+989351926865 شنبه تا چهارشنبه ۱۴ تا ۲۲:۳۰، پنجشنبه ۹ تا ۱۳ واتساپ
تهران نورو کلینیککلینیک مغز و اعصاب تهران
رزرو نوبت آنلاین
منو
خدمات کلینیک ویزیت متخصص مغز و اعصاب نوار مغز (EEG) نوار عصب و عضله (EMG و NCS) درمان با rTMS درمان با dTMS نقشه مغزی QEEG نوار چشم VEP بیماری‌ها و مشکلات سردرد و میگرن صرع و تشنج ام‌اس پارکینسون سرگیجه و عدم تعادل نوروپاتی و گزگز افسردگی وسواس (OCD) اضطراب اختلالات خواب پزشکان راهنمای مراجعه درباره کلینیک تماس و دسترسی +989351926865 رزرو نوبت آنلاین

نزدیک‌ترین نوبت خالی: در حال بررسی…

رزرو نوبت آنلاین

نوار مغز در تهران؛ وقتی نگران درد، برق یا بی‌قراری فرزندتان هستید

برای خودتان یا فرزندتان نوار مغز نوشته‌اند و از همان لحظه چند سؤال رهایتان نمی‌کند. برق به سر وصل می‌کنند؟ درد دارد؟ کودکی که از دکتر می‌ترسد، با این همه سیم چه می‌کند؟ باید شب قبل بیدار بمانم؟ این سؤال‌ها را هر هفته در پذیرش و اتاق نوار مغز می‌شنویم. جواب این سؤال‌ها معمولاً آرام‌کننده است. در تهران نورو کلینیک، پیش از شروع هر مرحله را برای شما و فرزندتان توضیح می‌دهیم و نوار زیر نظر متخصص مغز و اعصاب ثبت و تفسیر می‌شود.

نویسنده و بازبین: دکتر ناصر مهربان، متخصص مغز و اعصاب، نظام پزشکی ۱۲۰۲۷۵ انتشار: به‌روزرسانی:

خلاصه در یک نگاه

  • نوار مغز فقط فعالیت طبیعی مغز را ثبت می‌کند. هیچ برقی به سر وصل نمی‌شود و دردی ندارد.
  • ثبت نوار معمولاً ۲۰ تا ۴۰ دقیقه طول می‌کشد. با آماده‌سازی و برداشتن الکترودها، معمولاً حدود یک ساعت در کلینیک وقت بگذارید.
  • معمولاً پدر یا مادر در تمام مدت کنار کودک می‌ماند. اگر کودک بی‌قرار شد، صبر می‌کنیم تا آرام شود و بعد ادامه می‌دهیم.
  • آمادگی ساده است: موهای تمیز و خشک، غذای سر وقت و داروها مثل همیشه. هیچ دارویی را خودتان قطع نکنید.
  • برای نوار مغز معمولی شب قبل خوب بخوابید. کم کردن خواب فقط وقتی لازم است که پزشک نوار در خواب یا نوار با کم‌خوابی خواسته باشد.

جواب کوتاه

نوار مغز (EEG) آزمونی بی‌درد است. چند حسگر کوچک روی پوست سر، فعالیت الکتریکی طبیعی مغز را ثبت می‌کنند. هیچ برقی به سر وصل نمی‌شود و سوزن یا اشعه‌ای در کار نیست. ثبت آن معمولاً ۲۰ تا ۴۰ دقیقه طول می‌کشد. بیشتر برای بررسی تشنج و حمله‌های شبیه آن درخواست می‌شود و همان روز به کارتان برمی‌گردید.

نوار مغز یکی از ساده‌ترین آزمون‌های مغز و اعصاب است. دستگاه کاری روی سر شما انجام نمی‌دهد و فقط مثل یک شنوندهٔ دقیق گوش می‌دهد. حسگرهای کوچک (الکترود) پیام‌هایی را ثبت می‌کنند که مغز هر لحظه می‌سازد. لازم نیست موهایتان را کوتاه کنید یا بتراشید.

در کلینیک ما چه چیزی برای شما تغییر می‌کند؟

  • از قبل می‌دانید چه پیش می‌آید: پیش از شروع، الکترود را به شما یا فرزندتان نشان می‌دهیم تا ببینید روی سر چه حسی دارد. بزرگ‌ترین نگرانی دربارهٔ نوار مغز ترس از ناشناخته است. چند دقیقه توضیح ساده معمولاً همین ترس را از بین می‌برد.

  • ثبت و تفسیر در یک جا، زیر نظر متخصص مغز و اعصاب: گزارش نوار را متخصص مغز و اعصاب می‌نویسد و اگر بخواهید، درمان را هم در همین کلینیک ادامه می‌دهید. نوار مغز بدون شرح‌حال فقط برگه‌ای پر از موج است. معنای آن کنار معاینهٔ دقیق روشن می‌شود.

  • فرزندتان کنار شما می‌ماند: معمولاً از لحظهٔ ورود تا برداشتن آخرین الکترود، یکی از والدین کنار کودک است. بغل کردن، شیشهٔ شیر یا پخش کارتون محبوبش روی گوشی در اتاق نوار آزاد است.

اگر برگهٔ نوار مغز دارید، می‌توانید همین حالا نوبت نوار مغز را آنلاین رزرو کنید.

نوار مغز درد دارد یا برق به سر وصل می‌شود؟

نه. این را با اطمینان می‌گوییم. بسیاری از بزرگسالان با نگرانی وارد اتاق می‌شوند و چند دقیقه بعد روی تخت چرتشان می‌برد. الکترودها فقط ثبت می‌کنند و چیزی وارد سر نمی‌شود.

تنها بخش کمی ناخوشایند، خمیر یا ژلی است که برای چسبیدن بهتر الکترودها به موها می‌زنیم. این ژل با یک بار شستن مو پاک می‌شود. شاید از شما بخواهیم چند دقیقه تند و عمیق نفس بکشید یا به نوری چشمک‌زن نگاه کنید. کمی سبکی سر یا گزگز ملایم دور لب و نوک انگشت‌ها در این چند دقیقه طبیعی است و زود برطرف می‌شود.

یک نکتهٔ ایمنی: در کسانی که صرع دارند، نفس عمیق یا نور چشمک‌زن به‌ندرت ممکن است حمله را شروع کند. به همین دلیل این مرحله‌ها زیر نظر کادر درمان انجام می‌شود. هر جا حالتان خوب نبود، همان لحظه کار را متوقف می‌کنیم.

اگر بیماری شدید قلب یا ریه، کم‌خونی داسی‌شکل یا سابقهٔ سکتهٔ مغزی دارید، پیش از شروع به ما بگویید. در این حالت بخش نفس عمیق را برایتان انجام نمی‌دهیم.

نوار مغز چه چیزی را به پزشک نشان می‌دهد؟

سلول‌های عصبی مغز با پیام‌های الکتریکی بسیار ریز با هم حرف می‌زنند. نوار مغز همین پیام‌ها را از روی پوست سر می‌گیرد و به شکل موج روی صفحه نشان می‌دهد. پزشک الگوی این موج‌ها را می‌خواند. او می‌بیند سرعت و شکل موج‌ها در کدام بخش مغز تغییر کرده و آیا موج غیرطبیعی دیده می‌شود.

نوار مغز معمولی با «نقشهٔ مغزی (QEEG)» فرق دارد. در نقشهٔ مغزی، نرم‌افزار همین اطلاعات را با عدد تحلیل می‌کند و بیشتر یک بررسی تکمیلی است. اگر پزشک برایتان نقشهٔ مغزی نوشته، توضیح نقشهٔ مغزی و کاربردهای آن را هم بخوانید.

چه کسانی به نوار مغز نیاز دارند؟

شایع‌ترین دلیل درخواست نوار مغز، بررسی حمله‌ای است که شبیه تشنج بوده است. اما کاربرد آن به همین محدود نیست. پزشکان معمولاً در این موقعیت‌ها نوار مغز می‌خواهند:

  • بعد از حمله‌ای همراه با بیهوشی، سفت شدن بدن یا تکان‌های غیرارادی، تا نوع حمله دقیق‌تر روشن شود

  • وقتی کسی ناگهان گیج می‌شود، چند ثانیه به یک نقطه خیره می‌ماند و با اطرافش ارتباط ندارد، یا کارهایی می‌کند که بعد به یاد نمی‌آورد

  • برای پیگیری بعضی از مبتلایان به صرع، مثلاً پیش از آنکه پزشک داروها را تغییر دهد

  • برای بررسی علت بعضی تغییرهای هوشیاری در بیماری‌های مغز

یک نکتهٔ مهم: نوار مغز طبیعی به این معنی نیست که صرع ندارید. بسیاری از مبتلایان به صرع در فاصلهٔ بین حمله‌ها نوار کاملاً طبیعی دارند. از طرف دیگر، گاهی در افراد سالم هم تغییرهای کوچک و بی‌خطر دیده می‌شود.

برای همین، توضیح دقیق کسی که حمله را دیده و فیلم کوتاهی از آن لحظه گاهی از خود نوار هم برای پزشک ارزشمندتر است. غش ساده و بعضی حمله‌های غیرصرعی هم ظاهری شبیه تشنج دارند و معاینهٔ دقیق معمولاً کمک می‌کند آن‌ها را از هم جدا کنیم. دربارهٔ صرع و راه تشخیص آن بیشتر بخوانید.

نوار مغز چقدر طول می‌کشد؟

ثبت نوار معمولی معمولاً ۲۰ تا ۴۰ دقیقه طول می‌کشد. برای اینکه نوار قابل اعتماد باشد، دست‌کم حدود ۲۰ دقیقه ثبت آرام و بدون وقفه لازم است. با آماده‌سازی و چسباندن و برداشتن الکترودها، در مجموع معمولاً حدود یک ساعت در کلینیک وقت بگذارید. نوار مغز در خواب بیشتر طول می‌کشد.

جزئیات بیشتر را در راهنمای مدت و آمادگی نوار مغز ببینید.

باید شب قبل بیدار بمانم؟ نوار مغز در خواب چیست؟

برای نوار مغز معمولی، نه. شب قبل سر وقت بخوابید و استراحت کنید. بی‌خوابی پیش از نوار معمولی کمکی نمی‌کند و کار پزشک را سخت‌تر هم می‌کند. خستگی زیاد می‌تواند الگوی موج‌های مغز را از حالت طبیعی بیرون ببرد.

با این حال، بعضی الگوهای مغز فقط در خواب‌آلودگی یا خواب عمیق خود را نشان می‌دهند. اگر نوار معمولی شما طبیعی بوده و پزشک هنوز به صرع شک دارد، ممکن است نوار مغز در خواب یا نوار با محرومیت از خواب (یعنی بعد از یک شب کم‌خوابی) بنویسد.

فقط در این حالت و دقیقاً طبق دستوری که هنگام رزرو نوبت می‌دهیم، شب قبل کمتر بخوابید. معمولاً یعنی دیرتر بخوابید و صبح زودتر بیدار شوید. روز نوار با کم‌خوابی این نکته‌ها را رعایت کنید:

  • صبح همان روز چای، قهوه و نوشیدنی کافئین‌دار نخورید.

  • در راه کلینیک چرت نزنید.

  • با یک همراه بیایید. بعد از کم‌خوابی نباید رانندگی کنید.

کم‌خوابی در افراد مستعد می‌تواند احتمال حمله را بیشتر کند. پس هیچ‌وقت بدون دستور پزشک خوابتان را کم نکنید. گاهی نوار مغز طولانی‌تر، از چند ساعت تا چند روز، همراه با فیلم‌برداری لازم می‌شود که به آن ویدئو-EEG می‌گویند. اگر پزشک آن را لازم بداند، دربارهٔ جا و روند انجامش راهنمایی‌تان می‌کنیم.

نوار مغز کودکان؛ چطور فرزندتان آرام بماند؟

این بخش را برای پدر و مادرهایی نوشته‌ایم که با نگرانی می‌آیند و می‌گویند: «بچه‌ام می‌ترسد.» حق هم دارند. اینکه غریبه‌ای چیزی روی سر کودک بگذارد، می‌تواند برایش ترسناک باشد. اما نوار مغز کودکان همان آزمون بزرگسالان است و دردی ندارد. سخت‌ترین بخش، آرام نگه داشتن کودک است و برای آن هم راه‌های خوبی داریم.

پیش از آمدن به کلینیک

  • شب قبل موهای کودک را بشویید و خوب خشک کنید. روغن، ژل یا کرم مو نزنید.

  • با زبان خودش و با مهربانی توضیح دهید: «چند دکمهٔ کوچک روی سرت می‌گذارند تا ببینند مغزت چطور کار می‌کند. درد ندارد و من همهٔ مدت پیشت هستم.» کودکی که بداند چه پیش می‌آید، خیلی بهتر همکاری می‌کند.

  • پیش از آمدن به او غذا یا شیر بدهید. کودک گرسنه زود بی‌قرار می‌شود.

  • اسباب‌بازی، پتو یا کتاب محبوبش را بیاورید. برای نوزاد و کودک شیرخوار، شیشهٔ شیر، پستانک و گوشی برای پخش کارتون خیلی کمک می‌کند.

  • داروهای کودک را مثل همیشه بدهید، مگر اینکه پزشک دستور دیگری داده باشد.

  • خواب کودک را فقط وقتی کم کنید که پزشک به‌روشنی «نوار مغز در خواب» خواسته باشد.

در اتاق نوار

در تمام مدت ثبت، پدر یا مادر کنار کودک است و نوزاد می‌تواند در آغوش شما آرام بگیرد. اگر کودک کمی تکان خورد یا گریه کرد، چیزی خراب نمی‌شود. کار را نگه می‌داریم تا آرام شود و بعد با حوصله ادامه می‌دهیم. دربارهٔ داروی خواب‌آور فقط به نظر پزشک تکیه کنید و خودتان هیچ دارویی به کودک ندهید.

بعد از نوار

کمی ژل روی موهای کودک می‌ماند که با یک شست‌وشوی ساده پاک می‌شود. همان روز می‌تواند به مهدکودک، مدرسه یا بازی برگردد. اگر برای نوار خوابش را کم کرده بودید، طبیعی است که بعدازظهر کمی خواب‌آلود و بی‌حوصله باشد.

شب قبل و روز نوار مغز چه کنیم؟

  • شب قبل یا صبح همان روز موهایتان را خوب بشویید و کاملاً خشک کنید. روغن، ژل، تافت یا واکس مو نزنید. الکترودها روی موی چرب خوب نمی‌چسبند و کیفیت نوار پایین می‌آید.

  • وعدهٔ غذایی همیشگی را بخورید. گرسنگی و افت قند خون می‌تواند روی موج‌های مغز اثر بگذارد.

  • داروهایتان را مثل همیشه بخورید. هیچ دارویی را، به‌خصوص داروی ضدتشنج، بدون نظر پزشک قطع نکنید. فهرست داروها یا خود آن‌ها را همراه بیاورید.

  • اگر دربارهٔ قهوه و نوشیدنی کافئین‌دار در روز نوار سؤال دارید، هنگام پذیرش از همکاران ما بپرسید.

  • برگهٔ دستور پزشک، نوارهای مغز و تصویربرداری‌های قبلی و اگر دارید، فیلم لحظهٔ حمله را همراه داشته باشید. نکته‌های عمومی روز مراجعه را در راهنمای اولین مراجعه آورده‌ایم.

نوار مغز در کلینیک ما چطور انجام می‌شود؟

  1. آماده‌سازی: جای دقیق الکترودها را روی سر اندازه می‌گیریم. بعد حسگرها را با خمیر رسانای ملایم یا کلاهک مخصوص روی سر وصل می‌کنیم.

  2. ثبت نوار: راحت دراز می‌کشید یا می‌نشینید. بخشی از ثبت با چشم باز و بخشی با چشم بسته است. بسیاری از افراد همین‌جا خوابشان می‌برد و این برای یک نوار خوب کمک هم می‌کند.

  3. نفس عمیق و نور ملایم: اگر پزشک لازم بداند، چند دقیقه تند و عمیق نفس می‌کشید یا به نور چشمک‌زن نگاه می‌کنید. این کار الگوهای پنهان مغز را بهتر نشان می‌دهد.

  4. پایان ثبت: الکترودها را آرام برمی‌داریم و ژل را از روی موها پاک می‌کنیم. بعد می‌توانید به کار و زندگی روزمره برگردید.

  5. نوشتن گزارش: متخصص مغز و اعصاب همهٔ موج‌ها را با دقت بررسی می‌کند و گزارش می‌نویسد. زمان تحویل جواب را همان روز به شما می‌گوییم.

جواب نوار مغز کی آماده می‌شود و چه معنایی دارد؟

جواب نوار همان لحظه آماده نمی‌شود. متخصص باید موج‌ها را یکی‌یکی با دقت ببیند و تحلیل کتبی بنویسد. زمان تحویل گزارش را هنگام انجام نوار به شما می‌گوییم.

گزارش معمولاً سه بخش دارد: وضعیت پایهٔ مغز، بودن یا نبودن موج غیرطبیعی و در آخر نتیجه‌گیری پزشک. اگر عبارتی مثل «تغییرات غیراختصاصی» دیدید، نگران نشوید. این عبارت نام بیماری خاصی نیست و باید کنار علائم شما بررسی شود.

گزارش را خودتان تفسیر نکنید و بر اساس حدس، دارویی را کم یا زیاد نکنید. آن را نزد پزشک معالجتان ببرید تا با شما بررسی کند.

هزینهٔ نوار مغز به چه چیزی بستگی دارد؟

هزینه به نوع نوار بستگی دارد. مثلاً نوار معمولی در بیداری با نوار مغز در خواب، که بیشتر طول می‌کشد، فرق دارد. پیش از رزرو با پذیرش تماس بگیرید و بگویید پزشک چه نوع نواری نوشته است تا هزینه را دقیق به شما بگویند.

چه زمانی وقت بگیرید؟

این موارد را پشت گوش نیندازید. نوار مغز آزمونی با وقت قبلی برای تشخیص است و جای اورژانس را نمی‌گیرد. اگر یکی از این‌ها پیش آمد، منتظر نوبت کلینیک نمانید و فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید:

  • تشنجی که بیشتر از ۵ دقیقه طول بکشد

  • تشنج‌های پشت سر هم، بی‌آنکه فرد بین آن‌ها به هوش بیاید

  • اولین تشنج زندگی

  • تشنج همراه با ضربه به سر یا تنگی نفس، یا تشنج در دوران بارداری

پرسش‌های رایج دربارهٔ نوار مغز

نوار مغز عارضه یا خطری دارد؟

نوار مغز فقط فعالیت طبیعی مغز را ثبت می‌کند و برقی به سر وصل نمی‌شود. تنها چیزی که از آن می‌ماند، کمی ژل روی موهاست که با یک شست‌وشوی ساده پاک می‌شود. در کسانی که صرع دارند، نفس عمیق یا نور چشمک‌زن به‌ندرت ممکن است حمله را شروع کند. برای همین این مرحله‌ها زیر نظر کادر درمان انجام می‌شود. هر لحظه که حالتان خوب نباشد، ثبت را متوقف می‌کنیم.

می‌توانم هنگام نوار مغز کنار فرزندم بمانم؟

بله، معمولاً در تمام مدت کنار فرزندتان می‌مانید. حضور شما کودک را آرام می‌کند و وقتی استرسش کمتر باشد، نوار هم بهتر ثبت می‌شود. کودک شیرخوار می‌تواند همهٔ مدت در آغوش شما بماند. برای کودک بزرگ‌تر، اسباب‌بازی، کتاب یا پتوی محبوبش را بیاورید. برای نوزاد هم شیشهٔ شیر یا پستانک همیشگی‌اش را فراموش نکنید.

اگر بچه‌ام گریه کند یا تکان بخورد، نوار خراب می‌شود؟

نه. اگر کودک تکان بخورد، معمولاً فقط چند ثانیه از ثبت قابل استفاده نیست و بقیهٔ نوار سالم می‌ماند. کار را نگه می‌داریم تا آرام شود و بعد با حوصله ادامه می‌دهیم. کمک کنید کودک سیر باشد و اسباب‌بازی محبوبش همراهش باشد. برای آرام کردن او خودتان داروی خواب‌آور ندهید. هر داروی خواب‌آور یا آرام‌بخش برای کودک فقط با دستور پزشک داده می‌شود.

اگر نوار مغزم طبیعی باشد، یعنی صرع ندارم؟

نه لزوماً. بسیاری از مبتلایان به صرع در فاصلهٔ بین حمله‌ها نوار مغز طبیعی دارند. برای همین پزشک فقط به یک برگهٔ نوار تکیه نمی‌کند. او شرح‌حال دقیق، حرف کسانی که حمله را دیده‌اند و معاینه را کنار هم می‌گذارد. اگر هنوز شک داشته باشد، شاید نوار تکراری یا نوار مغز در خواب بنویسد. صفحهٔ صرع و تشنج را هم ببینید.

قبل از نوار مغز باید داروی ضدتشنج را قطع کنم؟

نه. قطع ناگهانی داروی ضدتشنج خطرناک است و می‌تواند احتمال حملهٔ شدید را بالا ببرد. همهٔ داروهایتان را مثل همیشه و سر وقت بخورید، مگر اینکه پزشک خودتان دستور دیگری داده باشد. فهرست کامل داروها را با دوز دقیق بنویسید و روز نوار همراه بیاورید. پزشک هنگام خواندن نوار این داروها را در نظر می‌گیرد.

مطالب مرتبط

صرع و تشنج

علائم، تشخیص، کمک‌های اولیه و درمان.

پرتره دکتر ناصر مهربان، متخصص مغز و اعصاب

دکتر ناصر مهربان

متخصص مغز و اعصاب

دکتر ناصر مهربان، متخصص مغز و اعصاب با شماره نظام پزشکی ۱۲۰۲۷۵ و دانش‌آموخته دانشگاه جندی‌شاپور، در تهران نورو کلینیک در نیاوران تهران ویزیت می‌کند. ایشان مشکلاتی مانند سردرد و میگرن، سرگیجه، گزگز و بی‌حسی دست و پا، تشنج و لرزش را بررسی می‌کند. ویزیت با شرح حال و معاینه عصبی شروع می‌شود و نوار مغز یا نوار عصب و عضله فقط در صورت نیاز درخواست می‌شود. درمان‌های غیرتهاجمی مانند rTMS و dTMS نیز پس از ارزیابی و بررسی ایمنی مطرح می‌شوند.

  • بورد تخصصی مغز و اعصاب
منابع علمی این صفحه (۳)
  1. Sinha SR et al. American Clinical Neurophysiology Society Guideline 1: Minimum Technical Requirements for Performing Clinical Electroencephalography. J Clin Neurophysiol (۲۰۱۶) مشاهده منبع
  2. NICE. Epilepsies in children, young people and adults (NG217) (۲۰۲۲) مشاهده منبع
  3. Fisher RS et al. ILAE official report: a practical clinical definition of epilepsy. Epilepsia (۲۰۱۴) مشاهده منبع

قدم بعدی

اگر برگهٔ نوار مغز دارید، نوبت را آنلاین رزرو کنید و شب قبل موهایتان را بشویید. بقیهٔ مراحل را در کلینیک قدم‌به‌قدم برای شما یا فرزندتان توضیح می‌دهیم.

دیدگاه‌ها

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از بررسی منتشر می‌شود. برای حفظ حریم خصوصی، اطلاعات پزشکی شخصی ننویسید؛ این بخش جایگزین ویزیت پزشک نیست.

کد امنیتی: چهار رقم فارسی