بعد از تشنج اول چه کنیم؟ بررسیها و احتمال تکرار تشنج
بعد از تشنج اول چه اقداماتی لازم است؟ از کمکهای اولیه و نوار مغز تا MRI، احتمال تکرار تشنج، تشخیص صرع و زمان مراجعه به متخصص مغز و اعصاب.
تهران نورو کلینیککلینیک مغز و اعصاب تهران
نزدیکترین نوبت خالی: در حال بررسی…
تهران نورو کلینیک · https://tehranneuroclinic.ir/conditions/epilepsy
مشاهده تشنج یک عزیز یا تجربه به هوش آمدن در محیط کار بدون به یاد آوردن دقایق گذشته، میتواند بسیار دلهرهآور باشد. اولین سوالی که در این مواقع مطرح میشود این است که «بیماری صرع چیست؟» و علت تشنج در بزرگسالان / جوانان به چه عواملی بستگی دارد؟ باید بدانید که فرق صرع و تشنج بسیار مهم است؛ هر تشنجی به معنای ابتلا به صرع نیست. با پیشرفتهای علم نورولوژی، درمان حتمی صرع و کنترل کامل حملات در اکثر بیماران امکانپذیر شده است.
تشنج (Seizure) یک تخلیه الکتریکی غیرطبیعی و ناگهانی در شبکههای مغزی است. عواملی مانند افت شدید قند خون، کمخوابی مفرط، یا تب در کودکان میتوانند باعث تشنج شوند. اما بیماری صرع (Epilepsy) زمانی تشخیص داده میشود که فرد حداقل دو بار تشنج بدون تب و بدون محرک مشخص (با فاصله بیش از ۲۴ ساعت) را تجربه کرده باشد، یا نوار مغز نشاندهنده احتمال بالای تکرار حملات باشد. بنابراین، یک بار تشنج لزوماً به معنای ابتلا به صرع نیست.
این نوع تشنج آشناترین فرم آن است. فرد به طور ناگهانی هوشیاری خود را از دست میدهد، بدنش سفت شده (فاز تونیک) و سپس دچار لرزشهای ریتمیک (فاز کلونیک) میشود. ممکن است بیمار دچار بیاختیاری ادرار یا گاز گرفتن زبان شود.
در این حالت، کودک یا بزرگسال برای چند ثانیه به یک نقطه خیره میشود و به صدا زدن پاسخ نمیدهد. این مکث کوتاه که به سرعت برطرف میشود، اغلب با حواسپرتی اشتباه گرفته میشود اما تکرار آن افت تحصیلی به همراه دارد.
برخی از تشنجها فقط در طول شب رخ میدهند. بیدار شدن با کوفتگی شدید، سردرد، زبانی که گاز گرفته شده یا رختخواب خیس، از نشانههای پنهان تشنج در خواب هستند.
بسیاری از بیماران لحظاتی قبل از حمله، احساسات عجیبی مانند بوی نامطبوع، طعم فلز، ترس ناگهانی یا حس آشناپنداری (دژاوو) را تجربه میکنند. این علائم که «اورا» نام دارند، در واقع شروع تشنج در یک نقطه خاص از مغز هستند.
دانستن اقدامات اورژانسی میتواند از آسیبهای جدی جلوگیری کند. هنگام وقوع تشنج این ۵ اصل را رعایت کنید:
خونسردی خود را حفظ کنید و زمان دقیق شروع تشنج را یادداشت کنید.
اشیاء سخت و تیز را از اطراف بیمار دور کرده و زیر سر او یک جسم نرم (مثل بالش یا کت) قرار دهید.
مهم: هنگام وقوع حمله تشنج چه کارهایی را نباید انجام دهیم؟ هرگز سعی نکنید دست و پای بیمار را به زور نگه دارید. هیچ جسمی (قاشق، آب یا انگشت) را درون دهان بیمار قرار ندهید؛ خطر بلع زبان وجود ندارد، اما خطر شکستگی دندان بسیار بالاست.
پس از پایان لرزش، بیمار را به پهلو بخوابانید (وضعیت ریکاوری) تا مسیر تنفسی باز بماند.
در صورت امکان با موبایل خود یک ویدیوی کوتاه از لرزشها بگیرید. این ویدیو برای تشخیص پزشک بسیار ارزشمند است.
علائم هشدار؛ چه زمانی تماس با اورژانس ۱۱۵ حیاتی است؟
اگر تشنج بیمار بیش از ۵ دقیقه طول کشید، یا حملات بدون به هوش آمدن در فواصل آنها تکرار شدند، این یک وضعیت اورژانسی (استاتوس اپیلپتیکوس) است. منتظر اتمام حمله نمانید و بلافاصله با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید. همچنین اگر فرد باردار است یا اولین تشنج خود را تجربه میکند، مراجعه به اورژانس ضروری است.
وقتی برای بررسی علت تشنج در بزرگسالان / جوانان به کلینیک مغز و اعصاب نیاوران مراجعه میکنید، روند زیر طی میشود:
اخذ شرح حال و ویزیت: بررسی ویدیوهای حمله و صحبت با همراهانی که تشنج را دیدهاند توسط متخصص مغز و اعصاب برای درمان صرع در تهران (نیاوران).
نوار مغز (EEG): انجام این تست بی درد در همان روز ویزیت، برای بررسی فعالیت الکتریکی و تعیین نوع دقیق صرع (راهنمای مدت و آمادگی نوار مغز).
تصویربرداری (در صورت نیاز): تجویز ام آر آی مغز (MRI برای بررسی تومور یا ضایعه ساختاری) که ممکن است عامل بروز صرع باشد.
تنظیم داروها: تجویز داروهای ضد صرع (Antiepileptic drugs مانند لوتیراستام، کاربامازپین و سدیم والپروات) بر اساس سن، جنسیت و شرایط زندگی بیمار.
برای دریافت اطلاعات مربوط به هزینه نوار مغز (EEG) برای بررسی تشنج در تهران نورو کلینیک، میتوانید از طریق صفحه رزرو نوبت نورولوژیست برای کنترل داروهای صرع در تهران اقدام کنید.
تفاوت اصلی در این است که فردی که غش کرده (سنکوپ)، به دلیل افت ناگهانی فشار خون یا ضربان قلب هوشیاری خود را از دست میدهد و معمولاً به سرعت بهوش میآید. اما در تشنج، بیهوشی ناشی از تخلیه الکتریکی غیرطبیعی مغز است و با لرزش، سفت شدن بدن و خوابآلودگی طولانیمدت (گاهی تا یک ساعت) پس از حمله همراه است.
بله، یکی از شایعترین عوامل تحریککننده (Triggers) برای شروع حمله صرع، کمخوابی شدید، استرس مزمن، و مصرف بالای الکل یا کافئین است. تنظیم الگوی خواب و مدیریت استرس نقش بسیار مهمی در کنترل بیماری و اثربخشی داروها دارد.
بله، قطعاً. اکثر بیماران مبتلا به صرع زندگی طبیعی، ازدواج و بارداری سالمی دارند. با این حال، خانمهای مبتلا به صرع باید ماهها قبل از بارداری پزشک خود را در جریان بگذارند تا داروهای ضد صرع با ایمنترین نوع برای جنین جایگزین شوند. قطع ناگهانی و خودسرانه دارو در بارداری به شدت خطرناک است.
در بسیاری از انواع صرع (به ویژه صرعهای دوران کودکی مانند صرع ابسنس)، بیماری با افزایش سن و گذر از دوران بلوغ به طور کامل بهبود مییابد. در بزرگسالان نیز، اگر بیمار برای چندین سال بدون تشنج باقی بماند، متخصص نورولوژی ممکن است به صورت کاملاً تدریجی اقدام به قطع دارو کند.
اگر بیمار با وجود مصرف حداقل دو یا سه داروی ضد صرع متفاوت و با دوز مناسب، همچنان دچار تشنجهای مکرر شود، به آن صرع مقاوم به درمان (Refractory epilepsy) میگویند. در این شرایط، پزشک روشهای جایگزین مانند جراحی صرع، تحریک عصب واگ (VNS) یا رژیمهای غذایی خاص (کتوژنیک) را بررسی میکند.
بعد از تشنج اول چه اقداماتی لازم است؟ از کمکهای اولیه و نوار مغز تا MRI، احتمال تکرار تشنج، تشخیص صرع و زمان مراجعه به متخصص مغز و اعصاب.
از کجا بفهمیم بیمار غش کرده یا تشنج؟ در این مقاله تفاوت علائم هشداردهنده قبل از سنکوپ و تشنج، مدت زمان گیجی و اقدامات اورژانسی را به زبان ساده بخوانید.
آیا پریدن دست و پا در خواب نشانه تشنج است؟ با علائم تشنج در خواب، تفاوت آن با اختلالات خواب و نقش نوار مغز خواب (Sleep EEG) برای تشخیص صرع شبانه آشنا شوید.
تشنج عصبی یا حمله غیرصرعی (PNES) تمارض نیست. با علائم، تفاوت آن با صرع، نقش ویدئو-EEG و راههای درمان شناختی رفتاری (CBT) آشنا شوید.
صرع و رانندگی چه محدودیتهایی دارد؟ راهنمای کاربردی زندگی با صرع درباره گواهینامه، شغل، شیفت شب، بارداری، داروهای ضدتشنج، ورزش و شنا با توصیههای ایمنی.
تشنج ناگهانی در بزرگسالی همیشه به معنای ابتلا به صرع نیست. در این مقاله به بررسی علت غش و تشنج، علائم هشداردهنده و اقدامات اورژانسی در زمان حمله میپردازیم.
هنگام بروز تشنج در اطرافیان، آرامش خود را حفظ کنید. در این مقاله کارهایی که در زمان تشنج باید انجام داد (و کارهایی که نباید کرد) را به زبان ساده مرور میکنیم.
گرفتن نوار مغز چقدر طول میکشد؟ از مدت زمان انجام نوار مغز روتین تا زمان لازم برای نوار مغز (EEG / QEEG) در خواب برای کودکان و بزرگسالان را بخوانید.
نقش نوار مغز در تشخیص صرع، روند انجام و آمادگی.
ارزیابی حملهها و تنظیم درمان.
اهمیت سابقهٔ تشنج پیش از تحریک مغزی.
علائمی که بررسی لازم دارند.
متخصص مغز و اعصاب
دکتر ناصر مهربان، متخصص مغز و اعصاب با شماره نظام پزشکی ۱۲۰۲۷۵ و دانشآموخته دانشگاه جندیشاپور، در تهران نورو کلینیک در نیاوران تهران ویزیت میکند. ایشان مشکلاتی مانند سردرد و میگرن، سرگیجه، گزگز و بیحسی دست و پا، تشنج و لرزش را بررسی میکند. ویزیت با شرح حال و معاینه عصبی شروع میشود و نوار مغز یا نوار عصب و عضله فقط در صورت نیاز درخواست میشود. درمانهای غیرتهاجمی مانند rTMS و dTMS نیز پس از ارزیابی و بررسی ایمنی مطرح میشوند.
اگر خود یا یکی از عزیزانتان نشانههایی از علائم پیش از تشنج یا تشنج در خواب را تجربه کردهاید، زمان را از دست ندهید. برای تشخیص دقیق و تنظیم دارو، همین حالا نوبت ویزیت خود را در کلینیک ما رزرو کنید.
دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.