# علائم اولیه ام اس (MS)؛ نشانه‌های شروع بیماری در زنان و جوانان

> از کجا بفهمیم ام اس داریم؟ بررسی علائم اولیه ام اس، نشانه‌ های شروع بیماری MS در زنان و جوانان (تاری دید، گزگز و سرگیجه) و تفاوت آن با علائم استرس.

Source: https://tehranneuroclinic.ir/blog/ms-early-symptoms
Updated: 2026-11-16

تهران نورو کلینیک · https://tehranneuroclinic.ir/blog/ms-early-symptoms


یکی از چشمانتان چند روز است تار می‌بیند و هنگام چرخاندن آن احساس درد می‌کنید. یا از زانو به پایین دچار بی‌حسی شده‌اید و این حس با تکان دادن پا برطرف نمی‌شود. وقتی این نشانه‌ها را در اینترنت جستجو می‌کنید، اولین پاسخی که با آن روبرو می‌شوید نام یک بیماری خودایمنی است: «ام اس (MS)». اما از کجا بفهمیم ام اس داریم؟ علائم اولیه ام اس معمولاً الگوی زمانی خاصی دارند و هر گزگز یا خستگی ساده‌ای به معنای ابتلا به این بیماری نیست. ما در تهران نورو کلینیک، با بررسی دقیق تفاوت علائم استرس و اضطراب با بیماری ام اس و انجام تست‌های تشخیصی، به این ابهامات پاسخ روشنی می‌دهیم.

  نویسنده و بازبین: [دکتر ناصر مهربان](https://tehranneuroclinic.ir/doctors/dr-naser-mehraban)، متخصص مغز و اعصاب، نظام پزشکی ۱۲۰۲۷۵ (۱۷ آبان ۱۴۰۵)   انتشار: ۱۷ آبان ۱۴۰۵  به‌روزرسانی: ۲۵ آبان ۱۴۰۵

## خلاصه در یک نگاه

- اولین نشانه ام اس معمولاً به صورت یک حمله عصبی بروز می‌کند که بیش از ۲۴ ساعت (اغلب چند هفته) دوام دارد و سپس به تدریج بهبود می‌یابد.
- تاری دید یک طرفه و درد چشم (نوریت اپتیک) و گزگز، بی‌حسی و خواب‌رفتگی مداوم اندام‌ها از شایع‌ترین نشانه‌های شروع بیماری هستند.
- ام اس یک بیماری خودایمنی و تخریب غلاف میلین (دمیلینیزاسیون) است. مشاهده پلاک‌های مغزی و نخاعی در MRI برای تشخیص الزامی است.
- علائم ام اس در زنان حدود ۲ تا ۳ برابر شایع‌تر از مردان است و معمولاً علائم اولیه ام اس در جوانان ۲۰ تا ۳۰ سال رخ می‌دهد.
- علائم خاموش ام اس مانند خستگی مزمن و مفرد (MS Fatigue) و مشکلات مثانه معمولاً به تنهایی برای تشخیص کافی نیستند و باید در کنار سایر علائم بررسی شوند.

## اولین نشانه ام اس چیست؟ (الگوی بروز بیماری)

[ام اس](https://tehranneuroclinic.ir/conditions/multiple-sclerosis) (MS) زمانی رخ می‌دهد که سیستم ایمنی بدن به اشتباه به غلاف محافظ اعصاب (میلین) در مغز، نخاع یا اعصاب بینایی حمله کند. بنابراین، علائم اولیه ام اس دقیقاً به این بستگی دارد که کدام بخش از سیستم عصبی مرکزی دچار آسیب (التهاب و تشکیل پلاک) شده است. مهم‌ترین ویژگی علائم ام اس، الگوی زمانی آن‌هاست: این علائم ناگهانی (در یک ثانیه) ظاهر نمی‌شوند، بلکه طی چند ساعت تا چند روز شکل می‌گیرند، **حداقل ۲۴ ساعت مداوم** باقی می‌مانند و سپس ممکن است به تدریج کاهش یابند.

## شایع‌ترین نشانه‌ های شروع بیماری ام اس

### ۱. تاری دید یک طرفه و درد چشم (نوریت اپتیک)

[التهاب عصب بینایی](https://tehranneuroclinic.ir/blog/ms-eye-pain-blurred-vision) یکی از رایج‌ترین اولین علائم ام اس است. در این حالت، دید یک چشم طی چند روز تار یا کدر می‌شود (رنگ‌ها به خصوص رنگ قرمز، خاکستری به نظر می‌رسند) و هنگام حرکت دادن کره چشم، درد عمیقی پشت چشم احساس می‌شود.

### ۲. گزگز، بی‌حسی و خواب‌رفتگی مداوم اندام‌ها

بی‌حسی و گزگز در ام اس به شکل احساس «پوست کلفت شده» یا پوشیدن دستکش تنگ است. این بی‌حسی روزها و هفته‌ها باقی می‌ماند و با تغییر وضعیت بدن یا ماساژ دادن برطرف نمی‌شود.

### ۳. علامت لرمیت (Lhermitte's sign)

بیمار با خم کردن گردن به سمت پایین (چسباندن چانه به قفسه سینه)، احساس برق‌گرفتگی شدیدی می‌کند که از ستون فقرات به سمت دست‌ها و پاها تیر می‌کشد.

### ۴. سرگیجه، دوبینی و عدم تعادل

آسیب به ساقه مغز و مخچه باعث سرگیجه و عدم تعادل در راه رفتن (راه رفتن شبیه افراد مست) یا دوبینی می‌شود که با بستن یک چشم معمولاً برطرف می‌گردد.

### ۵. اسپاسم و گرفتگی عضلانی (اسپاستیسیتی)

سفت شدن دردناک عضلات پا و ضعف پیش‌رونده، به طوری که فرد بعد از مسافت کوتاهی متوجه کشیده شدن یکی از پاهایش روی زمین می‌شود.

## تفاوت علائم استرس و اضطراب با بیماری ام اس

ترس از ام اس اغلب باعث بروز علائم عصبی می‌شود. گزگزهای گذرا دور لب و نوک انگشتان که با تپش قلب همراهند، گزگزی که جایش مدام عوض می‌شود یا با تکان دادن دست برطرف می‌شود (نظیر خواب رفتن دست در خواب)، ارتباطی با ام اس ندارند و معمولاً ناشی از استرس، افت قند، مشکلات تیروئید، دیسک گردن یا کمبود ویتامین B12 هستند.

## مسیر تشخیص در کلینیک تخصصی تشخیص زودرس ام اس در نیاوران

برای تشخیص علائم ام اس به چه دکتری مراجعه کنیم؟ مراجعه به مناسب ترین دکتر متخصص ام اس در تهران (متخصص مغز و اعصاب) اولین قدم است. در تهران نورو کلینیک، تشخیص با مراحل زیر انجام می‌شود:

1. **معاینه عصبی بالینی:** بررسی قدرت، حس، رفلکس‌ها و بینایی.
2. **ام آر آی (MRI):** وجود پلاک‌های فعال در مغز و نخاع، رکن اصلی تشخیص بر اساس معیارهای بین‌المللی است.
3. **تست‌های تکمیلی:** تشخیص ام اس با نوار عصب چشم (VEP) و ام آر آی، و در صورت نیاز بررسی مایع نخاعی (LP) برای یافتن پروتئین‌های التهابی خاص.

**هشدار اورژانسی: علائم ناگهانی را جدی بگیرید**

اگر به طور ناگهانی (در عرض چند ثانیه تا چند دقیقه) دچار ضعف شدید یک طرف بدن، فلج صورت، اختلال تکلم یا از دست رفتن ناگهانی بینایی شدید، این علائم الگوی ام اس نیستند و به احتمال زیاد نشان‌دهنده سکته مغزی می‌باشند. در این حالت ثانیه‌ای منتظر نمانید و فوراً با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید.

## پرسش‌های متداول درباره نشانه‌های شروع ام اس

**شایع‌ترین و اولین علامت ام اس چیست؟**

تاری دید پیش‌رونده در یک چشم همراه با درد هنگام حرکت چشم (التهاب عصب بینایی)، و همچنین بی‌حسی یا گزگز مداوم در یکی از اندام‌ها که بیش از ۲۴ ساعت طول می‌کشد، از شایع‌ترین اولین نشانه‌های ام اس هستند.

**آیا بیماری ام اس با آزمایش خون مشخص می‌شود؟**

خیر. هیچ آزمایش خونی برای تایید ابتلا به ام اس وجود ندارد. آزمایش خون صرفاً برای رد کردن سایر بیماری‌های مشابه (مانند کمبود ویتامین B12، بیماری‌های روماتیسمی و مشکلات تیروئید) درخواست می‌شود. تشخیص نهایی با MRI و معاینه بالینی است.

**علائم چشمی ام اس چگونه شروع می‌شود؟**

علائم چشمی معمولاً در یک چشم ظاهر می‌شوند. بیمار طی چند روز متوجه کاهش وضوح دید، از بین رفتن درخشش رنگ‌ها (به ویژه رنگ قرمز) و درد عمیق در پشت کره چشم هنگام حرکت دادن آن می‌شود.

**آیا هر گزگز و بی‌حسی نشانه ابتلا به ام اس است؟**

خیر. شایع‌ترین دلایل گزگز دست و پا، فشار روی اعصاب محیطی (مثل سندرم تونل کارپال یا دیسک)، استرس، و کمبود ویتامین‌هاست. گزگز ام اس گذرا نیست، معمولاً منطقه وسیع‌تری را درگیر می‌کند و با تغییر وضعیت بدن از بین نمی‌رود.

**آیا وجود لکه‌های سفید در MRI به معنای ام اس است؟**

لزوماً خیر. لکه‌های سفید یا پلاک‌ها در مغز می‌توانند ناشی از میگرن طولانی‌مدت، افزایش سن، فشار خون یا سکته‌های خاموش باشند. متخصص مغز و اعصاب، محل قرارگیری، شکل و تعداد این پلاک‌ها را بر اساس معیارهای تشخیصی مک‌دونالد (McDonald Criteria) ارزیابی می‌کند.

**منابع علمی این صفحه (۲)**

1. NICE NG220, Multiple sclerosis in adults: management (۲۰۲۲) [مشاهده منبع](https://www.nice.org.uk/guidance/ng220)
2. Thompson AJ et al. Diagnosis of multiple sclerosis: 2017 revisions of the McDonald criteria. Lancet Neurol, 2018. (۲۰۱۸) [مشاهده منبع](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=Diagnosis+of+multiple+sclerosis%3A+2017+revisions+of+the+McDonald+criteria)

## همین امروز برای بررسی تخصصی علائم عصبی نوبت بگیرید

اگر علائم عصبی شما (مانند تاری دید یا بی‌حسی) بیش از یک شبانه‌روز طول کشیده و ترس از ام اس آرامش شما را گرفته است، درست ترین کار معاینه توسط متخصص است. در تهران نورو کلینیک، با معاینه دقیق، به سوالات شما پاسخ روشن و علمی می‌دهیم.

 [رزرو آنلاین نوبت ویزیت تخصصی](https://tehranneuroclinic.ir/appointment) [+989351926865](tel:+989351926865)

## ادامهٔ مسیر

 صفحه اصلی موضوع

### ام‌اس (MS)

ام‌اس چیست، علائم اولیهٔ آن چه حسی دارد، چطور تشخیص داده می‌شود و درمان و پیگیری آن در کلینیک چطور پیش می‌رود.

ادامه

 درمان

### ویزیت متخصص مغز و اعصاب

راهنمای کامل ویزیت متخصص مغز و اعصاب: از بررسی معاینه بالینی عصبی تا معرفی بیماری‌های تحت درمان و تفاوت نورولوژیست با جر...

ادامه

 مطلب مرتبط

### نوسان خلق در ام اس و سکته مغزی

تفاوت نوسان خلق ارگانیک (مغزی) با لجبازی بیمار چیست؟ در این مقاله با علت گریه و خنده بی دلیل، بی‌ثباتی هیجانی و راه‌های...

ادامه

 مطلب مرتبط

### تشخیص ام‌اس چطور انجام می‌شود؟

تفسیر جواب ام آر آی برای تشخیص ام اس چگونه است؟ با مراحل تشخیص ام اس بر اساس معیارهای مک‌دونالد و نقش آزمایش مایع نخاعی...

ادامه

 مطلب مرتبط

### درمان خستگی در بیماری ام اس

تفاوت خستگی ام اس با خستگی معمولی چیست؟ با مدیریت انرژی، نقش داروهای خستگی ام اس و راه‌های رفع مه مغزی و کاهش تمرکز (Bra...

ادامه

 مطلب مرتبط

### گزگز دست و پا در ام اس (MS)

گزگز ام اس چقدر طول میکشد؟ با تفاوت گزگز استرس و اضطراب با ام اس، نقش MRI در تشخیص پلاک‌های فعال و درمان بی‌حسی در کلینی...

ادامه
