درمان افسردگی با دستگاه آر تی ام اس (rTMS) و دی تی ام اس (dTMS)
درمان افسردگی بدون دارو با دستگاه آر تی ام اس (rTMS) و تحریک مغناطیسی عمقی مغز یا دی تی ام اس (dTMS)، جدیدترین روش درمان...
تهران نورو کلینیککلینیک مغز و اعصاب تهران
تهران نورو کلینیک · https://tehranneuroclinic.ir/blog/treatment-resistant-depression
ماههاست که به امید بهبودی قرص میخورید؛ دوز داروها بالا و پایین شده، پزشکتان تغییر کرده، اما هنوز صبحها با همان حس کرختی و بیانگیزگی بیدار میشوید. در این مواقع، سوال تلخی در ذهن شکل میگیرد: «چرا قرصهای ضد افسردگی روی من اثر نمیکنند؟» اگر روانپزشک برای شما تشخیص افسردگی مقاوم (TRD) داده است، اصلاً نگران نباشید. این برچسب به معنای بنبست نیست. امروز در دنیای روانپزشکی، راهکارهایی بسیار فراتر از قرصها وجود دارد. در این مقاله از تهران نورو کلینیک، از علت جواب ندادن داروهای ضد افسردگی و قرصهای اعصاب تا معرفی درست ترین روش غیردارویی برای درمان افسردگی مقاوم به درمان (مانند rTMS) را با هم مرور میکنیم.
گاهی اوقات مشکل از مقاومت دارویی نیست، بلکه مسیر درمان نیاز به اصلاح دارد. پیش از ورود به فاز درمانهای جایگزین، پزشک موارد زیر را بررسی میکند:
تشخیص اشتباه: گاهی اختلال دوقطبی (Bipolar) در فاز افسردگی خود را نشان میدهد که داروی متفاوتی میطلبد.
دوز و زمان ناکافی: قطع خودسرانه دارو قبل از اتمام هفته ششم، مانع از اثربخشی آن میشود.
مشکلات جسمی پنهان: کمکاری شدید تیروئید یا دردهای مزمن میتوانند مانع از پاسخگویی مغز به داروهای اعصاب شوند.
اگر مشخص شود که شما واقعاً با یک افسردگی مزمن و مقاوم روبهرو هستید، گزینههای زیر روی میز قرار میگیرد:
گاهی روانپزشک با اضافه کردن یک داروی مکمل (مثل یک تثبیتکننده خلق یا دوز پایین آنتیسایکوتیک) به داروی ضد افسردگی اصلی شما، اثربخشی آن را چند برابر میکند.
داروها فقط روی مواد شیمیایی مغز کار میکنند، اما الگوهای فکری مخرب شما را تغییر نمیدهند. رواندرمانی (CBT) در این مرحله برای تغییر این الگوها ضروری است.
rTMS یک انقلاب در درمان افسردگی شدید است. در این روش، بدون نیاز به بیهوشی، پالسهای مغناطیسی به ناحیه پیشانی مغز (که در افسردگی غیرفعال شده است) تابانده میشود تا شبکههای عصبی دوباره فعال شوند[cite: 1, 3]. این روش از سال ۲۰۰۸ دارای تاییدیه FDA است و عوارض داروهای خوراکی را ندارد. برای اطلاعات دقیقتر به صفحهٔ درمان با آر تی ام اس در تهران نورو کلینیک مراجعه کنید.
در شرایطی که علائم افسردگی مقاوم بسیار حاد باشد (مثلاً زمانی که بیمار قادر به غذا خوردن نیست یا افکار جدی خودکشی دارد)، شوک درمانی (ECT) برای بیماران افسردگی مقاوم به دارو در بیمارستان و تحت بیهوشی انجام میشود. همچنین، نقش کتامین تراپی در درمان سریع افسردگی شدید به تازگی توجه روانپزشکان را برای پاسخدهی فوری (در عرض چند ساعت) جلب کرده است.
اگر با وجود مصرف منظم داروها، احساس ناامیدی، اختلال شدید خواب و انرژی پایین همچنان در شما پابرجاست، زمان را از دست ندهید. به ویژه اگر میپرسید که آیا افسردگی مقاوم باعث افکار خودکشی میشود؟ باید گفت بله، طولانی شدن این وضعیت بسیار خطرناک است. در صورت بروز این افکار، فوراً با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید.
بله. تشخیص افسردگی مقاوم به این معنا نیست که هیچ راهی وجود ندارد، بلکه یعنی روشهای خط اول (داروهای روتین) برای شما کارساز نبوده است. با استفاده از روشهای خط دوم و سوم مانند تغییر کلاس دارویی، rTMS یا ECT، اکثر بیماران بهبودی قابل توجهی را تجربه میکنند[cite: 1, 2].
اگر حداقل دو داروی ضد افسردگی از خانوادههای مختلف دارویی را با دوز استاندارد و برای مدت زمان کافی (معمولا ۶ تا ۸ هفته) مصرف کردهاید اما علائم شما بهبودی نیافته است، از نظر بالینی در دسته بیماران TRD قرار میگیرید.
درست ترین روش تایید شده که نیاز به بیهوشی و بستری ندارد، روش rTMS (تحریک مغناطیسی مغز) است[cite: 4]. این روش به ویژه برای کسانی که عوارض جانبی داروها (مثل چاقی، اختلال جنسی یا خوابآلودگی مفرط) برایشان غیرقابل تحمل شده است، یک جایگزین ایدهآل محسوب میشود[cite: 3, 4].
به هیچ وجه. روشهایی مانند rTMS یا CBT به عنوان درمانهای مکمل یا جایگزین در کنار پروسه دارویی شما انجام میشوند[cite: 1, 2]. قطع ناگهانی قرصهای اعصاب میتواند به «سندرم قطع مصرف» و تشدید شدید افسردگی منجر شود. تنظیم و تغییر داروها فقط باید توسط روانپزشک انجام شود.
اگرچه آر تی ام اس برای اکثر افراد ایمن است[cite: 5]، اما اگر سابقه تشنج (صرع) دارید، یا ایمپلنت فلزی و گیرههای عروقی در ناحیه سر و گردن دارید، به هیچ عنوان کاندید مناسبی برای این درمان نیستید و باید پزشک را در جریان بگذارید[cite: 5].
متخصص مغز و اعصاب
دکتر ناصر مهربان، متخصص مغز و اعصاب با شماره نظام پزشکی ۱۲۰۲۷۵ و دانشآموخته دانشگاه جندیشاپور، در تهران نورو کلینیک در نیاوران تهران ویزیت میکند. ایشان مشکلاتی مانند سردرد و میگرن، سرگیجه، گزگز و بیحسی دست و پا، تشنج و لرزش را بررسی میکند. ویزیت با شرح حال و معاینه عصبی شروع میشود و نوار مغز یا نوار عصب و عضله فقط در صورت نیاز درخواست میشود. درمانهای غیرتهاجمی مانند rTMS و dTMS نیز پس از ارزیابی و بررسی ایمنی مطرح میشوند.
اگر داروها دیگر برای شما کارساز نیستند، نیازی به تحمل این تاریکی نیست. برای بررسی معیارهای درمان با rTMS و یافتن مسیر جدید بهبودی، همین امروز با تهران نورو کلینیک در ارتباط باشید.
دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.