درمان افسردگی با rTMS
کاربرد تأییدشده rTMS و چک‌لیست مناسب بودن درمان.
درمان اضطراب
درمان کمکی، در حال پژوهش
درمان اضطراب با rTMS: چه زمانی مطرح میشود؟
درمان اضطراب با rTMS هنوز روشی در حال پژوهش است و برای اختلال اضطراب فراگیر تأییدیه FDA ندارد. شواهد موجود محدود و اولیه است و رواندرمانی و داروهای استاندارد همچنان درمان اصلی اضطراب هستند. rTMS بیشتر زمانی مطرح میشود که اضطراب همراه با افسردگی اساسی باشد و بیمار به داروی ضدافسردگی پاسخ کافی نداده باشد؛ در این حالت هدف اصلی درمان، افسردگی است. تصمیم درباره این روش فقط پس از ارزیابی تخصصی و با توضیح شفاف درباره محدودیت‌های آن گرفته میشود.
خلاصه در یک نگاه
- برای اختلال اضطراب فراگیر (GAD) هیچ دستگاه rTMS تأییدیه FDA ندارد و شواهد محدود است.
- رواندرمانی، به‌ویژه درمان شناختی-رفتاری، و دارو درمان‌های استاندارد اضطراب‌اند.
- rTMS بیشتر وقتی بررسی میشود که اضطراب همراه افسردگی مقاوم به دارو باشد.
- داروهای خود را بدون نظر پزشک معالج تغییر ندهید.
آیا rTMS برای اضطراب مؤثر است؟
پاسخ کوتاه این است که هنوز شواهد کافی وجود ندارد. برخی مطالعات کوچک نشان داده‌اند rTMS ممکن است علائم اضطراب را در گروهی از بیماران کاهش دهد، اما این مطالعات از نظر حجم نمونه، پروتکل تحریک و مدت پیگیری تفاوت زیادی با هم دارند. مرور شواهد اروپایی (Lefaucheur و همکاران) نیز برای اختلالات اضطرابی توصیه محکمی ارائه نمی‌دهد.
برای اختلال اضطراب فراگیر هیچ دستگاه rTMS تأییدیه FDA ندارد. بنابراین rTMS برای اضطراب در حال حاضر درمانی کمکی و در حال پژوهش به شمار می‌رود، نه درمان استاندارد. اضطراب یکی از بیماری‌هایی است که در کلینیک ارزیابی میشود.
درمان استاندارد اضطراب چیست؟
اضطراب قابل درمان است و درمان‌های شناخته‌شده‌ای دارد. پیش از فکر کردن به روش‌های تحریک مغزی، مطمئن شوید این گزینهها به‌درستی بررسی شده‌اند:
رواندرمانی: به‌ویژه درمان شناختی-رفتاری (CBT) که مهارت‌های مدیریت نگرانی و مواجهه تدریجی را آموزش می‌دهد.
دارودرمانی: با تجویز و پیگیری روانپزشک یا پزشک معالج.
اصلاح سبک زندگی: خواب منظم، فعالیت بدنی، کاهش کافئین و مدیریت استرس به‌عنوان مکمل درمان.
بررسی علل جسمی: برخی بیماری‌ها، مانند اختلالات تیروئید، یا مصرف برخی مواد می‌توانند علائمی شبیه اضطراب ایجاد کنند.
چه زمانی rTMS برای اضطراب مطرح میشود؟
رایج‌ترین موقعیت، همراهی اضطراب با افسردگی اساسی است؛ این دو اغلب با هم دیده می‌شوند. اگر افسردگی به داروی ضدافسردگی پاسخ کافی نداده باشد، ممکن است پزشک درمان افسردگی با rTMS را پیشنهاد کند که برای افسردگی تأییدیه FDA دارد. در این حالت هدف اصلی درمان افسردگی است و تغییر علائم اضطراب نیز در طول دوره پیگیری میشود.
در موارد دیگر، مثلاً اضطراب بدون افسردگی که به درمان‌های استاندارد پاسخ نداده، استفاده از rTMS فقط پس از ارزیابی دقیق، با توضیح شفاف درباره محدود بودن شواهد و در کنار ادامه درمان‌های اصلی قابل بحث است.
درمان اضطراب با rTMS چگونه انجام میشود؟
روند کلی مشابه سایر کاربردهای rTMS است: ویزیت تخصصی، بررسی ایمنی، تعیین آستانه حرکتی و سپس جلسات منظم. در صورت نیاز ممکن است از نقشه مغزی QEEG به‌عنوان ابزار ارزیابی کمکی استفاده شود؛ QEEG به‌تنهایی اضطراب را تشخیص نمی‌دهد.
درمان بدون بیهوشی است؛ در طول جلسه هوشیار هستید و از گوش‌گیر استفاده میکنید.
جلسات استاندارد حدود ۲۰ تا ۴۰ دقیقه طول می‌کشد.
برخی افراد صدای دستگاه یا ضربههای روی سر را در جلسات اول ناخوشایند میدانند؛ این احساس را با تیم درمان در میان بگذارید.
پیش از تصمیم از پزشک چه بپرسید؟
آیا تشخیص من اضطراب است، افسردگی، یا هر دو؟
آیا درمان‌های استاندارد با دوز و مدت کافی امتحان شده‌اند؟
شواهد علمی درباره rTMS برای شرایط من چه می‌گوید و چه انتظاری واقعی است؟
دارو و رواندرمانی من در کنار rTMS چگونه ادامه پیدا می‌کند؟
برای مقایسه مسیرهای درمان، مقایسه rTMS و دارو و پرسش‌های پرتکرار rTMS را ببینید. برای ارزیابی شرایط خود نیز میتوانید نوبت ویزیت بگیرید.
ایمنی و مواردی که پیش از درمان باید بررسی شود
rTMS برای اضطراب درمانی کمکی و در حال پژوهش است و جایگزین رواندرمانی و دارو نیست.
سردرد خفیف و ناراحتی پوست سر شایع و معمولاً گذراست. تشنج عارضه‌ای نادر است و خطر آن پیش از درمان ارزیابی میشود.
پیش از درمان حتماً به پزشک اطلاع دهید اگر ایمپلنت فلزی یا الکترونیکی در سر یا نزدیک آن، کاشت حلزون، دستگاه کاشتنی مانند ضربان‌ساز یا محرک عصبی، سابقه صرع یا تشنج، بارداری، یا ترک اخیر الکل، مواد یا داروهای آرام‌بخش دارید.
در طول جلسه استفاده از گوش‌گیر لازم است.
داروهای خود، به‌ویژه داروهای آرام‌بخش، را بدون نظر پزشک معالج تغییر ندهید یا ناگهان متوقف نکنید.
اگر برای نخستین بار دچار درد سینه، تنگی نفس شدید یا تپش قلب شده‌اید، برای بررسی علل جسمی به پزشک مراجعه کنید و اگر برای نخستین بار دچار درد سینه، تنگی نفس شدید یا تپش قلب شده‌اید، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
اگر افکار آسیب به خود یا خودکشی دارید، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
مطالب مرتبط
درمان وسواس با rTMS
نقش dTMS به‌عنوان درمان کمکی وسواس.
rTMS چیست؟
آشنایی ساده با تحریک مغناطیسی مکرر مغز.
عوارض rTMS
عوارض شایع و نادر و راه‌های کاهش آن‌ها.
پرسش‌های رایج درباره درمان اضطراب با rTMS
آیا rTMS برای اضطراب تأییدیه FDA دارد؟
خیر. برای اختلال اضطراب فراگیر هیچ دستگاه rTMS تأییدیه FDA ندارد. تأییدیه‌های موجود از جمله مربوط به افسردگی اساسی و استفاده کمکی از dTMS در وسواس است. به همین دلیل rTMS برای اضطراب درمانی در حال پژوهش به شمار می‌رود و فقط پس از ارزیابی تخصصی و در کنار درمان‌های استاندارد مطرح میشود.
آیا rTMS میتواند جایگزین داروی اضطراب شود؟
شواهد فعلی برای جایگزین کردن دارو یا رواندرمانی با rTMS در اضطراب کافی نیست. اگر دارو مصرف میکنید، آن را بدون نظر پزشک معالج تغییر ندهید یا ناگهان متوقف نکنید، چون قطع ناگهانی برخی داروها ممکن است علائم ترک یا بازگشت اضطراب ایجاد کند. گزینهها را با پزشک خود بررسی کنید.
اگر هم اضطراب دارم هم افسردگی، rTMS مناسب است؟
اگر افسردگی اساسی دارید که به داروی ضدافسردگی پاسخ کافی نداده، rTMS ممکن است برای درمان افسردگی مطرح شود و در طول دوره تغییر علائم اضطراب نیز پیگیری میشود. پاسخ به درمان در افراد مختلف متفاوت است و مناسب بودن آن فقط پس از ویزیت و بررسی سوابق شما مشخص میشود.
آیا خود جلسه rTMS اضطرابآور است؟
برخی افراد در جلسات اول صدای کلیک دستگاه یا ضربههای ملایم روی پوست سر را ناخوشایند میدانند. درمان بدون بیهوشی است و در طول جلسه هوشیار هستید و میتوانید با تیم درمان صحبت کنید. شدت تحریک با دقت تنظیم میشود و در صورت ناراحتی میتوانید جلسه را متوقف کنید.
دکتر ناصر مهربان
متخصص مغز و اعصاب
متخصص مغز و اعصاب با شماره نظام پزشکی ۱۲۰۲۷۵ و دانش‌آموخته دانشگاه جندی‌شاپور، با تمرکز بر درمان‌های غیردارویی و غیرتهاجمی اختلالات خلقی، اضطرابی و سردردهای مزمن.
- بورد تخصصی مغز و اعصاب
منابع علمی این صفحه (۳)
- Lefaucheur JP et al. Evidence-based guidelines on the therapeutic use of repetitive transcranial magnetic stimulation (rTMS): An update (2014-2018). Clin Neurophysiol (۲۰۲۰) مشاهده منبع
- McClintock SM et al. Consensus Recommendations for the Clinical Application of Repetitive Transcranial Magnetic Stimulation (rTMS) in the Treatment of Depression. J Clin Psychiatry (۲۰۱۸) مشاهده منبع
- Rossi S et al. Safety and recommendations for TMS use in healthy subjects and patient populations, with updates on training, ethical and regulatory issues: Expert Guidelines. Clin Neurophysiol (۲۰۲۱) مشاهده منبع
درباره گزینه‌های درمان اضطراب مشورت کنید
در ویزیت، تشخیص و درمان‌های قبلی شما بررسی میشود تا مناسب‌ترین مسیر درمان با توضیح شفاف درباره شواهد انتخاب شود.
دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.