# خستگی ام اس (Lassitude)؛ چرا این خستگی با استراحت از بین نمی‌رود؟

> خستگی ام اس چه حسی دارد؟ بررسی علت خستگی مفرط در ام اس، تاثیر گرما (پدیده اوتوف)، داروها و راه‌های کم کردن خستگی ام اس در تهران نورو کلینیک.

Source: https://tehranneuroclinic.ir/blog/ms-fatigue
Updated: 2026-11-18

تهران نورو کلینیک · https://tehranneuroclinic.ir/blog/ms-fatigue


ساعت هنوز به نیمه‌روز نرسیده، اما احساس می‌کنید تمام انرژی بدنتان تخلیه شده است. این خستگی چنان سنگین است که حتی فکر کردن یا برداشتن یک لیوان آب هم برایتان دشوار می‌شود. وقتی از ضعف و بی حالی ام اس شکایت می‌کنید، اطرافیان ممکن است بگویند «کمی بخواب، بهتر می‌شوی»، اما شما می‌دانید که این خستگی با خوابیدن درمان نمی‌شود. خستگی ام اس (MS Fatigue) یکی از شایع‌ترین و آزاردهنده‌ترین علائم این بیماری است، اما خبر خوب این است که با مدیریت صحیح و مصرف داروهای خستگی ام اس، می‌توانید کنترل زندگی خود را دوباره به دست بگیرید. ما در تهران نورو کلینیک، با بررسی علت خستگی مفرط در ام اس، برنامه‌ای اختصاصی برای بازیابی انرژی شما تدوین می‌کنیم.

  نویسنده و بازبین: [دکتر ناصر مهربان](https://tehranneuroclinic.ir/doctors/dr-naser-mehraban)، متخصص مغز و اعصاب، نظام پزشکی ۱۲۰۲۷۵ (۱۷ آبان ۱۴۰۵)   انتشار: ۱۷ آبان ۱۴۰۵  به‌روزرسانی: ۲۷ آبان ۱۴۰۵

## تفاوت خستگی ام اس با خستگی معمولی و روزمره

خستگی [ام اس](https://tehranneuroclinic.ir/conditions/multiple-sclerosis) چه حسی دارد و چگونه است؟ خستگی در بیماری MS با خستگی ناشی از کار سنگین کاملاً متفاوت است. این خستگی ویژگی‌های خاصی دارد که به آن «لاسیتود» (Lassitude - نوع خاص خستگی شدید ام‌اس) می‌گویند:

- معمولاً به صورت روزانه رخ می‌دهد، حتی اگر فعالیت خاصی نداشته باشید.
- در اوایل صبح یا پس از بیدار شدن از خواب نیز وجود دارد.
- با افزایش دمای محیط (در بعدازظهرها) به شدت تشدید می‌شود.
- می‌تواند ناگهانی بروز کند و با مه مغزی و کاهش تمرکز (Brain fog) همراه باشد.

## علت خستگی مفرط در ام اس چیست؟

برای درمان خستگی در بیماری ام اس، ابتدا باید ریشه آن را پیدا کنیم. متخصصان مغز و اعصاب خستگی را به دو دسته تقسیم می‌کنند:

### ۱. خستگی اولیه (ناشی از تخریب میلین)

وقتی غلاف میلین اعصاب آسیب می‌بیند، مغز باید انرژی بسیار بیشتری مصرف کند تا پیام‌های عصبی را از مسیرهای آسیب‌دیده عبور دهد. این فرآیند باعث تخلیه سریع انرژی و بروز خستگی مرکزی می‌شود.

### ۲. خستگی ثانویه (ناشی از عوامل جانبی)

بسیاری از مواقع، علت خستگی ریشه در مشکلات ثانویه دارد، از جمله:

- **افسردگی و اختلالات خواب در ام‌اس:** اسپاسم شبانه، تکرر ادرار یا سندرم پای بی‌قرار مانع از خواب عمیق می‌شوند.
- **عفونت‌های پنهان:** یک عفونت ادراری ساده می‌تواند خستگی را چند برابر کند.
- **عوارض دارویی:** برخی داروهای شل‌کننده عضلات باعث خواب‌آلودگی و بی‌حالی می‌شوند.

## آیا گرما باعث تشدید خستگی در بیماران ام اس می‌شود؟

بله، حساسیت به گرما و تشدید خستگی (پدیده اوتوف) یک واکنش فیزیولوژیک در بیماران MS است. با افزایش دمای بدن (بر اثر هوای گرم، حمام داغ، یا تب)، سرعت انتقال پیام‌ها در اعصابِ آسیب‌دیده به شدت کند می‌شود و بیمار احساس فلج شدن یا خستگی مطلق می‌کند. این پدیده خطرناک نیست و با خنک کردن بدن (نوشیدن آب سرد یا دوش ولرم) به سرعت برطرف می‌شود.

## مسیر درمان خستگی ام اس در کلینیک

برای رفع بی حالی و ضعف ام اس چه بخوریم؟ مناسب ترین دکتر متخصص ام اس در تهران (یا نیاوران) در تهران نورو کلینیک، از یک رویکرد چندجانبه استفاده می‌کند:

### ۱. کاردرمانی و مدیریت انرژی در MS

اولین قدم، آموزش «حفظ انرژی» است. فیزیوتراپیست یا کاردرمانگر به شما یاد می‌دهد چگونه کارهای مهم را در ساعات اوج انرژی انجام دهید و از استراحت‌های کوتاه بین فعالیت‌ها غافل نشوید. برنامه ورزشی و فیزیوتراپی برای خستگی ام اس (مانند یوگا، شنا در آب خنک یا پیاده‌روی سبک) برخلاف تصور، باعث افزایش استقامت و کاهش خستگی می‌شود.

### ۲. داروهای خستگی ام اس

اگر مدیریت انرژی کافی نباشد، پزشک به سراغ تجویز دارو می‌رود. مناسب ترین قرص برای درمان خستگی ام اس معمولاً از میان محرک‌های سیستم عصبی انتخاب می‌شود. قرص آمانتادین، مدافینیل و ریتالین (داروهای رایج) با نظر مستقیم متخصص مغز و اعصاب برای افزایش سطح هوشیاری و انرژی تجویز می‌شوند[cite: 1]. هرگز این داروها را به صورت خودسرانه مصرف نکنید.

### ۳. درمان خانگی و تغذیه برای رفع ضعف ام اس

مصرف غذاهای سبک، سرشار از پروتئین، ویتامین D و ویتامین B12، در کنار هیدراته نگه داشتن بدن (نوشیدن آب فراوان)، نقش مهمی در کنترل خستگی ثانویه دارد.

**هشدار: آیا خستگی شدید و ناگهانی نشانه حمله جدید ام اس است؟**

اگر متوجه شدید که خستگی شما به طور ناگهانی و بسیار شدید افزایش یافته و همزمان علائم عصبی جدیدی (مانند تاری دید ناگهانی، ضعف شدید یک دست یا پا، یا عدم تعادل بارز) به آن اضافه شده است، این می‌تواند نشانه یک حمله جدید ام اس (عود بیماری) باشد. در این شرایط منتظر نمانید و بلافاصله با متخصص مغز و اعصاب خود تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید.

## پرسش‌های متداول درباره مدیریت خستگی در MS

**خستگی ام اس چه حسی دارد و چگونه است؟**

بیماران آن را به صورت «احساس سنگینی شدید در دست و پا»، «خالی شدن ناگهانی باتری بدن» و «مه آلود شدن ذهن» توصیف می‌کنند. این خستگی با میزان فعالیتی که انجام داده‌اید تناسبی ندارد و با خوابیدن نیز به طور کامل برطرف نمی‌شود.

**برای رفع بی حالی و ضعف ام اس چه بخوریم؟**

رژیم غذایی متعادل شامل پروتئین بدون چربی، سبزیجات تازه و کربوهیدرات‌های پیچیده به حفظ سطح انرژی کمک می‌کند. مهم‌تر از آن، مصرف کافی مایعات خنک است، زیرا کم‌آبی و افزایش دمای بدن، خستگی را تشدید می‌کند.

**آیا ورزش کردن خستگی بیماران ام اس را بیشتر می‌کند؟**

اگر ورزش به صورت اصولی و تحت نظر انجام شود، خیر. در واقع کم‌تحرکی باعث ضعیف شدن عضلات و تشدید خستگی می‌شود. ورزش‌های هوازی سبک و خنک (مثل شنا در آب ولرم یا خنک) مناسب ترین گزینه برای تقویت استقامت بیماران ام اس است.

**چه زمانی برای درمان خستگی ام اس به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنیم؟**

زمانی که خستگی کیفیت زندگی، شغل و روابط خانوادگی شما را مختل کرده است، با استراحت‌های کوتاه برطرف نمی‌شود و با احساس افسردگی یا تغییر در سایر علائم عصبی همراه است، مراجعه به کلینیک تخصصی مدیریت و درمان علائم ام اس در نیاوران ضروری است.

[مطالعه مقاله کامل](https://tehranneuroclinic.ir/appointment)

**آیا مصرف داروهای خواب‌آور به رفع خستگی ام اس کمک می‌کند؟**

خیر، در بسیاری از موارد داروهای خواب‌آور یا شل‌کننده‌های عضلانی خودشان عامل اصلی ایجاد حس گیجی و خستگی در طول روز هستند. اگر مشکل خواب دارید، پزشک با تنظیم داروها و درمان اختلالات خواب، بدون ایجاد حس گیجی روزانه، به شما کمک خواهد کرد.

**منابع علمی این صفحه (۱)**

1. NICE NG220, Multiple sclerosis in adults: management (2022؛ بخش fatigue) (۲۰۲۲) [مشاهده منبع](https://www.nice.org.uk/guidance/ng220)

## همین امروز برای درمان خستگی ام اس و رزرو نوبت ویزیت اقدام کنید

اجازه ندهید خستگی ام اس شما را از فعالیت‌های روزمره و لذت‌های زندگی باز دارد. در تهران نورو کلینیک، ما با ارزیابی دقیق علل ثانویه و تجویز داروهای مناسب، به شما کمک می‌کنیم تا انرژی خود را دوباره به دست آورید.

 [رزرو آنلاین نوبت ویزیت تخصصی](https://tehranneuroclinic.ir/appointment) [+989351926865](tel:+989351926865)

## ادامهٔ مسیر

 صفحه اصلی موضوع

### ام‌اس (MS)

ام‌اس چیست، علائم اولیهٔ آن چه حسی دارد، چطور تشخیص داده می‌شود و درمان و پیگیری آن در کلینیک چطور پیش می‌رود.

ادامه

 درمان

### ویزیت متخصص مغز و اعصاب

راهنمای کامل ویزیت متخصص مغز و اعصاب: از بررسی معاینه بالینی عصبی تا معرفی بیماری‌های تحت درمان و تفاوت نورولوژیست با جر...

ادامه

 مطلب مرتبط

### نوسان خلق در ام اس و سکته مغزی

تفاوت نوسان خلق ارگانیک (مغزی) با لجبازی بیمار چیست؟ در این مقاله با علت گریه و خنده بی دلیل، بی‌ثباتی هیجانی و راه‌های...

ادامه

 مطلب مرتبط

### تشخیص ام‌اس چطور انجام می‌شود؟

تفسیر جواب ام آر آی برای تشخیص ام اس چگونه است؟ با مراحل تشخیص ام اس بر اساس معیارهای مک‌دونالد و نقش آزمایش مایع نخاعی...

ادامه

 مطلب مرتبط

### علائم اولیه ام اس

اولین نشانه ام اس چیست؟ با علائم اولیه بیماری ام اس نظیر تاری دید، علامت لرمیت و گزگز مداوم، و مناسب ترین راه‌های تشخیص...

ادامه

 مطلب مرتبط

### گزگز دست و پا در ام اس (MS)

گزگز ام اس چقدر طول میکشد؟ با تفاوت گزگز استرس و اضطراب با ام اس، نقش MRI در تشخیص پلاک‌های فعال و درمان بی‌حسی در کلینی...

ادامه
