اماس (MS)
اماس چیست، علائم اولیهٔ آن چه حسی دارد، چطور تشخیص داده میشود و درمان و پیگیری آن در کلینیک چطور پیش میرود.
تهران نورو کلینیککلینیک مغز و اعصاب تهران
تهران نورو کلینیک · https://tehranneuroclinic.ir/blog/ms-diagnosis
احتمالاً به دلیل بیحسی طولانیمدت یا تاری دید به پزشک مراجعه کردهاید و او برای شما MRI تجویز کرده است. حالا با گزارشی پر از اصطلاحات پیچیده روبرو هستید و این سوال در ذهنتان میچرخد: «بیماری ام اس چگونه تشخیص داده میشود؟». ترس از ناشناختهها و انتظار برای رسیدن به یک جواب حتمی، بسیار فرساینده است. اما باید بدانید که تشخیص حتمی ام اس تنها به یک عکس یا یک آزمایش ساده خلاصه نمیشود. تشخیص زودرس ام اس نیازمند کنار هم قرار دادن قطعات یک پازل است. در تهران نورو کلینیک، ما به عنوان کلینیک تخصصی تشخیص حتمی ام اس در نیاوران، این پازل را با دقت کامل برای شما حل میکنیم تا مسیر درمانتان بدون ابهام آغاز شود.
هیچ آزمایش خونی به تنهایی ام اس را تایید نمیکند. پزشکان برای تشخیص این بیماری از استانداردی جهانی به نام معیارهای مکدونالد (McDonald Criteria - استاندارد جهانی تشخیص) استفاده میکنند. این معیار بر دو اصل اساسی استوار است: گسترش در فضا (DIS) و گسترش در زمان (DIT). یعنی متخصص نورولوژی و فلوشیپ ام اس باید شواهدی پیدا کند که نشان دهد پلاکهای دمیلینه و التهاب عصبی در سیستم اعصاب مرکزی، حداقل در دو مکان مختلف (مغز یا نخاع) و در دو زمان مختلف رخ دادهاند.
برای تکمیل این پازل تشخیصی، مراحل تشخیص بیماری MS به شکل زیر است:
پزشک پیش از هر چیز، با بررسی رفلکسهای عصبی، تعادل و هماهنگی عضلات، وضعیت سیستم عصبی شما را ارزیابی میکند. همچنین سوابق شما برای یافتن حملات قدیمی (مثل تاری دیدی که سالها پیش داشتهاید و فراموش کردهاید) با دقت بررسی میشود.
این مهمترین ابزار در راه های تشخیص ام اس است. تفسیر جواب ام آر آی (MRI) برای تشخیص ام اس به این شکل است: آیا پلاکهای سفیدی در نقاط خاصی از مغز وجود دارد؟ با تزریق ماده حاجب (گادولینیوم)، پلاکهای جدید و فعال روشن میشوند، در حالی که پلاکهای قدیمی رنگ نمیگیرند. دیدن هر دو نوع پلاک در یک MRI، شرط «دو زمان مختلف» را برآورده میکند.
اگر MRI پاسخ حتمی ندهد، بررسی مایع مغزی نخاعی ضروری است. در این روش، پزشک نمونه کوچکی از مایعی که مغز و نخاع را احاطه کرده میگیرد. وجود باندهای الیگوکلونال (نوعی پروتئین ایمنی) در این مایع، نشانه قوی التهاب سیستم ایمنی در ام اس است.
پتانسیل برانگیخته بصری (VEP / نوار عصب چشم) سرعت انتقال پیام از چشم به مغز را میسنجد. کند بودن این سرعت نشاندهنده آسیب خاموش به عصب بینایی است. مرکز انجام نوار عصب چشم (VEP) در تهران نورو کلینیک آماده ارائه این خدمت است.
برای اطمینان کامل، پزشک باید تستهای تشخیص افتراقی (برای رد سایر بیماریهای خودایمنی، عفونتها و کمبود B12) را از طریق آزمایش خون انجام دهد تا مطمئن شود علائم شما دلیل دیگری ندارد.
اگر شما فقط یک حمله داشتهاید و MRI تنها پلاکهای تازه را نشان میدهد، پزشک نمیتواند فوراً برچسب ام اس را بزند (به این حالت سندرم بالینی ایزوله یا CIS میگویند). در این شرایط، باید چند ماه صبر کرد و MRI مجدد گرفت. تشخیص زودهنگام و اشتباه، به معنای مصرف بیدلیل داروهای قوی برای سالیان متمادی است.
هشدار: MRI همه چیز نیست، اما بدون آن هم نمیشود
آیا تشخیص ام اس بدون ام آر آی امکانپذیر است؟ خیر. MRI ستون فقرات تشخیصی ام اس است و هیچ پزشکی بدون تایید تصویربرداری، درمان ام اس را آغاز نمیکند. همچنین، دیدن یک لکه سفید کوچک در گزارش MRI به تنهایی به معنای ام اس نیست؛ این لکهها در میگرن، بالا رفتن سن و دیابت نیز دیده میشوند.
مهمترین روش تصویربرداری MRI مغز و نخاع با تزریق ماده حاجب است. در کنار آن، بسته به نظر پزشک، نوار عصب چشم (VEP)، پونکسیون کمری (آزمایش مایع نخاع) و آزمایش خون برای رد سایر بیماریها انجام میشود.
این روش تحت بیحسی موضعی انجام میشود و درد آن در حد یک تزریق معمولی است. سوزن وارد نخاع نمیشود، بلکه از فضای مایع اطراف آن نمونه میگیرد، بنابراین خطر فلج شدن وجود ندارد. شایعترین عارضه آن سردرد موقت است که با استراحت برطرف میشود.
در این تست کاملاً بی درد، برچسبهای کوچکی (الکترود) روی سر شما قرار میگیرد و از شما خواسته میشود به یک صفحه شطرنجی متحرک روی مانیتور نگاه کنید. دستگاه سرعت رسیدن تصویر از چشم به مغز را اندازهگیری میکند.
اگر بیمار سابقه حملات قبلی داشته باشد و MRI پلاکهای قدیمی و جدید را همزمان نشان دهد، تشخیص در همان ویزیت اول حتمی میشود. اما در غیر این صورت، ممکن است برای تایید نهایی به ۳ تا ۶ ماه زمان و تکرار MRI نیاز باشد.
برای تشخیص و مدیریت ام اس، مراجعه به متخصصی که بر معیارهای مکدونالد مسلط باشد و امکانات پاراکلینیکی را در اختیار داشته باشد ضروری است. در تهران نورو کلینیک، دکتر ناصر مهربان با دقت بالا این روند را هدایت میکنند.
اگر علائم مشکوکی دارید یا پاسخ MRI شما دارای ابهام است، بلاتکلیفی را کنار بگذارید. در تهران نورو کلینیک، ما با ارزیابی دقیق بالینی و تفسیر صحیح تستها، مسیر را برای شما روشن میکنیم.
دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.