردهای اصلی | افسردگی و برخی کاربردهای دیگر که شواهد آن‌ها در حال تکمیل است | افسردگی، وسواس به‌عنوان درمان کمکی و ترک سیگار |
تأییدیه‌های FDA مربوط به دستگاه‌ها و کاربردهای مشخص است و به معنای تأیید یک کلینیک خاص نیست.
کویل ۸ شکل و کویل H چه تفاوتی دارند؟
در rTMS کویل ۸ شکل روی نقطه مشخصی از سر قرار می‌گیرد و میدان مغناطیسی را در ناحیه‌ای کوچک متمرکز میکند. این دقت به پزشک امکان می‌دهد هدف تحریک را بهطور مشخص انتخاب کند. در dTMS کویل H درون کلاهی قرار دارد و میدان را به ناحیه‌ای بزرگ‌تر و عمیق‌تر می‌رساند. کارآزمایی چندمرکزی Levkovitz و همکاران اثربخشی و ایمنی این روش را در افسردگی ماژور بررسی کرده است.
چه زمانی rTMS متداول ممکن است بررسی شود؟
- برای افسردگی ماژور، به‌ویژه در افرادی که به دارو پاسخ کافی نداده‌اند.
- زمانی که پزشک پروتکل کوتاه تتا برست (iTBS) را مناسب می‌داند؛ مطالعه THREE-D نشان داد این پروتکل در افسردگی با پروتکل استاندارد قابل مقایسه است.
- زمانی که تحریک متمرکز یک ناحیه مشخص از نظر پزشک ترجیح دارد.
چه زمانی dTMS ممکن است بررسی شود؟
- در وسواس (OCD) به‌عنوان درمان کمکی؛ کارآزمایی Carmi و همکاران پایه تأییدیه FDA برای کویل H7 بوده است.
- در افسردگی، بر اساس ارزیابی پزشک و سابقه درمان.
- در برنامه‌های ترک سیگار که زیر نظر پزشک انجام میشود.
ایمنی و عوارض در هر دو روش
بر اساس راهنمای ایمنی Rossi و همکاران، عوارض شایع هر دو روش سردرد و ناراحتی پوست سر است که معمولاً گذراست. خطر تشنج نادر است و استفاده از محافظ شنوایی در جلسه ضروری است. پیش از شروع، وجود ایمپلنت فلزی یا الکترونیکی در سر یا نزدیک آن، کاشت حلزون، محرک‌های کاشتنی، سابقه صرع یا تشنج، بارداری و ترک فعال مواد باید بررسی شود. توضیحات بیشتر در صفحه عوارض rTMS آمده است.
پرسش‌هایی که بهتر است از پزشک خود بپرسید
- برای تشخیص من، کدام کویل و پروتکل شواهد مناسب‌تری دارد؟
- تعداد جلسات و مدت هر جلسه چقدر خواهد بود؟
- آیا شرایطی دارم که انجام یکی از این روش‌ها را محدود کند؟
- در طول دوره با داروهای فعلی من چه باید کرد؟
مصرف دارو را بدون نظر پزشک متوقف یا تغییر ندهید. برای بررسی شرایط خود می‌توانید نوبت مشاوره بگیرید یا پرسش‌های رایج rTMS را بخوانید.
پرسش‌های رایج درباره تفاوت rTMS و dTMS
آیا dTMS از rTMS مؤثرتر است؟
مطالعات مستقیم و گستردهای که یکی را بهطور کلی برتر نشان دهد در دست نیست. هر دو روش برای افسردگی ماژور شواهد و دستگاههای دارای تأییدیه FDA دارند. انتخاب روش به تشخیص، سابقه درمان و ارزیابی پزشک بستگی دارد و پاسخ به درمان در افراد مختلف متفاوت است.
آیا جلسات dTMS احساس متفاوتی دارد؟
در هر دو روش معمولاً ضربههای ریتمیک روی سر احساس میشود. چون کویل H ناحیه وسیعتری را تحریک میکند، برخی افراد احساس را متفاوت توصیف میکنند. سردرد یا ناراحتی پوست سر در هر دو روش شایع و معمولاً گذراست و در طول جلسات بعدی اغلب کمتر میشود.
برای وسواس کدام روش استفاده میشود؟
تأییدیه FDA برای کمک به درمان وسواس مربوط به دستگاه dTMS با کویل H7 از سال ۲۰۱۸ است. این روش معمولاً در کنار دارو و روان‌درمانی به کار می‌رود و جایگزین آن‌ها نیست. تصمیم نهایی پس از ارزیابی پزشک و بررسی سابقه درمان گرفته میشود.
آیا هر دو روش بیهوشی لازم دارند؟
خیر. rTMS و dTMS هر دو بدون بیهوشی و بهصورت سرپایی انجام میشوند. فرد در طول جلسه هوشیار است و پس از آن معمولاً میتواند به فعالیتهای روزمره خود بازگردد. پیش از شروع، ارزیابی ایمنی شامل بررسی ایمپلنتها و سابقه تشنج انجام میشود.
منابع علمی این صفحه (۵)
- Levkovitz Y et al. Efficacy and safety of deep transcranial magnetic stimulation for major depression: a prospective multicenter randomized controlled trial. World Psychiatry (۲۰۱۵) مشاهده منبع
- Carmi L et al. Efficacy and Safety of Deep Transcranial Magnetic Stimulation for Obsessive-Compulsive Disorder: A Prospective Multicenter Randomized Double-Blind Placebo-Controlled Trial. Am J Psychiatry (۲۰۱۹) مشاهده منبع
- Lefaucheur JP et al. Evidence-based guidelines on the therapeutic use of repetitive transcranial magnetic stimulation (rTMS): An update (2014-2018). Clin Neurophysiol (۲۰۲۰) مشاهده منبع
- Rossi S et al. Safety and recommendations for TMS use in healthy subjects and patient populations, with updates on training, ethical and regulatory issues: Expert Guidelines. Clin Neurophysiol (۲۰۲۱) مشاهده منبع
- Blumberger DM et al. Effectiveness of theta burst versus high-frequency repetitive transcranial magnetic stimulation in patients with depression (THREE-D): a randomised non-inferiority trial. Lancet (۲۰۱۸) مشاهده منبع
مشاوره برای انتخاب گزینه مناسب
پزشک با بررسی تشخیص و سابقه درمان شما توضیح می‌دهد rTMS یا dTMS در شرایط شما چه جایگاهی دارد.
دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.