نوروپاتی و گزگز دست و پا
علت گزگز، بیحسی و سوزش دست و پا و نقش تستهای عصبی در تشخیص.
تهران نورو کلینیککلینیک مغز و اعصاب تهران
نزدیکترین نوبت خالی: در حال بررسی…
تهران نورو کلینیک · https://tehranneuroclinic.ir/services/emg-ncs
اگر به دلیل گزگز و بیحسی دست، درد تیرکشنده از گردن یا کمر، یا ضعف عضلات برایتان نوار عصب و عضله تجویز شده، احتمالاً میپرسید «نوار عصب درد دارد؟» و «قبل از آزمایش چه کار کنم؟». تست EMG و NCV عملکرد عصبهای محیطی و عضلات را ارزیابی میکند و به تشخیص محل و نوع آسیب کمک میکند؛ البته نتیجه همیشه در کنار معاینه تفسیر میشود. در تهران نورو کلینیک واقع در نیاوران، مراحل بررسی و میزان ناراحتی احتمالی را پیش از شروع برایتان توضیح میدهیم.
نوار عصب و عضله یا تست الکترودیاگنوستیک، مجموعهای از بررسیها برای سنجش عملکرد عصبهای محیطی و عضلات است. در NCV/NCS سرعت و دامنه هدایت پیام عصبی با تحریکهای برقی کوتاه اندازهگیری میشود؛ در EMG فعالیت الکتریکی عضله با الکترود سوزنی بررسی میشود. این دو بخش مکمل یکدیگرند و بسته به نشانهها ممکن است فقط یکی یا هر دو لازم باشند. آزمون به یافتن علت گزگز، خوابرفتگی، ضعف و برخی دردهای تیرکشنده کمک میکند، اما جای شرح حال، معاینه عصبی یا تصویربرداری لازم را نمیگیرد.
اگر برایتان نوار عصب و عضله در تهران درخواست شده، در تهران نورو کلینیکِ نیاوران میتوانید برای ارزیابی و انجام آزمون نوبت آنلاین ثبت کنید. اگر هنوز مشخص نیست به تست نیاز دارید یا نه، نخست با متخصص مغز و اعصاب مشورت کنید.
بررسی متناسب با مشکل: در نوار عصب دست، عصبهای مرتبط با گزگز انگشتان و مچ ارزیابی میشوند؛ در درد تیرکشنده پا یا ضعف عضلانی ممکن است اعصاب و عضلات دیگری بررسی شوند. آزمایش برای همه افراد یکسان نیست.
توضیح مراحل و احساس آزمون: پیش از پالسهای الکتریکی و در صورت نیاز بخش سوزنی، درباره حس احتمالی و امکان مکث توضیح داده میشود.
تفسیر تخصصی: دادههای EMG و NCV در کنار علائم، معاینه و گزارشهای پیشین برای تصمیمگیری درباره ادامه بررسی یا درمان استفاده میشوند.
دسترسی محلی: تهران نورو کلینیک در محدوده نیاوران و چهارراه کامرانیه، برای مراجعهکنندگان شمال تهران از جمله فرمانیه، تجریش و دزاشیب قابل مراجعه است.
پاسخ دقیق به سؤال «نوار عصب درد دارد؟» این است که شدت ناراحتی در افراد یکسان نیست. بیشتر افراد آزمون را تحمل میکنند، ولی توصیف آن بهعنوان یک بررسی کاملاً بدون درد درست نیست.
نوار عصب NCV یا NCS: الکترودها روی پوست قرار میگیرند و پالس کوتاه الکتریکی ایجاد میشود. ممکن است ضربه، سوزش یا پرش لحظهای عضله حس کنید؛ شدت تحریک برای ثبت پاسخ مناسب تنظیم میشود.
نوار عضله EMG: پزشک الکترود سوزنی ظریفی را در عضلات منتخب قرار میدهد و فعالیت آنها را در استراحت و انقباض ثبت میکند. ورود یا جابهجایی سوزن میتواند درد کوتاه ایجاد کند و گاهی پس از آزمون درد خفیف یا کبودی باقی میماند. سوزن برای تزریق دارو نیست.
اگر در طول تست احساس ناراحتی قابلتوجه داشتید، به پزشک اطلاع دهید تا در صورت امکان مکث و تنظیم روند بررسی انجام شود. در راهنمای درد و آمادگی نوار عصب جزئیات بیشتری آمده است.
گزگز شست، انگشت اشاره و میانی، خواب رفتن دست در شب یا ضعف گرفتن اشیا ممکن است با فشار بر عصب مدیان در مچ ارتباط داشته باشد. در نوار عصب دست، هدایت عصب میانی با عصبهای دیگر مقایسه میشود تا وجود و شدت احتمالی درگیری روشنتر شود. تست در همه بیماران مبتلا به تونل کارپال الزامی نیست؛ نیاز آن به معاینه و تصمیم درمانی وابسته است. برای آشنایی با علل دیگر، مقاله بیحسی دست در شب را بخوانید.
وقتی درد یا بیحسی از گردن به بازو و دست یا از کمر به پا انتشار مییابد، پزشک ممکن است به درگیری ریشه عصب شک کند. EMG در شرایط مناسب به بررسی الگوی آسیب عصبی کمک میکند، اما تست طبیعی لزوماً رادیکولوپاتی را رد نمیکند و نوار عصب جای MRI را نمیگیرد. زمان شروع علائم نیز بر قابلمشاهدهبودن تغییرات در EMG اثر دارد.
سوزش کف پا، گزگز دوطرفه یا کاهش حس اندامها میتواند با نوروپاتی محیطی همراه باشد. بررسی هدایت عصبی در شناسایی برخی درگیریهای عصبهای بزرگ و الگوی آسیب کمککننده است؛ با این حال نوروپاتی فیبرهای کوچک ممکن است در NCV معمولی دیده نشود.
در بعضی موارد تحلیل عضلانی، افتادگی پا، آسیب عصب پس از شکستگی یا فشار طولانی و اختلالات عصب و عضله، پزشک از تست EMG و NCV برای تعیین محل درگیری و انتخاب بررسیهای بعدی استفاده میکند. گزارش بهتنهایی تشخیص نهایی همه بیماریهای عضلانی یا عصبی نیست.
NCV مخفف سرعت هدایت عصبی (Nerve Conduction Velocity) و NCS نام مطالعه هدایت عصبی است؛ این واژهها در گفتوگوی روزمره معمولاً به بخش سطحی تست اشاره دارند. در این بررسی به عصب تحریک کوتاه داده میشود و پاسخ ثبت میشود. EMG یا الکترومیوگرافی سوزنی مستقیماً فعالیت الکتریکی عضله را ارزیابی میکند. گاهی درخواست «EMG و NCV» برای هر دو بخش نوشته میشود، اما تصمیم نهایی درباره عضلات و اعصاب مورد بررسی بر اساس یافتههای بالینی است.
پوست تمیز و خشک: روز انجام نوار عصب و عضله حمام کنید و روی دستها و پاها کرم، لوسیون، روغن یا پماد نزنید؛ این مواد میتوانند اتصال الکترودها را مختل کنند.
گرم نگه داشتن اندامها: در روزهای سرد دست و پا را گرم نگه دارید؛ دمای پایین پوست بر سرعت هدایت عصبی اثر میگذارد.
غذا و لباس: معمولاً نیازی به ناشتا بودن نیست. لباس راحت و گشاد بپوشید تا دسترسی به عضلات مورد بررسی آسان باشد.
داروها و شرایط پزشکی: فهرست داروها، بهویژه ضدانعقادها و داروهای ضدپلاکت، را اعلام کنید. وجود ضربانساز قلب، دفیبریلاتور کاشتنی، اختلال خونریزی، عفونت محل تست یا ورم لنفاوی را پیشاپیش اطلاع دهید. هیچ دارویی را خودسرانه قطع نکنید.
مدارک قبلی: درخواست پزشک، آزمایشها، MRI، نوار عصب قبلی و مدارک مربوط به علائم را همراه بیاورید.
برای هماهنگی پذیرش و مدارک، راهنمای اولین مراجعه را نیز ببینید.
بررسی شرح حال: نوع گزگز، بیحسی یا ضعف، زمان شروع و بیماریهای زمینهای بررسی میشود و عصبهای هدف انتخاب میشوند.
آزمایش هدایت عصب: الکترودهای سطحی روی پوست قرار میگیرند و پاسخ عصب به پالس کوتاه ثبت میشود.
آزمایش EMG در صورت نیاز: فعالیت عضلات منتخب با الکترود سوزنی، در استراحت و هنگام انقباض ارزیابی میشود.
پایان و گزارش: الکترودها برداشته میشوند و یافتهها با توجه به معاینه و علت درخواست، تفسیر میشوند.
زمان معمول بررسی حدود ۲۰ تا ۶۰ دقیقه است، اما برای تست چند اندام یا بررسی پیچیده ممکن است طولانیتر شود. بیشتر افراد پس از آزمون میتوانند به فعالیتهای عادی و رانندگی برگردند؛ اگر درد یا حساسیت محل سوزن دارید، شدت فعالیت را بر اساس حال خود تنظیم کنید. در صورت درد روبهافزایش، تورم زیاد، خونریزی غیرمعمول یا علائم عفونت با پزشک تماس بگیرید.
گزارش ممکن است درباره سرعت هدایت عصب، دامنه پاسخها، نشانههای آسیب رشته عصبی یا غلاف میلین، محل احتمالی گیر افتادن عصب و فعالیت غیرطبیعی عضله توضیح دهد. جواب طبیعی نوار عصب و عضله، تمام بیماریهای عصبی را رد نمیکند؛ برای مثال، بعضی مشکلات حسی یا آسیبهای بسیار زودهنگام در این روش آشکار نمیشوند. نتیجه را همراه معاینه با پزشک درخواستکننده مرور کنید.
هزینه تست EMG و NCV به تعداد اندامهای بررسیشده، گستردگی مطالعه هدایت عصبی و نیاز به آزمایش سوزنی بستگی دارد. بدون مشخص بودن نسخه و بخشهای لازم نمیتوان مبلغ دقیقی اعلام کرد. برای استعلام هزینه نوار عصب دست یا بررسی دست و پا، با پذیرش تهران نورو کلینیک هماهنگ کنید و برگه درخواست را در دسترس داشته باشید.
اگر پزشک برایتان نوار عصب تجویز کرده است، میتوانید از صفحه رزرو نوبت نوار عصب و عضله اقدام کنید. اگر علت گزگز، درد تیرکشنده یا ضعف شما هنوز بررسی نشده است، ابتدا ویزیت متخصص مغز و اعصاب را انتخاب کنید تا ضرورت EMG و NCV مشخص شود.
هشدار: ضعف ناگهانی یک سمت بدن، اختلال گفتار، افتادگی صورت، ضعف سریعاً پیشرونده همراه با مشکل تنفس یا بلع، و بیحسی ناحیه زینی همراه با اختلال جدید ادرار یا مدفوع، نیازمند ارزیابی اورژانسی هستند. برای این علائم منتظر نوبت آزمایش نمانید و با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
پالسهای کوتاه NCV ممکن است حس ضربه یا گزگز لحظهای ایجاد کنند و سوزن ظریف EMG نیز در هنگام ورود یا انقباض عضله میتواند درد کوتاه داشته باشد. شدت احساس در افراد متفاوت است. هنگام ناراحتی به پزشک اطلاع دهید تا در صورت امکان مکث کند.
خیر. تشخیص تونل کارپال با شرح حال و معاینه آغاز میشود. نوار عصب دست در مواردی برای تأیید درگیری، سنجش شدت یا افتراق از بیماریهای دیگر، بهویژه پیش از برخی تصمیمهای درمانی، درخواست میشود.
در بسیاری از افراد امکان بررسی وجود دارد، اما مصرف داروهای ضدانعقاد و ضدپلاکت یا سابقه اختلال انعقاد را باید پیش از شروع اعلام کنید. پزشک درباره ایمنی بخش سوزنی تصمیم میگیرد. داروی خود را بدون نظر پزشک قطع نکنید.
معمولاً بله؛ آزمون به بیهوشی نیاز ندارد و اکثر افراد همان روز به برنامه عادی برمیگردند. ممکن است محل ورود سوزن تا مدت کوتاهی حساس یا کبود باشد. اگر علائم غیرعادی یا خونریزی قابلتوجه داشتید، با پزشک تماس بگیرید.
معمولاً ناشتا بودن لازم نیست. روز آزمایش پوست را تمیز و بدون روغن یا کرم نگه دارید، لباس راحت بپوشید و دست و پایتان را گرم نگه دارید. درباره داروها، ضربانساز قلب یا مشکلات خونریزی به پزشک اطلاع دهید؛ دارویی را خودسرانه قطع نکنید.
در EMG و NCV عملکرد اعصاب محیطی و عضلات بررسی میشود؛ اما نوار مغز EEG فعالیت الکتریکی مغز را با الکترودهای روی پوست سر ثبت میکند و کاربرد دیگری، مانند بررسی تشنج، دارد. اطلاعات بیشتر را در صفحه نوار مغز بخوانید.
علت گزگز، بیحسی و سوزش دست و پا و نقش تستهای عصبی در تشخیص.
معاینه تخصصی برای تشخیص ضرورت نوار عصب دست یا پا.
تفاوت نوار مغز EEG با آزمایش EMG و NCV.
نکات پذیرش، مدارک پزشکی و آمادگی مراجعه به کلینیک.
متخصص مغز و اعصاب
دکتر ناصر مهربان، متخصص مغز و اعصاب با شماره نظام پزشکی ۱۲۰۲۷۵ و دانشآموخته دانشگاه جندیشاپور، در تهران نورو کلینیک در نیاوران تهران ویزیت میکند. ایشان مشکلاتی مانند سردرد و میگرن، سرگیجه، گزگز و بیحسی دست و پا، تشنج و لرزش را بررسی میکند. ویزیت با شرح حال و معاینه عصبی شروع میشود و نوار مغز یا نوار عصب و عضله فقط در صورت نیاز درخواست میشود. درمانهای غیرتهاجمی مانند rTMS و dTMS نیز پس از ارزیابی و بررسی ایمنی مطرح میشوند.
برای انجام EMG و NCV در نیاوران تهران، با برگه درخواست پزشک نوبت بگیرید. اگر هنوز برای گزگز، بیحسی یا ضعف معاینه نشدهاید، ابتدا ویزیت متخصص مغز و اعصاب را انتخاب کنید تا مشخص شود نوار عصب و عضله لازم است یا خیر.
دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.