+989351926865 شنبه تا چهارشنبه ۱۴ تا ۲۲:۳۰، پنجشنبه ۹ تا ۱۳ واتساپ
تهران نورو کلینیککلینیک مغز و اعصاب تهران
رزرو نوبت آنلاین
منو
خدمات کلینیک ویزیت متخصص مغز و اعصاب نوار مغز (EEG) نوار عصب و عضله (EMG و NCS) درمان با rTMS درمان با dTMS نقشه مغزی QEEG نوار چشم VEP بیماری‌ها و مشکلات سردرد و میگرن صرع و تشنج ام‌اس پارکینسون سرگیجه و عدم تعادل نوروپاتی و گزگز افسردگی وسواس (OCD) اضطراب اختلالات خواب پزشکان راهنمای مراجعه درباره کلینیک تماس و دسترسی +989351926865 رزرو نوبت آنلاین
رزرو نوبت آنلاین

اختلال کنترل تکانه در پارکینسون؛ وقتی داروها شخصیت بیمار را تغییر می‌دهند

پدر مهربان و مقتصدی که همیشه حساب دخل و خرجش را داشت، به تازگی خریدهای اینترنتی عجیب و بی‌دلیل انجام می‌دهد. یا پدربزرگی که همیشه موقر بوده، ناگهان درخواست‌های جنسی نامتعارف دارد و شب‌ها تا صبح به تعمیر وسایل خانه (بدون هدف مشخص) می‌پردازد. دیدن این رفتارهای عجیب در بیماران پارکینسون، برای خانواده‌ها شوکه‌کننده و شرم‌آور است. بسیاری فکر می‌کنند این نشانه‌ای از زوال عقل یا لجبازی بیمار است، اما در واقع شما با اختلال کنترل تکانه در پارکینسون روبرو هستید که مستقیماً از عوارض روانی داروهای پارکینسون نشات می‌گیرد. در کلینیک تخصصی اعصاب و روان سالمندان در شمال تهران (تهران نورو کلینیک)، مناسب ترین روانپزشک برای بیماران پارکینسون در تهران، با رویکرد روانپزشکی عصبی (Neuropsychiatry)، این عوارض را کنترل کرده و تعادل را به خانواده شما بازمی‌گرداند.

نویسنده و بازبین: دکتر ناصر مهربان، متخصص مغز و اعصاب، نظام پزشکی ۱۲۰۲۷۵ انتشار: به‌روزرسانی:

خلاصه در یک نگاه

  • تغییر شخصیت بیمار پارکینسون (قمار، ولخرجی، پرخوری) معمولاً ناشی از مصرف داروهای آگونیست دوپامین است.
  • بیش‌فعالی جنسی (Hypersexuality) و پاندینگ (Punding / انجام کارهای تکراری) از نشانه‌های شایع این اختلال هستند.
  • عوارض قرص مادوپار و لوودوپا روی اعصاب گاهی به شکل توهم بینایی و هذیان بروز می‌کند.
  • این رفتارها ارادی نیستند و با تنظیم دوز داروهای مغز و اعصاب توسط پزشک به سرعت بهبود می‌یابند.

چرا بیمار مبتلا به پارکینسون ناگهان دچار بیش‌فعالی جنسی یا ولخرجی می‌شود؟

بیماری پارکینسون به دلیل کاهش دوپامین در مغز ایجاد می‌شود. دوپامین فقط مسئول حرکت نیست، بلکه هورمون اصلی «پاداش و لذت» در مغز نیز هست. برای درمان لرزش و کندی، پزشک داروهایی از دسته آگونیست‌های دوپامین (مثل پرامیپکسول و روپینیرول) یا لوودوپا تجویز می‌کند. این داروها اگرچه حرکت را بهبود می‌بخشند، اما سیستم پاداش مغز را به شدت تحریک می‌کنند.

مغز بیمار در این حالت، ترمز خود را برای کنترل هوس‌ها از دست می‌دهد و فرد برای رسیدن به لذت موقت، دست به رفتارهایی می‌زند که کاملاً با شخصیت قبلی او در تضاد است:

  • قماربازی بیمارگونه (Pathological gambling) و ولخرجی اجباری: خرید خرت‌وپرت‌های بی‌ارزش یا شرط‌بندی.

  • علت رفتارهای غیرطبیعی و جنسی در پیرمردان مبتلا به پارکینسون: بیدار شدن ناگهانی میل جنسی غیرقابل کنترل (Hypersexuality).

  • پرخوری عصبی (Binge eating): خوردن حجم زیادی از شیرینی‌جات در نیمه‌شب.

  • پاندینگ (Punding): گیر دادن به یک کار تکراری مانند باز و بسته کردن دکمه‌ها، مرتب کردن وسواس‌گونه وسایل یا باز کردن قطعات رادیو بدون دلیل منطقی.

آیا رفتارهای عجیب و پرخاشگری بیمار پارکینسون نشانه زوال عقل (آلزایمر) است؟

خیر. بیمار مبتلا به اختلال تکانه، کاملاً می‌داند که کارش اشتباه است، اما نمی‌تواند جلوی خودش را بگیرد (درست مانند یک فرد معتاد). او حافظه و هوشیاری کاملی دارد و اغلب این کارها را در خفا انجام می‌دهد. در حالی که در آلزایمر، بیمار فراموش می‌کند و توجیهی برای کارهایش ندارد. تفاوت این دو فقط در معاینه تخصصی روانپزشکی عصبی مشخص می‌شود.

آیا قرص مادوپار باعث توهم و پرخاشگری می‌شود؟

در مراحل پیشرفته پارکینسون، عوارض قرص مادوپار و لوودوپا روی اعصاب می‌تواند به شکل توهم بینایی و هذیان (دیدن افراد یا حیواناتی که در اتاق نیستند) و به دنبال آن پرخاشگری و لجبازی در پارکینسون بروز کند. این حالت به دلیل تجمع بیش از حد دوپامین در نواحی شناختی مغز رخ می‌دهد.

درمان خریدهای افراطی و قمار در بیمار پارکینسونی

چگونه عوارض روانی داروهای پارکینسون را بدون سفت شدن عضلات بیمار کم کنیم؟ درمان این اختلالات بسیار ظریف است و به هیچ وجه نباید توسط خانواده انجام شود:

  • تنظیم مجدد داروها: پزشک با کاهش تدریجی دوز آگونیست‌های دوپامین و جایگزینی آن‌ها، بدون اینکه لرزش بیمار برگردد، تکانه‌ها را مهار می‌کند.

  • درمان توهمات: در صورت بروز توهم، پزشک داروهای ضدروان‌پریشی خاصی تجویز می‌کند که با داروهای پارکینسون تداخلی نداشته باشند و علائم حرکتی را بدتر نکنند.

  • محدودیت دسترسی: در طول دوره تنظیم دارو، خانواده باید دسترسی بیمار به کارت‌های بانکی، اینترنت و وسایل نقلیه را محترمانه محدود کند.

هشدار حیاتی: خطر مرگ در قطع ناگهانی داروهای پارکینسون

هرگز، تحت هیچ شرایطی، داروی پارکینسون (مانند مادوپار، پرامیپکسول) را به صورت ناگهانی و خودسرانه برای قطع رفتارهای عجیب بیمار، متوقف نکنید! قطع ناگهانی این داروها می‌تواند منجر به وضعیتی بسیار کشنده به نام «سندرم بدخیم نورولپتیک» شود که با سفتی شدید عضلات، تب بالا و از دست رفتن هوشیاری همراه است. تنظیم داروها فقط باید توسط نورولوژیست یا روانپزشک اعصاب انجام شود.

پرسش‌های متداول درباره عوارض روانی پارکینسون

با بیمار پارکینسونی که لجبازی می‌کند و داروهایش را بیش از حد می‌خورد چه کنیم؟

یکی از علائم اختلال تکانه، ولع مصرف دارو (Dopamine dysregulation syndrome) است. بیمار دارو را بیش از حد مجاز می‌خورد تا احساس سرخوشی کند. در این شرایط، داروها باید کاملاً از دسترس بیمار خارج شده و فقط توسط مراقب به او داده شود.

برای درمان توهم و اختلال تکانه در پارکینسون به نورولوژیست مراجعه کنیم یا روانپزشک؟

از آنجا که این مشکلات مستقیماً به دلیل داروهای پارکینسون ایجاد شده‌اند، رویکرد ایده‌آل مراجعه به «روانپزشک عصبی (Neuropsychiatrist)» یا همکاری مشترک نورولوژیست و روانپزشک است تا هم حرکت بیمار و هم روان او به درستی تنظیم شود.

مطالعه مقاله کامل

آیا این رفتارهای عجیب برای همیشه باقی می‌مانند؟

خیر. در بیش از ۸۰ درصد موارد، با کاهش دوز یا قطع آگونیست‌های دوپامین (زیر نظر پزشک)، این رفتارهای تکانشی ظرف چند هفته تا چند ماه به طور کامل برطرف می‌شوند و بیمار به شخصیت طبیعی خود بازمی‌گردد.

چرا پدرم رفتارهای عجیب جنسی و خریدش را پنهان می‌کند؟

بیماران مبتلا به اختلال تکانه، کاملاً به غیرطبیعی بودن رفتار خود آگاهند و احساس شرم شدیدی می‌کنند. پنهان‌کاری نشان‌دهنده حفظ بخش شناختی مغز است. هرگز او را سرزنش یا تحقیر نکنید، زیرا این کار باعث تشدید پنهان‌کاری و افسردگی می‌شود.

آیا استفاده از دستگاه rTMS برای کاهش پرخاشگری پارکینسون مفید است؟

استفاده از rTMS در پارکینسون بیشتر برای کنترل علائم حرکتی و افسردگی همراه با آن توصیه می‌شود. برای کنترل اختلال کنترل تکانه، خط اول درمان همیشه تنظیم داروهای دوپامینرژیک است.

منابع علمی این صفحه (۳)
  1. NICE NG71. Parkinson's disease in adults (impulse control disorders, dopamine agonists) (۲۰۱۷) مشاهده منبع
  2. Lefaucheur JP et al. Evidence-based guidelines on the therapeutic use of repetitive transcranial magnetic stimulation (rTMS): An update (2014-2018). Clin Neurophysiol (۲۰۲۰) مشاهده منبع
  3. NICE NG222. Depression in adults: treatment and management (۲۰۲۲) مشاهده منبع

همین امروز برای رزرو نوبت ویزیت روانپزشک جهت تنظیم داروی پارکینسون اقدام کنید

اگر شرم از رفتارهای عجیب بیمار، شما را از مراجعه به پزشک بازداشته است، بدانید که این رفتارها تقصیر بیمار نیست و یک عارضه دارویی قابل درمان است. در تهران نورو کلینیک، ما در محیطی بدون قضاوت، داروهای بیمار را تنظیم کرده و شخصیت واقعی عزیزتان را به او برمی‌گردانیم.

دیدگاه‌ها

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاه پس از بررسی منتشر می‌شود. برای حفظ حریم خصوصی، اطلاعات پزشکی شخصی ننویسید؛ این بخش جایگزین ویزیت پزشک نیست.

کد امنیتی: چهار رقم فارسی