اماس (MS)
اماس چیست، علائم اولیهٔ آن چه حسی دارد، چطور تشخیص داده میشود و درمان و پیگیری آن در کلینیک چطور پیش میرود.
تهران نورو کلینیککلینیک مغز و اعصاب تهران
تهران نورو کلینیک · https://tehranneuroclinic.ir/blog/ms-early-symptoms
یکی از چشمانتان چند روز است تار میبیند و هنگام چرخاندن آن احساس درد میکنید. یا از زانو به پایین دچار بیحسی شدهاید و این حس با تکان دادن پا برطرف نمیشود. وقتی این نشانهها را در اینترنت جستجو میکنید، اولین پاسخی که با آن روبرو میشوید نام یک بیماری خودایمنی است: «ام اس (MS)». اما از کجا بفهمیم ام اس داریم؟ علائم اولیه ام اس معمولاً الگوی زمانی خاصی دارند و هر گزگز یا خستگی سادهای به معنای ابتلا به این بیماری نیست. ما در تهران نورو کلینیک، با بررسی دقیق تفاوت علائم استرس و اضطراب با بیماری ام اس و انجام تستهای تشخیصی، به این ابهامات پاسخ روشنی میدهیم.
ام اس (MS) زمانی رخ میدهد که سیستم ایمنی بدن به اشتباه به غلاف محافظ اعصاب (میلین) در مغز، نخاع یا اعصاب بینایی حمله کند. بنابراین، علائم اولیه ام اس دقیقاً به این بستگی دارد که کدام بخش از سیستم عصبی مرکزی دچار آسیب (التهاب و تشکیل پلاک) شده است. مهمترین ویژگی علائم ام اس، الگوی زمانی آنهاست: این علائم ناگهانی (در یک ثانیه) ظاهر نمیشوند، بلکه طی چند ساعت تا چند روز شکل میگیرند، حداقل ۲۴ ساعت مداوم باقی میمانند و سپس ممکن است به تدریج کاهش یابند.
التهاب عصب بینایی یکی از رایجترین اولین علائم ام اس است. در این حالت، دید یک چشم طی چند روز تار یا کدر میشود (رنگها به خصوص رنگ قرمز، خاکستری به نظر میرسند) و هنگام حرکت دادن کره چشم، درد عمیقی پشت چشم احساس میشود.
بیحسی و گزگز در ام اس به شکل احساس «پوست کلفت شده» یا پوشیدن دستکش تنگ است. این بیحسی روزها و هفتهها باقی میماند و با تغییر وضعیت بدن یا ماساژ دادن برطرف نمیشود.
بیمار با خم کردن گردن به سمت پایین (چسباندن چانه به قفسه سینه)، احساس برقگرفتگی شدیدی میکند که از ستون فقرات به سمت دستها و پاها تیر میکشد.
آسیب به ساقه مغز و مخچه باعث سرگیجه و عدم تعادل در راه رفتن (راه رفتن شبیه افراد مست) یا دوبینی میشود که با بستن یک چشم معمولاً برطرف میگردد.
سفت شدن دردناک عضلات پا و ضعف پیشرونده، به طوری که فرد بعد از مسافت کوتاهی متوجه کشیده شدن یکی از پاهایش روی زمین میشود.
ترس از ام اس اغلب باعث بروز علائم عصبی میشود. گزگزهای گذرا دور لب و نوک انگشتان که با تپش قلب همراهند، گزگزی که جایش مدام عوض میشود یا با تکان دادن دست برطرف میشود (نظیر خواب رفتن دست در خواب)، ارتباطی با ام اس ندارند و معمولاً ناشی از استرس، افت قند، مشکلات تیروئید، دیسک گردن یا کمبود ویتامین B12 هستند.
برای تشخیص علائم ام اس به چه دکتری مراجعه کنیم؟ مراجعه به مناسب ترین دکتر متخصص ام اس در تهران (متخصص مغز و اعصاب) اولین قدم است. در تهران نورو کلینیک، تشخیص با مراحل زیر انجام میشود:
معاینه عصبی بالینی: بررسی قدرت، حس، رفلکسها و بینایی.
ام آر آی (MRI): وجود پلاکهای فعال در مغز و نخاع، رکن اصلی تشخیص بر اساس معیارهای بینالمللی است.
تستهای تکمیلی: تشخیص ام اس با نوار عصب چشم (VEP) و ام آر آی، و در صورت نیاز بررسی مایع نخاعی (LP) برای یافتن پروتئینهای التهابی خاص.
هشدار اورژانسی: علائم ناگهانی را جدی بگیرید
اگر به طور ناگهانی (در عرض چند ثانیه تا چند دقیقه) دچار ضعف شدید یک طرف بدن، فلج صورت، اختلال تکلم یا از دست رفتن ناگهانی بینایی شدید، این علائم الگوی ام اس نیستند و به احتمال زیاد نشاندهنده سکته مغزی میباشند. در این حالت ثانیهای منتظر نمانید و فوراً با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید.
تاری دید پیشرونده در یک چشم همراه با درد هنگام حرکت چشم (التهاب عصب بینایی)، و همچنین بیحسی یا گزگز مداوم در یکی از اندامها که بیش از ۲۴ ساعت طول میکشد، از شایعترین اولین نشانههای ام اس هستند.
خیر. هیچ آزمایش خونی برای تایید ابتلا به ام اس وجود ندارد. آزمایش خون صرفاً برای رد کردن سایر بیماریهای مشابه (مانند کمبود ویتامین B12، بیماریهای روماتیسمی و مشکلات تیروئید) درخواست میشود. تشخیص نهایی با MRI و معاینه بالینی است.
علائم چشمی معمولاً در یک چشم ظاهر میشوند. بیمار طی چند روز متوجه کاهش وضوح دید، از بین رفتن درخشش رنگها (به ویژه رنگ قرمز) و درد عمیق در پشت کره چشم هنگام حرکت دادن آن میشود.
خیر. شایعترین دلایل گزگز دست و پا، فشار روی اعصاب محیطی (مثل سندرم تونل کارپال یا دیسک)، استرس، و کمبود ویتامینهاست. گزگز ام اس گذرا نیست، معمولاً منطقه وسیعتری را درگیر میکند و با تغییر وضعیت بدن از بین نمیرود.
لزوماً خیر. لکههای سفید یا پلاکها در مغز میتوانند ناشی از میگرن طولانیمدت، افزایش سن، فشار خون یا سکتههای خاموش باشند. متخصص مغز و اعصاب، محل قرارگیری، شکل و تعداد این پلاکها را بر اساس معیارهای تشخیصی مکدونالد (McDonald Criteria) ارزیابی میکند.
اگر علائم عصبی شما (مانند تاری دید یا بیحسی) بیش از یک شبانهروز طول کشیده و ترس از ام اس آرامش شما را گرفته است، درست ترین کار معاینه توسط متخصص است. در تهران نورو کلینیک، با معاینه دقیق، به سوالات شما پاسخ روشن و علمی میدهیم.
دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.