درمان با rTMS
درمان با rTMS چیست، برای چه کسانی مناسب است، جلسات چگونه انجام میشود و شواهد علمی و عوارض احتمالی آن چیست.
برنامه درمان
تعداد جلسات rTMS: دوره درمان چقدر طول میکشد؟
تعداد جلسات rTMS در دوره اصلی درمان افسردگی معمولاً ۲۰ تا ۳۰ جلسه است که ۵ روز در هفته و در مدت ۴ تا ۶ هفته انجام میشود. هر جلسه استاندارد حدود ۲۰ تا ۴۰ دقیقه و هر جلسه iTBS حدود ۳ دقیقه طول میکشد، اما کوتاه‌تر بودن جلسه iTBS لزوماً تعداد روزهای درمان را کم نمی‌کند. تعداد دقیق جلسات را پزشک بر اساس تشخیص، شدت علائم، سابقه درمان‌های قبلی و پاسخ شما در هفته‌های اول تعیین میکند. پس از پایان دوره، برخی بیماران ممکن است به جلسات کاهش تدریجی یا درمان نگهدارنده نیاز داشته باشند.
خلاصه در یک نگاه
- دوره اصلی معمولاً ۲۰ تا ۳۰ جلسه، ۵ روز در هفته و ۴ تا ۶ هفته است.
- جلسات iTBS حدود ۳ دقیقه‌اند، اما تعداد روزهای درمان مشابه است.
- تغییرات معمولاً تدریجی است و ارزیابی پاسخ پس از چند هفته انجام میشود.
- درمان نگهدارنده برای برخی بیماران و بر اساس نظر پزشک در نظر گرفته میشود.
rTMS چند جلسه است؟ پاسخ کوتاه
بر اساس توصیه‌های اجماع درباره کاربرد rTMS در افسردگی (McClintock و همکاران، ۲۰۱۸)، دوره اصلی یا «حاد» درمان معمولاً شامل ۲۰ تا ۳۰ جلسه است. جلسات معمولاً روزانه و ۵ روز در هفته انجام می‌شوند و کل دوره حدود ۴ تا ۶ هفته طول میکشد.
این عدد یک محدوده رایج است، نه یک قاعده ثابت برای همه. اگر هنوز با خود روش آشنا نیستید، ابتدا rTMS چیست را بخوانید.
دوره اصلی درمان چگونه برنامه‌ریزی میشود؟
| مرحله | تناوب جلسات | توضیح |
|---|---|---|
| ارزیابی اولیه | یک ویزیت | بررسی تشخیص، داروها، موارد منع درمان و انتخاب پروتکل |
| جلسه اول | یک جلسه طولانی‌تر | تعیین آستانه حرکتی و محل دقیق کویل |
| دوره اصلی | ۵ روز در هفته | معمولاً ۲۰ تا ۳۰ جلسه در ۴ تا ۶ هفته |
| پس از دوره | بر اساس نظر پزشک | پیگیری، کاهش تدریجی یا درمان نگهدارنده در صورت نیاز |
منظم بودن جلسات اهمیت دارد، چون اثر rTMS با تکرار تحریک در روزهای پشت‌سرهم شکل میگیرد. روند کامل درمان در کلینیک را در صفحه درمان با rTMS ببینید.
iTBS: جلسات کوتاه‌تر، نه لزوماً دوره کوتاه‌تر
در پروتکل تحریک تتا برست متناوب (iTBS) هر جلسه حدود ۳ دقیقه طول میکشد. در کارآزمایی THREE-D (Blumberger و همکاران، ۲۰۱۸)، iTBS با rTMS فرکانس بالای استاندارد که جلسات آن بسیار طولانی‌تر بود مقایسه شد و در درمان افسردگی کمتر از آن مؤثر نبود.
در آن مطالعه، هر دو گروه دوره‌ای با تعداد روزهای مشابه، ۵ روز در هفته و به مدت ۴ تا ۶ هفته، دریافت کردند. بنابراین iTBS زمان حضور روزانه شما در کلینیک را کم میکند، اما معمولاً تعداد روزهای مراجعه را به همان اندازه کم نمی‌کند. پروتکل‌های فشرده با چند جلسه در روز هنوز در حال پژوهش هستند.
چه زمانی تغییرات دیده میشود؟
پاسخ به درمان در افراد مختلف متفاوت است. در بسیاری از بیماران تغییرات تدریجی است و ممکن است پس از چند هفته درمان آشکار شود. برخی افراد زودتر و برخی دیرتر تغییر را احساس می‌کنند و برخی هم پاسخ کافی نمی‌گیرند.
پزشک در طول دوره با پرسش‌نامه‌ها و ویزیت‌های پیگیری روند علائم را بررسی میکند و در صورت نیاز درباره ادامه، تغییر پروتکل یا گزینههای دیگر با شما صحبت میکند. برای آشنایی با گزینههای دیگر، rTMS یا دارو را ببینید.
کاهش تدریجی و درمان نگهدارنده
پس از پایان دوره اصلی، برخی مراکز جلسات را طی چند هفته به‌تدریج کم می‌کنند تا فاصله جلسات بیشتر شود. برای بیمارانی که به درمان پاسخ داده‌اند اما سابقه عود علائم دارند، پزشک ممکن است درمان نگهدارنده با جلسات دوره‌ای یا تکرار دوره در صورت بازگشت علائم را پیشنهاد کند.
شواهد درباره برنامه نگهدارنده مناسب هنوز محدود است و این تصمیم به‌صورت فردی گرفته میشود. در این مدت، ادامه پیگیری روان‌پزشکی و درمان دارویی طبق نظر پزشک اهمیت دارد.
عوامل مؤثر بر تعداد جلسات
- نوع بیماری: برنامه درمان افسردگی با برنامه درمان کمکی وسواس یا کاربردهای پژوهشی متفاوت است.
- شدت و مدت علائم: و تعداد درمان‌هایی که پیش‌تر امتحان شدهاند.
- پروتکل انتخابی: فرکانس بالا، فرکانس پایین، iTBS یا dTMS.
- پاسخ در هفته‌های اول: که ممکن است به ادامه، تغییر یا تمدید برنامه منجر شود.
- درمان‌های همزمان: مانند دارو و روان‌درمانی.
- نظم در حضور: جلسات فوت‌شده ممکن است طول دوره را بیشتر کنند.
اگر جلسه‌ای را از دست بدهید
در صورت بیماری، سفر یا کار ضروری، زودتر با کلینیک هماهنگ کنید. معمولاً جلسه از دست رفته به انتهای برنامه اضافه میشود، اما تصمیم نهایی با پزشک است. تلاش کنید در هفته‌های اول فاصله طولانی میان جلسات ایجاد نشود.
برنامه‌ریزی عملی
- پیش از شروع، برنامه کاری و رفت‌وآمد خود را برای چند هفته مراجعه روزانه تنظیم کنید.
- ساعت ثابتی برای جلسات انتخاب کنید.
- برای اطلاع از هزینه دوره، صفحه هزینه rTMS را ببینید.
پرسش‌های دیگر را در سؤالات متداول rTMS و مطالب بیشتر را در مرکز آموزش rTMS بخوانید. برای تعیین برنامه متناسب با شرایط خود درخواست نوبت ثبت کنید.
برنامه درمان هر فرد متفاوت است
اعداد این صفحه محدوده‌های رایج در راهنماهای علمی هستند.
تعداد دقیق جلسات و نیاز به درمان نگهدارنده را فقط پزشک پس از ارزیابی تعیین میکند.
در طول دوره، داروهای خود را بدون نظر پزشک تغییر ندهید.
پرسش‌های رایج درباره تعداد جلسات rTMS
آیا میتوانم جلسات rTMS را یک روز در میان انجام دهم؟
برنامههای استاندارد درمان افسردگی معمولاً روزانه و ۵ روز در هفته طراحی شدهاند، چون اثر درمان با تکرار منظم تحریک شکل میگیرد. اگر شرایط شما اجازه مراجعه روزانه نمیدهد، پیش از شروع با پزشک صحبت کنید تا گزینههای ممکن بررسی شود.
اگر بعد از چند هفته تغییری احساس نکنم چه میشود؟
پاسخ به rTMS در افراد مختلف متفاوت است و گاهی دیرتر آشکار میشود. پزشک با ویزیت‌های پیگیری روند علائم را بررسی میکند و ممکن است ادامه درمان، تغییر پروتکل یا گزینههای دیگر را پیشنهاد کند. در این مدت داروهای خود را بدون نظر پزشک تغییر ندهید.
آیا با iTBS تعداد جلسات کمتر میشود؟
در iTBS هر جلسه حدود ۳ دقیقه طول میکشد، بنابراین زمان حضور روزانه کمتر است. اما در مطالعه THREE-D تعداد روزهای درمان در هر دو روش مشابه بود. اینکه کدام پروتکل برای شما مناسبتر است را پزشک پس از ارزیابی و بر اساس شرایط شما تعیین میکند.
منابع علمی این صفحه (۴)
- McClintock SM et al. Consensus Recommendations for the Clinical Application of Repetitive Transcranial Magnetic Stimulation (rTMS) in the Treatment of Depression. J Clin Psychiatry (۲۰۱۸) مشاهده منبع
- Blumberger DM et al. Effectiveness of theta burst versus high-frequency repetitive transcranial magnetic stimulation in patients with depression (THREE-D): a randomised non-inferiority trial. Lancet (۲۰۱۸) مشاهده منبع
- Milev RV et al. Canadian Network for Mood and Anxiety Treatments (CANMAT) 2016 Clinical Guidelines for the Management of Adults with Major Depressive Disorder: Section 4. Neurostimulation Treatments. Can J Psychiatry (۲۰۱۶) مشاهده منبع
- Lefaucheur JP et al. Evidence-based guidelines on the therapeutic use of repetitive transcranial magnetic stimulation (rTMS): An update (2014-2018). Clin Neurophysiol (۲۰۲۰) مشاهده منبع
برنامه درمان خود را با پزشک تعیین کنید
در ویزیت اولیه، پزشک بر اساس شرایط شما درباره پروتکل و تعداد جلسات تصمیم میگیرد.
دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.