سرگیجه و عدم تعادل
انواع سرگیجه، علتهای رایج مثل BPPV، علائمی که اورژانس لازم دارند و راههای درمان در کلینیک.
تهران نورو کلینیککلینیک مغز و اعصاب تهران
تهران نورو کلینیک · https://tehranneuroclinic.ir/blog/sudden-severe-vertigo
از خواب بیدار میشوید و احساس میکنید اتاق با شدت به دور سرتان میچرخد. با کوچکترین حرکت سر، حالت تهوع شدیدی به شما دست میدهد و نمیتوانید روی پاهای خود بایستید. اولین فکری که به ذهن میرسد، سکته مغزی است! اما نگران نباشید، یکی از شایعترین دلایل این وضعیت، التهاب عصب تعادلی گوش یا نوریت وستیبولار (Vestibular Neuritis) است. این التهاب ویروسی، پیامهای تعادل را در مسیر گوش به مغز دچار اختلال کرده و علت سرگیجه ناگهانی و شدید شماست. ما در تهران نورو کلینیک، به عنوان کلینیک تخصصی تشخیص علت سرگیجه در نیاوران، با انجام معاینات دقیق، خطر سکته را رد کرده و مسیر درمان التهاب عصب گوش را برای شما آغاز میکنیم.
گوش داخلی ما شامل سنسورهایی است که موقعیت و تعادل سر را درک میکنند. پیام این سنسورها از طریق عصب دهلیزی (وستیبولار) به مغز ارسال میشود. معمولاً به دنبال یک عفونت ویروسی گوش میانی و داخلی، سرماخوردگی ساده یا حتی استرس شدید، این عصب ملتهب میشود. در نتیجه، مغز پیامهای متناقضی از گوش راست و چپ دریافت میکند که این تناقض، خود را به شکل سرگیجه چرخشی (Vertigo) همراه با تهوع و استفراغ نشان میدهد.
اگر عفونت تنها عصب تعادلی را درگیر کند (نوریت وستیبولار)، شنوایی شما کاملاً سالم میماند. اما اگر التهاب به عصب شنوایی نیز کشیده شود، به آن لابیرنتیت (التهاب همزمان عصب تعادلی و شنوایی) میگویند. در لابیرنتیت، علاوه بر سرگیجه شدید، بیمار دچار وزوز گوش و افت شنوایی ناگهانی در یک گوش میشود.
سرگیجه انواع مختلفی دارد. تفاوت التهاب عصب با بیماری منیر (Meniere) و BPPV (جابجایی مایع گوش) در مدت زمان آنهاست:
در BPPV، سرگیجه فقط هنگام تغییر وضعیت سر (مثل غلت زدن در خواب) رخ میدهد و زیر یک دقیقه تمام میشود.
در بیماری منیر، سرگیجه همراه با پری گوش است و چند ساعت طول میکشد و مکرراً عود میکند.
در التهاب عصب تعادلی، سرگیجه ثابت، بسیار شدید و مداوم (برای چند روز) است.
عفونت و التهاب عصب گوش چگونه درمان میشود؟ مسیر درمان شامل دو فاز است:
در روزهای ابتدایی که بیمار حتی قادر به باز کردن چشمان خود نیست، استراحت مطلق در یک اتاق نیمه تاریک ضروری است. پزشک با تجویز داروهای سرکوبکننده سیستم تعادلی مانند قرص بتاهیستین (Betahistine)، دیمن هیدرینات و سیناریزین، به کاهش تهوع و سرگیجه کمک میکند. توجه: مصرف این داروها بیش از ۳ تا ۵ روز توصیه نمیشود، زیرا مانع از سازگاری مغز با شرایط جدید میشوند.
پس از کاهش شدت چرخش، بیمار باید داروهای سرگیجه را قطع کرده و شروع به حرکت کند. کلید درمان حتمی، انجام تمرینات توانبخشی دهلیزی است (مانند خیره شدن به یک نقطه ثابت در حال چرخاندن سر). این تمرینات به مغز آموزش میدهند تا با اتکا به گوش سالم و چشمها، تعادل را دوباره برقرار کند.
آیا سرگیجه ناگهانی و شدید خطرناک است؟ سرگیجه به تنهایی (اگر فقط ناشی از گوش باشد) خطرناک نیست، اما اگر ناشی از سکته مخچه باشد، یک اورژانس واقعی است[cite: 1, 2]. برای سرگیجه ناگهانی به چه دکتری مراجعه کنیم؟ مراجعه فوری به متخصص مغز و اعصاب الزامی است. اگر سرگیجه شما با یکی از علائم زیر همراه است، فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید:
دوبینی یا تاری دید ناگهانی
اختلال در صحبت کردن یا نامفهوم شدن کلمات
ضعف یا بیحسی در دست، پا یا یک طرف صورت
سردرد رعدآسا و بسیار شدید در پشت سر
عدم توانایی مطلق در ایستادن، حتی با کمک دیگران
نکته حیاتی: سیتی اسکن همیشه سکته را نشان نمیدهد!
انجام سیتی اسکن (CT Scan) در روز اول برای تشخیص سکته مخچه اغلب طبیعی است و پزشک را گمراه میکند. مناسب ترین دکتر متخصص سرگیجه و عدم تعادل در تهران، با انجام معاینات دقیق چشمی (بررسی نیستاگموس یا لرزش چشمها) میتواند تفاوت التهاب گوش و سکته را در همان لحظه تشخیص دهد[cite: 3]. بنابراین، معاینه بالینی دقیق بسیار مهمتر از یک عکس ساده است.
سرگیجه چرخشی و شدید معمولاً بین ۲۴ تا ۷۲ ساعت طول میکشد. پس از آن، چرخش به حالت ناپایداری و احساس گیجی مبدل میشود. چه مدت بعد از التهاب عصب دهلیزی، تعادل به حالت عادی برمیگردد؟ با انجام منظم تمرینات توانبخشی، بیشتر بیماران در عرض ۳ تا ۶ هفته به طور کامل بهبود مییابند.
در روزهای اول، در یک اتاق تاریک استراحت کنید و سر خود را ثابت نگه دارید. مایعات (آب و زنجبیل برای کاهش تهوع) را جرعه جرعه بنوشید. پس از روز سوم، برای تسریع بهبودی، باید شروع به قدم زدن در خانه کنید، حتی اگر احساس عدم تعادل دارید.
در فاز حاد، معاینه بالینی چشمها (بررسی نیستاگموس) کافی است. اگر ناپایداری بیمار ماهها طول بکشد، پزشک برای بررسی دقیقتر عملکرد گوش داخلی، رزرو نوبت تست سرگیجه (VNG) برای تشخیص التهاب عصب و همچنین تستهای شنواییسنجی را توصیه میکند.
داروهای ضد سرگیجه سیستم تعادلی را سرکوب میکنند. مصرف این داروها بیش از چند روز، جلوی جبران مرکزی مغز را گرفته و باعث میشود احساس گیجی و عدم تعادل ماهها در شما باقی بماند. داروها را فقط با نظر پزشک مصرف و قطع کنید.
در محیطهای شلوغ (مثل فروشگاهها)، مغز باید اطلاعات بصری زیادی را پردازش کند. اگر توانبخشی دهلیزی را به درستی انجام نداده باشید، مغزی که به یک گوش متکی شده، در پردازش این اطلاعات کم آورده و احساس گیجی میکند. فیزیوتراپی تعادلی راه حل این مشکل است.
اگر دچار سرگیجه ناگهانی و طولانیمدت شدهاید، خطر سکته را نادیده نگیرید و تشخیص را به اینترنت نسپارید. در تهران نورو کلینیک، ما با معاینات تخصصی، منشا سرگیجه شما را پیدا کرده و درمان اصولی را آغاز میکنیم.
دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.