درمان با rTMS
درمان با rTMS چیست، برای چه کسانی مناسب است، جلسات چگونه انجام میشود و شواهد علمی و عوارض احتمالی آن چیست.
rTMS یا دارو؛ مقایسه rTMS با داروهای ضدافسردگی
rTMS و داروهای ضدافسردگی دو روش متفاوت برای درمان افسردگی هستند و لزوماً رقیب یکدیگر نیستند. داروها با اثر بر پیام‌رسان‌های شیمیایی مغز عمل می‌کنند و در منزل مصرف میشوند؛ rTMS با پالس‌های مغناطیسی نواحی مشخصی از مغز را تحریک میکند و به حضور منظم در کلینیک نیاز دارد. rTMS بیشتر برای افرادی بررسی میشود که از دارو پاسخ کافی نگرفته‌اند یا عوارض آن را تحمل نمی‌کنند، و در بسیاری از بیماران همراه با دارو به کار میرود. انتخاب میان این دو به شدت علائم، سابقه درمان و شرایط هر فرد بستگی دارد و باید با پزشک معالج انجام شود.
خلاصه در یک نگاه
- دارو اثر شیمیایی در کل بدن دارد؛ rTMS تحریک موضعی مغناطیسی روی ناحیه‌ای از مغز است.
- دوره معمول rTMS حدود ۲۰ تا ۳۰ جلسه، ۵ روز در هفته و به مدت ۴ تا ۶ هفته است.
- عوارض شایع rTMS معمولاً سردرد و ناراحتی موقت پوست سر است؛ عوارض دارو به نوع آن بستگی دارد.
- دو روش را می‌توان با نظر پزشک هم‌زمان به کار برد.
- مصرف دارو را هرگز بدون نظر پزشک متوقف یا تغییر ندهید.
مقایسه rTMS و داروهای ضدافسردگی
این جدول برای آشنایی کلی است و جایگزین ارزیابی پزشک نیست.
| معیار | rTMS | داروهای ضدافسردگی |
|---|---|---|
| نحوه اثر | تحریک مغناطیسی غیرتهاجمی ناحیه‌ای از قشر پیشانی مغز که در تنظیم خلق نقش دارد | اثر بر پیام‌رسان‌های شیمیایی مغز از طریق مصرف خوراکی و گردش در کل بدن |
| زمان مورد نیاز | حضور در کلینیک، معمولاً ۵ روز در هفته طی ۴ تا ۶ هفته؛ هر جلسه از چند دقیقه تا حدود ۴۰ دقیقه بسته به پروتکل | مصرف روزانه در منزل و ویزیت‌های دوره‌ای پیگیری |
| عوارض شایع | سردرد و ناراحتی پوست سر که معمولاً گذراست؛ خطر تشنج نادر است | بسته به نوع دارو متفاوت است و پزشک آن را با شما مرور میکند |
| زمان شروع اثر | معمولاً طی چند هفته از دوره درمان ارزیابی میشود | معمولاً چند هفته پس از مصرف منظم ارزیابی میشود |
| مناسب برای چه کسانی | اغلب افرادی که به دارو پاسخ کافی نداده‌اند یا عوارض آن را تحمل نمی‌کنند | گزینه رایج شروع درمان در بسیاری از انواع افسردگی |
| ترکیب دو روش | میتواند همراه با دارو و روان‌درمانی انجام شود | در بسیاری از بیماران در طول دوره rTMS ادامه می‌یابد |
| ساختار هزینه | هزینه به تعداد جلسات یک دوره وابسته است | هزینه مستمر دارو و ویزیت در طول مدت مصرف |
| پشتوانه علمی | کارآزمایی‌ها و راهنماهای بین‌المللی برای افسردگی | سابقه طولانی استفاده و شواهد گسترده |
هیچ‌کدام از دو گزینه برای همه افراد برتر نیست؛ پاسخ به درمان در افراد مختلف متفاوت است.
تفاوت اصلی rTMS و دارو در چیست؟
پاسخ کوتاه: دارو بر شیمی کل مغز و بدن اثر می‌گذارد، در حالی که rTMS تحریکی موضعی و غیرتهاجمی است که روی ناحیه مشخصی از مغز انجام میشود. به همین دلیل الگوی عوارض، زمان لازم و شیوه اجرای این دو روش متفاوت است.
راهنمای CANMAT و توصیه‌های اجماعی مربوط به rTMS، این روش را برای بزرگسالان مبتلا به افسردگی ماژور که به حداقل یک داروی ضدافسردگی پاسخ کافی نداده‌اند گزینه‌ای معتبر می‌دانند. دستگاه‌های دارای تأییدیه FDA از سال ۲۰۰۸ برای همین گروه از بیماران مجوز گرفته‌اند.
چه زمانی دارو ممکن است گزینه مناسب‌تری باشد؟
- زمانی که افسردگی تازه تشخیص داده شده و هنوز درمان دارویی مناسبی امتحان نشده است.
- زمانی که حضور منظم چندروزه در هفته در کلینیک برای شما دشوار است.
- زمانی که پیش از این به دارو پاسخ خوبی داده‌اید و عوارض آن قابل تحمل بوده است.
- زمانی که شرایطی مانند ایمپلنت فلزی یا الکترونیکی در سر یا نزدیک آن، یا سابقه تشنج، انجام rTMS را نیازمند بررسی دقیق‌تر میکند.
چه زمانی rTMS ممکن است بررسی شود؟
- زمانی که دو یا چند داروی مناسب با دوز و مدت کافی مصرف شده اما بهبود کافی حاصل نشده است؛ در این باره مقاله افسردگی مقاوم به درمان را ببینید.
- زمانی که عوارض دارو ادامه درمان را برای شما دشوار کرده است.
- زمانی که پزشک افزودن یک روش غیردارویی را به برنامه فعلی مفید می‌داند.
مطالعات نشان داده‌اند عوارض شایع rTMS معمولاً خفیف و گذرا هستند، اما این روش هم مانند هر درمانی ملاحظات ایمنی دارد. برای جزئیات، صفحه عوارض rTMS را مطالعه کنید.
آیا می‌توان rTMS و دارو را هم‌زمان استفاده کرد؟
بله. در بسیاری از بیماران، rTMS در کنار داروی فعلی و روان‌درمانی انجام میشود. تصمیم درباره ادامه، تغییر دوز یا تعویض دارو فقط با پزشک معالج است. مصرف دارو را هرگز بدون نظر پزشک متوقف یا تغییر ندهید؛ توقف ناگهانی برخی داروها ممکن است علائم را بدتر کند.
پرسش‌هایی که بهتر است از پزشک خود بپرسید
- با توجه به سابقه درمان من، کدام گزینه یا ترکیبی از آن‌ها منطقی‌تر است؟
- آیا شرایطی دارم که انجام rTMS را محدود کند؟
- در طول دوره rTMS با داروهای فعلی من چه باید کرد؟
- پیشرفت درمان چگونه و در چه زمانی ارزیابی میشود؟
- اگر پاسخ کافی نگرفتم، گام بعدی چیست؟
برای آشنایی بیشتر با روند درمان، صفحه خدمات rTMS و مقایسه rTMS و ECT را ببینید، یا برای ارزیابی شخصی نوبت مشاوره بگیرید.
پرسش‌های رایج درباره rTMS یا دارو
آیا rTMS میتواند جایگزین داروی ضدافسردگی شود؟
در برخی بیماران rTMS بهعنوان درمان اصلی و در بسیاری دیگر همراه با دارو به کار میرود. اینکه در شرایط شما کدام رویکرد مناسب است، به شدت افسردگی، سابقه پاسخ به دارو و نظر پزشک معالج بستگی دارد. هرگونه تغییر در مصرف دارو باید فقط زیر نظر پزشک انجام شود و نباید خودسرانه باشد.
آیا در طول دوره rTMS باید دارو را کنار گذاشت؟
خیر، معمولاً نیازی نیست. بسیاری از بیماران در طول دوره rTMS داروی خود را ادامه می‌دهند. پزشک ممکن است با توجه به نوع دارو و وضعیت شما تصمیم به تنظیم آن بگیرد، اما مصرف دارو را هرگز بدون نظر پزشک متوقف یا تغییر ندهید، چون ممکن است علائم بدتر شود.
کدام روش سریعتر اثر میکند؟
هر دو روش معمولاً طی چند هفته ارزیابی میشوند و زمان پاسخ در افراد مختلف متفاوت است. دوره استاندارد rTMS حدود ۴ تا ۶ هفته طول میکشد و اثر دارو نیز معمولاً پس از چند هفته مصرف منظم سنجیده میشود. پزشک زمان مناسب ارزیابی را برای شما مشخص میکند.
عوارض rTMS در مقایسه با دارو چگونه است؟
عوارض شایع rTMS معمولاً سردرد و ناراحتی پوست سر است که اغلب گذراست و خطر تشنج نادر است. عوارض داروهای ضدافسردگی به نوع دارو بستگی دارد و در کل بدن ممکن است بروز کند. هر دو روش نیاز به ارزیابی پیش از شروع و پیگیری پزشکی دارند.
منابع علمی این صفحه (۴)
- Milev RV et al. Canadian Network for Mood and Anxiety Treatments (CANMAT) 2016 Clinical Guidelines for the Management of Adults with Major Depressive Disorder: Section 4. Neurostimulation Treatments. Can J Psychiatry (۲۰۱۶) مشاهده منبع
- McClintock SM et al. Consensus Recommendations for the Clinical Application of Repetitive Transcranial Magnetic Stimulation (rTMS) in the Treatment of Depression. J Clin Psychiatry (۲۰۱۸) مشاهده منبع
- Lefaucheur JP et al. Evidence-based guidelines on the therapeutic use of repetitive transcranial magnetic stimulation (rTMS): An update (2014-2018). Clin Neurophysiol (۲۰۲۰) مشاهده منبع
- Rossi S et al. Safety and recommendations for TMS use in healthy subjects and patient populations, with updates on training, ethical and regulatory issues: Expert Guidelines. Clin Neurophysiol (۲۰۲۱) مشاهده منبع
مشاوره برای انتخاب گزینه مناسب
با بررسی سابقه درمان و شرایط شما، پزشک درباره مناسب بودن rTMS، ادامه دارو یا ترکیب آن‌ها توضیح می‌دهد.
دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.