# تفاوت تشنج و غش؛ آیا هر از حال رفتنی نشانه صرع است؟

> تفاوت تشنج و غش چیست؟ بررسی علائم غش و تشنج، تفاوت صرع و از حال رفتن ناگهانی (سنکوپ) و راهنمای تشخیص آن توسط دکتر متخصص مغز و اعصاب در تهران.

Source: https://tehranneuroclinic.ir/blog/seizure-vs-fainting
Updated: 2026-11-18

تهران نورو کلینیک · https://tehranneuroclinic.ir/blog/seizure-vs-fainting


یکی از عزیزانتان ناگهان رنگش می‌پرد، روی زمین می‌افتد و برای چند ثانیه هوشیاری‌اش را از دست می‌دهد. پس از به هوش آمدن، اولین سوالی که در ذهن همه شکل می‌گیرد این است: این حالت سنکوپ یا تشنج بود؟ بسیاری از افراد می‌پرسند آیا غش کردن همان تشنج است؟ پاسخ کوتاه «خیر» است. تفاوت تشنج و غش در علت بروز، علائم پیش از حمله و وضعیت فرد پس از به هوش آمدن است. برای اینکه از نگرانی‌های بی‌مورد (مانند شروع مصرف داروهای صرع بدون نیاز) جلوگیری کنیم، باید فرق غش کردن با تشنج را به دقت بشناسیم. ما در تهران نورو کلینیک، با بررسی دقیق علائم غش و تشنج و انجام نوار مغز، تشخیص حتمی را برای شما روشن می‌کنیم.

  نویسنده و بازبین: [دکتر ناصر مهربان](https://tehranneuroclinic.ir/doctors/dr-naser-mehraban)، متخصص مغز و اعصاب، نظام پزشکی ۱۲۰۲۷۵ (۱۷ آبان ۱۴۰۵)   انتشار: ۱۷ آبان ۱۴۰۵  به‌روزرسانی: ۲۷ آبان ۱۴۰۵

## تفاوت اصلی غش کردن (سنکوپ) با تشنج چیست؟

از دست دادن موقت هوشیاری نقطه مشترک هر دو حالت است، اما مکانیسم آن‌ها کاملاً متفاوت است. **غش (سنکوپ)** به دلیل افت ناگهانی فشار خون و کاهش موقت جریان خون به مغز رخ می‌دهد (دلیل اصلی سنکوپ). این حالت معمولاً با تغییر وضعیت ناگهانی، دیدن خون، گرسنگی یا ایستادن طولانی‌مدت تحریک می‌شود. اما **تشنج** ناشی از تخلیه الکتریکی غیرطبیعی و ناگهانی در سلول‌های مغز است و تفاوت [صرع](https://tehranneuroclinic.ir/conditions/epilepsy) و از حال رفتن ناگهانی در همین اختلال الکتریکی ریشه دارد.

## تفاوت علائم هشداردهنده قبل از سنکوپ و تشنج

از کجا بفهمیم بیمار غش کرده یا تشنج؟ یکی از مهم‌ترین تفاوت‌ها، احساسات فرد چند ثانیه قبل از افتادن است:

- **پیش از غش (سنکوپ):** فرد معمولاً احساس سبکی سر و [سیاهی رفتن چشم](https://tehranneuroclinic.ir/blog/orthostatic-dizziness)، حالت تهوع، تعریق سرد و ضعف شدید می‌کند. او فرصت دارد بگوید «حالم بد است» یا بنشیند.
- **پیش از تشنج:** تشنج معمولاً بدون هشدار رخ می‌دهد. گاهی فرد یک حس عجیب (مانند بوی نامطبوع یا ترس ناگهانی) به نام «اورا» را تجربه می‌کند و بلافاصله روی زمین می‌افتد.

## علائم در حین و بعد از حمله: نشانه‌های کلیدی

شاهدان عینی درست ترین منبع برای تشخیص هستند. به این تفاوت‌ها دقت کنید:

- **حرکات بدن:** در غش، ممکن است چند پرش کوتاه و ضعیف دیده شود. اما در تشنج، حرکات غیرارادی و لرزش اندام‌ها بسیار شدید، ریتمیک و طولانی‌تر (۱ تا ۳ دقیقه) است.
- **آسیب‌های فیزیکی:** قفل شدن فک و دهان، زخم شدن کناره‌های زبان و خروج کف از دهان و بی‌اختیاری ادرار (افتراق تشنج از غش)، نشانه‌های کلاسیک تشنج هستند.
- **وضعیت پس از به هوش آمدن:** بیمار بعد از غش کردن چه احساسی دارد و چقدر طول می‌کشد به هوش بیاید؟ در غش، فرد با دراز کشیدن ظرف چند ثانیه به هوش آمده و هوشیار است (هرچند خسته). اما پس از تشنج، بیمار بین چند دقیقه تا چند ساعت دچار گیجی شدید، خواب‌آلودگی و فراموشی نسبت به اتفاقات رخ‌داده می‌شود.

## آیا غش کردن‌های مکرر نشانه تشنج پنهان است؟

الزاماً خیر، اما غش‌های مکرر، به‌ویژه در حالت نشسته یا حین ورزش، نیازمند بررسی سریع قلب و مغز هستند. برای تشخیص دقیق علت از حال رفتن چه آزمایشی لازم است؟ کلینیک تخصصی نوار مغز (EEG) در نیاوران (تهران نورو کلینیک)، با ثبت امواج الکتریکی مغز، به متخصص مغز و اعصاب و صرع کمک می‌کند تا وجود هرگونه اختلال صرعی را رد یا تایید کند. در صورت مشکوک بودن به مشکلات قلبی، نوار قلب (ECG) نیز الزامی است.

## اقدامات اولیه اورژانسی هنگام غش و از حال رفتن

- اگر فرد احساس سبکی سر کرد، فوراً او را بنشانید یا بخوابانید.
- در صورت غش، او را به پشت بخوابانید و پاهایش را بالاتر از سطح قلب قرار دهید.
- **در صورت تشنج:** سر او را روی سطح نرم بگذارید، اشیای خطرناک را دور کنید، پس از لرزش او را به پهلو بخوابانید و به هیچ وجه سعی نکنید دهانش را باز کنید.

**چه زمانی تماس با اورژانس (۱۱۵) الزامی است؟**

اگر از دست دادن هوشیاری بیش از چند دقیقه طول کشید، لرزش‌ها متوقف نشد، فرد پس از به هوش آمدن دچار ضعف یک‌طرفه بدن یا اختلال گفتار شد، یا اگر فرد باردار یا دیابتی است، منتظر نمانید و فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

## پرسش‌های متداول درباره تفاوت تشنج و غش

**آیا هر بار لرزش بدن هنگام غش به معنای تشنج است؟**

خیر. در بسیاری از مواردِ غش (سنکوپ)، به دلیل کاهش اکسیژن‌رسانی به مغز، چند پرش کوتاه و غیرارادی در دست و پا دیده می‌شود. این پرش‌های چندثانیه‌ای، لرزش ریتمیک و مداوم تشنج نیستند و پس از دراز کشیدن فوراً برطرف می‌شوند.

**برای تشخیص دقیق علت از حال رفتن چه آزمایشی لازم است؟**

مهم‌ترین ابزار تشخیصی، نوار مغز (EEG / الکتروآنسفالوگرافی) برای بررسی امواج صرعی و نوار قلب (ECG) برای رد کردن مشکلات ریتم قلب است. همچنین آزمایش خون برای بررسی افت قند یا اختلالات الکترولیتی ضروری است.

[مطالعه مقاله کامل](https://tehranneuroclinic.ir/services/eeg)

**تفاوت اصلی غش کردن (سنکوپ) با تشنج چیست؟**

تفاوت اصلی در علت و علائم بعد از آن است. غش به دلیل افت فشار خون رخ می‌دهد، چند ثانیه طول می‌کشد و فرد بلافاصله هوشیار می‌شود. اما تشنج ناشی از اختلال الکتریکی مغز است، لرزش‌های طولانی دارد و پس از آن فرد تا ساعت‌ها گیج و خواب‌آلود است.

**بیمار بعد از غش کردن چه احساسی دارد و چقدر طول می‌کشد به هوش بیاید؟**

در حالت سنکوپ، اگر فرد روی زمین دراز بکشد، خون به مغز برمی‌گردد و در کمتر از یک دقیقه به هوش می‌آید. پس از آن ممکن است احساس خستگی یا ضعف کند، اما کاملاً آگاه است و می‌داند کجاست.

**مناسب ترین دکتر متخصص برای تشخیص علت غش و تشنج در تهران کیست؟**

برای تشخیص دقیق، ارزیابی باید توسط یک متخصص مغز و اعصاب با تجربه در زمینه صرع انجام شود. در تهران نورو کلینیک، دکتر ناصر مهربان با گرفتن شرح حال دقیق از شاهدان عینی و بررسی نوار مغز، تشخیص نهایی را برای شما روشن می‌کند.

[مطالعه مقاله کامل](https://tehranneuroclinic.ir/doctors/dr-naser-mehraban)

**منابع علمی این صفحه (۲)**

1. NICE NG217, Epilepsies in children, young people and adults (2022) (۲۰۲۲) [مشاهده منبع](https://www.nice.org.uk/guidance/ng217)
2. NICE CG109, Transient loss of consciousness ('blackouts') in over 16s [مشاهده منبع](https://www.nice.org.uk/guidance/cg109)

## همین حالا برای تشخیص دقیق و انجام نوار مغز نوبت بگیرید

اگر خودتان یا عزیزتان دچار از حال رفتن ناگهانی شده‌اید و نمی‌دانید سنکوپ بوده یا تشنج، زمان را از دست ندهید. تشخیص زودهنگام از مصرف بی‌مورد داروهای صرع جلوگیری می‌کند.

 [رزرو آنلاین نوبت ویزیت تخصصی](https://tehranneuroclinic.ir/appointment) [+989351926865](tel:+989351926865)

## ادامهٔ مسیر

 صفحه اصلی موضوع

### صرع و تشنج

راهنمای جامع بیماری صرع و تشنج: بررسی علائم پیش از تشنج، تشنج در خواب، تفاوت صرع ابسنس با تشنج تونیک کلونیک و نقش نوار م...

ادامه

 درمان

### نوار مغز (EEG)

نوار مغز (EEG) دردی ندارد. کاربرد آن در تشنج، آمادگی بزرگسالان و کودکان، نوار مغز در خواب و مدت آزمون را ساده و کوتاه بخ...

ادامه

 مطلب مرتبط

### درمان تشنج در خواب

آیا پریدن دست و پا در خواب نشانه تشنج است؟ با علائم تشنج در خواب، تفاوت آن با اختلالات خواب و نقش نوار مغز خواب (Sleep E...

ادامه

 مطلب مرتبط

### کمک های اولیه تشنج

هنگام بروز تشنج در اطرافیان، آرامش خود را حفظ کنید. در این مقاله کارهایی که در زمان تشنج باید انجام داد (و کارهایی که نب...

ادامه

 مطلب مرتبط

### درمان تشنج عصبی (PNES)

تشنج عصبی یا حمله غیرصرعی (PNES) تمارض نیست. با علائم، تفاوت آن با صرع، نقش ویدئو-EEG و راه‌های درمان شناختی رفتاری (CBT...

ادامه

 مطلب مرتبط

### علت تشنج در بزرگسالان

تشنج ناگهانی در بزرگسالی همیشه به معنای ابتلا به صرع نیست. در این مقاله به بررسی علت غش و تشنج، علائم هشداردهنده و اقدام...

ادامه
