درمان افسردگی
rTMS و dTMS روش‌های غیرتهاجمی برای افسردگی اساسی‌اند که به دارو پاسخ کافی نداده؛ چه کسانی مناسب‌اند، روند جلسات و شواهد علمی.
پارکینسون
درمان کمکی
rTMS در پارکینسون؛ جایگاه درمان کمکی
rTMS در پارکینسون فقط به‌عنوان درمان کمکی و در کنار درمان استاندارد مطرح است و تأییدیه FDA برای این بیماری ندارد. راهنمای مبتنی بر شواهد لفوشور و همکاران (۲۰۲۰) شواهدی را برای اثر احتمالی rTMS بر برخی علائم حرکتی و بر افسردگی همراه با پارکینسون گزارش کرده است، اما این شواهد هنوز در حال تکمیل است و پاسخ در افراد مختلف متفاوت است. rTMS جایگزین لوودوپا، سایر داروهای پارکینسون، فیزیوتراپی یا پیگیری منظم با پزشک مغز و اعصاب نیست. تصمیم درباره آن فقط پس از معاینه، بررسی داروها و غربالگری ایمنی گرفته می‌شود.
خلاصه در یک نگاه
- rTMS در پارکینسون درمان کمکی است و تأییدیه FDA ندارد.
- شواهد برای برخی علائم حرکتی و افسردگی همراه در حال تکمیل است.
- لوودوپا و درمان زیر نظر پزشک مغز و اعصاب پایه درمان باقی می‌ماند.
- داشتن محرک کاشتنی مغزی نیاز به بررسی ویژه ایمنی دارد.
rTMS در پارکینسون چه جایگاهی دارد؟
بیماری پارکینسون با کاهش دوپامین در بخش‌هایی از مغز همراه است و درمان اصلی آن دارویی و توان‌بخشی است. rTMS با تحریک غیرتهاجمی نواحی مشخصی از قشر مغز، در پژوهش‌ها به‌عنوان روشی کمکی بررسی شده است. برای آشنایی با اصول این روش صفحه rTMS چیست را ببینید.
شواهد علمی چه می‌گویند؟
راهنمای لفوشور و همکاران (۲۰۲۰) مطالعات کنترل‌شده را مرور کرده و دو زمینه را برجسته کرده است:
- علائم حرکتی: تحریک نواحی حرکتی مغز در برخی مطالعات با بهبود نسبی علائم حرکتی همراه بوده است.
- افسردگی در پارکینسون: تحریک ناحیه پیش‌پیشانی چپ ممکن است به کاهش علائم افسردگی کمک کند. درباره rTMS در افسردگی در صفحه افسردگی بیشتر بخوانید.
با این حال، مطالعات از نظر پروتکل و مدت پیگیری متفاوت بوده‌اند و ماندگاری اثر روشن نیست. به همین دلیل rTMS در پارکینسون گزینه‌ای تحت بررسی و کمکی است.
چه چیزی جایگزین نمی‌شود؟
- لوودوپا و سایر داروهای پارکینسون با تنظیم پزشک مغز و اعصاب
- فیزیوتراپی، تمرین تعادل و توان‌بخشی
- گفتاردرمانی و کاردرمانی در صورت نیاز
- ارزیابی و درمان مشکلات خلقی، خواب و حافظه
مصرف هیچ دارویی را بدون هماهنگی با پزشک خود تغییر ندهید یا قطع نکنید. برای مقایسه کلی درمان دارویی و تحریک مغناطیسی، صفحه rTMS و دارو را ببینید.
چه کسانی ممکن است ارزیابی شوند؟
پزشک ممکن است rTMS را به‌عنوان گزینه کمکی در این شرایط بررسی کند:
- بیمارانی که درمان دارویی منظم دارند و علائم آزاردهنده باقی مانده است
- بیماران پارکینسون با علائم افسردگی
- افرادی که شرایط ایمنی تحریک مغناطیسی را دارند
ایمنی: چه مواردی باید بررسی شود؟
طبق راهنمای ایمنی روسی و همکاران (۲۰۲۱)، وجود محرک‌های کاشتنی مانند تحریک عمقی مغز (DBS)، فلز یا وسایل الکترونیکی در سر و سابقه تشنج باید پیش از شروع به‌دقت ارزیابی شود. درباره عوارض رایج در صفحه عوارض rTMS بخوانید.
روند ارزیابی در کلینیک
- ویزیت پزشک مغز و اعصاب و بررسی مرحله بیماری و داروها
- غربالگری ایمنی و بررسی کاشت‌ها
- توضیح شواهد، محدودیت‌ها و انتظارات واقعی
- در صورت مناسب بودن، هماهنگی برنامه کمکی با پزشک معالج
اطلاعات جلسات در صفحه درمان با rTMS آمده است و برای ارزیابی می‌توانید از نوبت‌دهی اقدام کنید.
خلاصه شواهد rTMS در پارکینسون
| مطالعه | سال | جمعیت مطالعه | یافته اصلی | محدودیت |
|---|---|---|---|---|
| Lefaucheur JP و همکاران، Clin Neurophysiol (راهنمای مبتنی بر شواهد) | ۲۰۲۰ | مرور مطالعات کنترل‌شده در بیماران پارکینسون | شواهدی برای اثر احتمالی rTMS بر برخی علائم حرکتی و بر افسردگی همراه با پارکینسون گزارش شد. | پروتکل‌ها و پیگیری‌ها ناهمگون است و rTMS فقط در کنار درمان استاندارد بررسی شده است. |
rTMS برای بیماری پارکینسون تأییدیه FDA ندارد.
ایمنی و منع‌های تحریک مغناطیسی
اگر محرک عمقی مغز (DBS) یا هر وسیله کاشتنی دیگری دارید، حتماً پیش از ویزیت اطلاع دهید.
پیش از هر نوع تحریک مغناطیسی، پزشک باید موارد زیر را بررسی کند:
- وجود فلز یا وسایل الکترونیکی کاشتهشده در سر یا نزدیک آن، کاشت حلزون و محرک‌های کاشتنی
- سابقه صرع یا تشنج؛ خطر تشنج نادر است اما وجود دارد
- بارداری و قطع اخیر الکل یا مواد
سردرد و ناراحتی پوست سر شایع و معمولاً گذراست و استفاده از محافظ شنوایی در جلسه لازم است.
مصرف هیچ دارویی را بدون هماهنگی با پزشک خود تغییر ندهید یا قطع نکنید.
سایر بیماری‌ها
درمان وسواس (OCD)
dTMS از سال ۲۰۱۸ به‌عنوان درمان کمکی وسواس تأییدیه FDA دارد؛ نقش آن در کنار ERP و دارو، شواهد علمی و روند جلسات.
درمان اضطراب
شواهد rTMS برای اضطراب محدود و در حال پژوهش است؛ چه زمانی مطرح می‌شود، درمان‌های استاندارد و پرسش‌هایی برای پزشک.
میگرن
TMS تک‌پالسی برای درمان حاد میگرن همراه با اورا تأییدیه FDA دارد، اما شواهد rTMS برای پیشگیری از میگرن هنوز محدود است.
اختلالات خواب
rTMS برای بی‌خوابی تأییدیه FDA ندارد و شواهد آن محدود است؛ CBT-I درمان خط اول است و QEEG فقط ارزیابی کمکی محسوب می‌شود.
صرع و تشنج
تفاوت تشنج و صرع، روش تشخیص، کمک‌های اولیه هنگام حمله و اصول درمان صرع.
ام‌اس (MS)
ام‌اس چیست، چه علائمی دارد، چطور تشخیص داده می‌شود و پیگیری درمان آن چگونه است.
سرگیجه و عدم تعادل
انواع سرگیجه، علل رایج مانند BPPV، علائمی که نیاز به اورژانس دارند و روش‌های درمان.
نوروپاتی و گزگز
نوروپاتی محیطی چیست، چه عللی دارد، چطور با آزمایش و نوار عصب بررسی می‌شود و چه درمان‌هایی دارد.
پرسش‌های رایج درباره rTMS در پارکینسون
آیا rTMS می‌تواند جایگزین لوودوپا شود؟
خیر. rTMS در پارکینسون فقط درمان کمکی است و جایگزین لوودوپا یا سایر داروهای پارکینسون نمی‌شود. تنظیم دوز و زمان مصرف داروها کار پزشک مغز و اعصاب است و تغییر خودسرانه آن‌ها ممکن است علائم را به‌طور جدی بدتر کند. اگر rTMS برای شما مطرح شود، در کنار برنامه دارویی فعلی و با هماهنگی پزشک معالج انجام می‌شود.
اگر DBS داشته باشم، میتوانم rTMS انجام دهم؟
وجود محرک عمقی مغز (DBS) یا هر وسیله الکترونیکی کاشتهشده، از مواردی است که طبق راهنمای ایمنی باید پیش از تحریک مغناطیسی با دقت ارزیابی شود و ممکن است مانع انجام آن باشد. حتماً نوع وسیله و مدارک مربوط را در ویزیت همراه داشته باشید تا پزشک پس از بررسی درباره ایمنی و امکان درمان تصمیم بگیرد.
rTMS برای افسردگی در بیماران پارکینسون چه جایگاهی دارد؟
افسردگی در بیماران پارکینسون شایع است و بر کیفیت زندگی اثر می‌گذارد. راهنمای لفوشور و همکاران (۲۰۲۰) شواهدی برای اثر احتمالی rTMS بر این علائم گزارش کرده است، اما پاسخ در افراد مختلف متفاوت است. پزشک پس از ارزیابی خلق، داروها و شرایط ایمنی تعیین می‌کند که rTMS به‌عنوان گزینه کمکی مناسب است یا خیر.
دکتر ناصر مهربان
متخصص مغز و اعصاب
متخصص مغز و اعصاب با شماره نظام پزشکی ۱۲۰۲۷۵ و دانش‌آموخته دانشگاه جندی‌شاپور، با تمرکز بر درمان‌های غیردارویی و غیرتهاجمی اختلالات خلقی، اضطرابی و سردردهای مزمن.
- بورد تخصصی مغز و اعصاب
منابع علمی این صفحه (۲)
- Lefaucheur JP et al. Evidence-based guidelines on the therapeutic use of repetitive transcranial magnetic stimulation (rTMS): An update (2014-2018). Clin Neurophysiol (۲۰۲۰) مشاهده منبع
- Rossi S et al. Safety and recommendations for TMS use in healthy subjects and patient populations, with updates on training, ethical and regulatory issues: Expert Guidelines. Clin Neurophysiol (۲۰۲۱) مشاهده منبع
ارزیابی گزینه‌های کمکی در پارکینسون
در ویزیت، داروها، علائم و شرایط ایمنی شما بررسی و گزینه‌ها با شما در میان گذاشته می‌شود.
دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.