+989351926865 شنبه تا چهارشنبه ۱۴ تا ۲۲:۳۰، پنجشنبه ۹ تا ۱۳ واتساپ
تهران نورو کلینیککلینیک مغز و اعصاب تهران
رزرو نوبت آنلاین
منو
خدمات کلینیک ویزیت متخصص مغز و اعصاب نوار مغز (EEG) نوار عصب و عضله (EMG و NCS) درمان با rTMS درمان با dTMS نقشه مغزی QEEG نوار چشم VEP بیماری‌ها و مشکلات سردرد و میگرن صرع و تشنج ام‌اس پارکینسون سرگیجه و عدم تعادل نوروپاتی و گزگز افسردگی وسواس (OCD) اضطراب اختلالات خواب پزشکان راهنمای مراجعه درباره کلینیک تماس و دسترسی +989351926865 رزرو نوبت آنلاین

نزدیک‌ترین نوبت خالی: در حال بررسی…

رزرو نوبت آنلاین

بیماری صرع چیست؟ راهنمای جامع تشخیص و درمان تشنج

مشاهده تشنج یک عزیز یا تجربه به هوش آمدن در محیط کار بدون به یاد آوردن دقایق گذشته، می‌تواند بسیار دلهره‌آور باشد. اولین سوالی که در این مواقع مطرح می‌شود این است که «بیماری صرع چیست؟» و علت تشنج در بزرگسالان / جوانان به چه عواملی بستگی دارد؟ باید بدانید که فرق صرع و تشنج بسیار مهم است؛ هر تشنجی به معنای ابتلا به صرع نیست. با پیشرفت‌های علم نورولوژی، درمان حتمی صرع و کنترل کامل حملات در اکثر بیماران امکان‌پذیر شده است.

نویسنده و بازبین: دکتر ناصر مهربان، متخصص مغز و اعصاب، نظام پزشکی ۱۲۰۲۷۵ انتشار: به‌روزرسانی:

خلاصه در یک نگاه

  • فرق صرع و تشنج: تشنج یک حمله گذراست، اما بیماری صرع به معنای تمایل مغز به ایجاد تشنج بدون تب و مکرر است.
  • علائم پیش از تشنج (اورا) مانند حس بوی عجیب یا ترس ناگهانی، به پزشک در تشخیص نقطه شروع حمله کمک می‌کند.
  • نوار مغز (EEG - اصلی‌ترین ابزار تشخیصی برای ثبت امواج صرعی) است که به طور مستقیم در کلینیک انجام می‌شود.
  • درمان خط اول، استفاده از داروهای ضد صرع (Antiepileptic drugs مانند لوتیراستام، کاربامازپین و سدیم والپروات) است که در اکثر افراد به خوبی پاسخ می‌دهد.
  • در صورت بروز تشنج در خواب یا بیداری که بیش از ۵ دقیقه طول بکشد، مداخله اورژانس ضروری است.

بیماری صرع چیست و آیا یک بار تشنج کردن به معنای ابتلا به بیماری صرع است؟

تشنج (Seizure) یک تخلیه الکتریکی غیرطبیعی و ناگهانی در شبکه‌های مغزی است. عواملی مانند افت شدید قند خون، کم‌خوابی مفرط، یا تب در کودکان می‌توانند باعث تشنج شوند. اما بیماری صرع (Epilepsy) زمانی تشخیص داده می‌شود که فرد حداقل دو بار تشنج بدون تب و بدون محرک مشخص (با فاصله بیش از ۲۴ ساعت) را تجربه کرده باشد، یا نوار مغز نشان‌دهنده احتمال بالای تکرار حملات باشد. بنابراین، یک بار تشنج لزوماً به معنای ابتلا به صرع نیست.

شناخت انواع تشنج و علائم آن‌ها

۱. تشنج تونیک کلونیک (غش کردن و لرزش کل بدن / صرع بزرگ)

این نوع تشنج آشناترین فرم آن است. فرد به طور ناگهانی هوشیاری خود را از دست می‌دهد، بدنش سفت شده (فاز تونیک) و سپس دچار لرزش‌های ریتمیک (فاز کلونیک) می‌شود. ممکن است بیمار دچار بی‌اختیاری ادرار یا گاز گرفتن زبان شود.

۲. صرع ابسنس یا غایب (خیره شدن ناگهانی به یک نقطه / شایع در کودکان)

در این حالت، کودک یا بزرگسال برای چند ثانیه به یک نقطه خیره می‌شود و به صدا زدن پاسخ نمی‌دهد. این مکث کوتاه که به سرعت برطرف می‌شود، اغلب با حواس‌پرتی اشتباه گرفته می‌شود اما تکرار آن افت تحصیلی به همراه دارد.

۳. تشنج در خواب

برخی از تشنج‌ها فقط در طول شب رخ می‌دهند. بیدار شدن با کوفتگی شدید، سردرد، زبانی که گاز گرفته شده یا رختخواب خیس، از نشانه‌های پنهان تشنج در خواب هستند.

۴. علائم پیش از تشنج (اورا)

بسیاری از بیماران لحظاتی قبل از حمله، احساسات عجیبی مانند بوی نامطبوع، طعم فلز، ترس ناگهانی یا حس آشناپنداری (دژاوو) را تجربه می‌کنند. این علائم که «اورا» نام دارند، در واقع شروع تشنج در یک نقطه خاص از مغز هستند.

هنگام حمله صرع و تشنج بیمار چه کار کنیم؟ (کمک‌های اولیه هنگام تشنج)

دانستن اقدامات اورژانسی می‌تواند از آسیب‌های جدی جلوگیری کند. هنگام وقوع تشنج این ۵ اصل را رعایت کنید:

  1. خونسردی خود را حفظ کنید و زمان دقیق شروع تشنج را یادداشت کنید.

  2. اشیاء سخت و تیز را از اطراف بیمار دور کرده و زیر سر او یک جسم نرم (مثل بالش یا کت) قرار دهید.

  3. مهم: هنگام وقوع حمله تشنج چه کارهایی را نباید انجام دهیم؟ هرگز سعی نکنید دست و پای بیمار را به زور نگه دارید. هیچ جسمی (قاشق، آب یا انگشت) را درون دهان بیمار قرار ندهید؛ خطر بلع زبان وجود ندارد، اما خطر شکستگی دندان بسیار بالاست.

  4. پس از پایان لرزش، بیمار را به پهلو بخوابانید (وضعیت ریکاوری) تا مسیر تنفسی باز بماند.

  5. در صورت امکان با موبایل خود یک ویدیوی کوتاه از لرزش‌ها بگیرید. این ویدیو برای تشخیص پزشک بسیار ارزشمند است.

علائم هشدار؛ چه زمانی تماس با اورژانس ۱۱۵ حیاتی است؟

اگر تشنج بیمار بیش از ۵ دقیقه طول کشید، یا حملات بدون به هوش آمدن در فواصل آن‌ها تکرار شدند، این یک وضعیت اورژانسی (استاتوس اپیلپتیکوس) است. منتظر اتمام حمله نمانید و بلافاصله با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید. همچنین اگر فرد باردار است یا اولین تشنج خود را تجربه می‌کند، مراجعه به اورژانس ضروری است.

روند تشخیص و درمان حتمی صرع در تهران نورو کلینیک

وقتی برای بررسی علت تشنج در بزرگسالان / جوانان به کلینیک مغز و اعصاب نیاوران مراجعه می‌کنید، روند زیر طی می‌شود:

  • اخذ شرح حال و ویزیت: بررسی ویدیوهای حمله و صحبت با همراهانی که تشنج را دیده‌اند توسط متخصص مغز و اعصاب برای درمان صرع در تهران (نیاوران).

  • نوار مغز (EEG): انجام این تست بی درد در همان روز ویزیت، برای بررسی فعالیت الکتریکی و تعیین نوع دقیق صرع (راهنمای مدت و آمادگی نوار مغز).

  • تصویربرداری (در صورت نیاز): تجویز ام آر آی مغز (MRI برای بررسی تومور یا ضایعه ساختاری) که ممکن است عامل بروز صرع باشد.

  • تنظیم داروها: تجویز داروهای ضد صرع (Antiepileptic drugs مانند لوتیراستام، کاربامازپین و سدیم والپروات) بر اساس سن، جنسیت و شرایط زندگی بیمار.

برای دریافت اطلاعات مربوط به هزینه نوار مغز (EEG) برای بررسی تشنج در تهران نورو کلینیک، می‌توانید از طریق صفحه رزرو نوبت نورولوژیست برای کنترل داروهای صرع در تهران اقدام کنید.

پرسش‌های متداول درباره بیماری صرع چیست

تفاوت فردی که غش کرده (سنکوپ) با کسی که تشنج کرده چیست؟

تفاوت اصلی در این است که فردی که غش کرده (سنکوپ)، به دلیل افت ناگهانی فشار خون یا ضربان قلب هوشیاری خود را از دست می‌دهد و معمولاً به سرعت بهوش می‌آید. اما در تشنج، بیهوشی ناشی از تخلیه الکتریکی غیرطبیعی مغز است و با لرزش، سفت شدن بدن و خواب‌آلودگی طولانی‌مدت (گاهی تا یک ساعت) پس از حمله همراه است.

آیا استرس، کم‌خوابی و مصرف کافئین می‌تواند باعث حمله صرع شود؟

بله، یکی از شایع‌ترین عوامل تحریک‌کننده (Triggers) برای شروع حمله صرع، کم‌خوابی شدید، استرس مزمن، و مصرف بالای الکل یا کافئین است. تنظیم الگوی خواب و مدیریت استرس نقش بسیار مهمی در کنترل بیماری و اثربخشی داروها دارد.

آیا بیماران مبتلا به صرع می‌توانند ازدواج کنند یا باردار شوند؟ (دغدغه بسیار بزرگ اجتماعی)

بله، قطعاً. اکثر بیماران مبتلا به صرع زندگی طبیعی، ازدواج و بارداری سالمی دارند. با این حال، خانم‌های مبتلا به صرع باید ماه‌ها قبل از بارداری پزشک خود را در جریان بگذارند تا داروهای ضد صرع با ایمن‌ترین نوع برای جنین جایگزین شوند. قطع ناگهانی و خودسرانه دارو در بارداری به شدت خطرناک است.

آیا بیماری صرع با افزایش سن به طور کامل درمان می‌شود؟

در بسیاری از انواع صرع (به ویژه صرع‌های دوران کودکی مانند صرع ابسنس)، بیماری با افزایش سن و گذر از دوران بلوغ به طور کامل بهبود می‌یابد. در بزرگسالان نیز، اگر بیمار برای چندین سال بدون تشنج باقی بماند، متخصص نورولوژی ممکن است به صورت کاملاً تدریجی اقدام به قطع دارو کند.

صرع مقاوم به درمان چیست و در صورت عدم پاسخ به دارو چه باید کرد؟

اگر بیمار با وجود مصرف حداقل دو یا سه داروی ضد صرع متفاوت و با دوز مناسب، همچنان دچار تشنج‌های مکرر شود، به آن صرع مقاوم به درمان (Refractory epilepsy) می‌گویند. در این شرایط، پزشک روش‌های جایگزین مانند جراحی صرع، تحریک عصب واگ (VNS) یا رژیم‌های غذایی خاص (کتوژنیک) را بررسی می‌کند.

مقاله‌های مرتبط با صرع و تشنج

تفاوت تشنج و غش

از کجا بفهمیم بیمار غش کرده یا تشنج؟ در این مقاله تفاوت علائم هشداردهنده قبل از سنکوپ و تشنج، مدت زمان گیجی و اقدامات اورژانسی را به زبان ساده بخوانید.

درمان تشنج در خواب

آیا پریدن دست و پا در خواب نشانه تشنج است؟ با علائم تشنج در خواب، تفاوت آن با اختلالات خواب و نقش نوار مغز خواب (Sleep EEG) برای تشخیص صرع شبانه آشنا شوید.

درمان تشنج عصبی (PNES)

تشنج عصبی یا حمله غیرصرعی (PNES) تمارض نیست. با علائم، تفاوت آن با صرع، نقش ویدئو-EEG و راه‌های درمان شناختی رفتاری (CBT) آشنا شوید.

علت تشنج در بزرگسالان

تشنج ناگهانی در بزرگسالی همیشه به معنای ابتلا به صرع نیست. در این مقاله به بررسی علت غش و تشنج، علائم هشداردهنده و اقدامات اورژانسی در زمان حمله می‌پردازیم.

کمک های اولیه تشنج

هنگام بروز تشنج در اطرافیان، آرامش خود را حفظ کنید. در این مقاله کارهایی که در زمان تشنج باید انجام داد (و کارهایی که نباید کرد) را به زبان ساده مرور می‌کنیم.

گرفتن نوار مغز چقدر طول میکشد؟

گرفتن نوار مغز چقدر طول میکشد؟ از مدت زمان انجام نوار مغز روتین تا زمان لازم برای نوار مغز (EEG / QEEG) در خواب برای کودکان و بزرگسالان را بخوانید.

مطالب مرتبط

نوار مغز (EEG)

نقش نوار مغز در تشخیص صرع، روند انجام و آمادگی.

عوارض rTMS

اهمیت سابقهٔ تشنج پیش از تحریک مغزی.

پرتره دکتر ناصر مهربان، متخصص مغز و اعصاب

دکتر ناصر مهربان

متخصص مغز و اعصاب

دکتر ناصر مهربان، متخصص مغز و اعصاب با شماره نظام پزشکی ۱۲۰۲۷۵ و دانش‌آموخته دانشگاه جندی‌شاپور، در تهران نورو کلینیک در نیاوران تهران ویزیت می‌کند. ایشان مشکلاتی مانند سردرد و میگرن، سرگیجه، گزگز و بی‌حسی دست و پا، تشنج و لرزش را بررسی می‌کند. ویزیت با شرح حال و معاینه عصبی شروع می‌شود و نوار مغز یا نوار عصب و عضله فقط در صورت نیاز درخواست می‌شود. درمان‌های غیرتهاجمی مانند rTMS و dTMS نیز پس از ارزیابی و بررسی ایمنی مطرح می‌شوند.

  • بورد تخصصی مغز و اعصاب
منابع علمی این صفحه (۳)
  1. Fisher RS et al. ILAE official report: a practical clinical definition of epilepsy. Epilepsia (۲۰۱۴) مشاهده منبع
  2. NICE. Epilepsies in children, young people and adults (NG217) (۲۰۲۲) مشاهده منبع
  3. Sinha SR et al. American Clinical Neurophysiology Society Guideline 1: Minimum Technical Requirements for Performing Clinical Electroencephalography. J Clin Neurophysiol (۲۰۱۶) مشاهده منبع

دریافت نوبت ویزیت نورولوژی برای درمان صرع و بررسی نوار مغز

اگر خود یا یکی از عزیزانتان نشانه‌هایی از علائم پیش از تشنج یا تشنج در خواب را تجربه کرده‌اید، زمان را از دست ندهید. برای تشخیص دقیق و تنظیم دارو، همین حالا نوبت ویزیت خود را در کلینیک ما رزرو کنید.

دیدگاه‌ها

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از بررسی منتشر می‌شود. برای حفظ حریم خصوصی، اطلاعات پزشکی شخصی ننویسید؛ این بخش جایگزین ویزیت پزشک نیست.

کد امنیتی: چهار رقم فارسی