# نوسان خلق در ام اس (MS) و سکته؛ وقتی بیمار کنترل احساساتش را از دست می‌دهد

> نوسان خلق در ام اس (MS):چرا بیمار سکته ای زودرنج می‌شود و مدام گریه می‌کند؟ بررسی تغییرات خلقی بعد از سکته مغزی، پرخاشگری و عصبانیت بیمار ام اس و درمان با rTMS.

Source: https://tehranneuroclinic.ir/blog/mood-swings-after-stroke-ms
Updated: 2026-11-18

تهران نورو کلینیک · https://tehranneuroclinic.ir/blog/mood-swings-after-stroke-ms


پدرتان همیشه فردی صبور و آرام بوده، اما از زمانی که سکته کرده، با کوچکترین حرفی عصبانی می‌شود یا برعکس، بی‌دلیل شروع به گریه می‌کند. همسرتان که مبتلا به ام اس است، در یک روز چند بار از حالت سرخوشی به غم و پرخاشگری می‌رسد. به عنوان همراه بیمار، احتمالاً این رفتارها را به پای «لجبازی» یا «افسردگی ناشی از بیماری» می‌گذارید. اما چرا بیمار سکته ای زودرنج می‌شود و مدام گریه می‌کند؟ تغییرات خلقی بعد از سکته مغزی و نوسان خلق در ام اس (MS)، در بیشتر مواقع ریشه در آسیب‌های فیزیکی به مدارهای کنترل هیجان در مغز دارند و بیمار هیچ اراده‌ای روی آن‌ها ندارد. در کلینیک تخصصی اعصاب و روان در نیاوران (تهران نورو کلینیک)، مناسب ترین روانپزشک برای بیماران ام اس و سکته مغزی در تهران حضور دارد تا با تشخیص دقیق، آرامش را به خانه شما بازگرداند.

  نویسنده و بازبین: [دکتر ناصر مهربان](https://tehranneuroclinic.ir/doctors/dr-naser-mehraban)، متخصص مغز و اعصاب، نظام پزشکی ۱۲۰۲۷۵ (۱۸ آبان ۱۴۰۵)   انتشار: ۱۸ آبان ۱۴۰۵  به‌روزرسانی: ۲۷ آبان ۱۴۰۵

## خلاصه در یک نگاه

- بی‌ثباتی هیجانی (Emotional lability) و پرخاشگری معمولاً ناشی از آسیب به لوب فرونتال (بخش کنترل احساسات در مغز) است.
- در بیماران مبتلا به MS، وجود پلاک‌های ام اس در مسیرهای عصبی و همچنین مصرف کورتون با دوز بالا، عامل اصلی تغییرات خلقی است.
- علت گریه و خنده بی دلیل بعد از سکته، وضعیتی به نام سندرم سودوبولبار است که درمان دارویی مشخصی دارد.
- خستگی مزمن عصبی و کاهش آستانه تحمل در این بیماران بسیار شایع است.
- تحریک مغناطیسی مغز (rTMS) برای تنظیم خلق، یکی از روش‌های نوین و بدون تداخل دارویی است.

## تفاوت نوسان خلق ارگانیک (مغزی) با لجبازی بیمار

خانواده‌ها باید بدانند که پرخاشگری و عصبانیت بیمار ام اس یا سکته‌ای، به معنای بدخلقی عمدی نیست. وقتی بخشی از مغز که وظیفه «ترمز کردن احساسات» را دارد آسیب می‌بیند، احساسات بیمار به صورت خام و فیلترنشده بروز می‌کند. در این شرایط نصیحت کردن یا بحث با بیمار هیچ کمکی نمی‌کند، زیرا مشکل کاملاً فیزیکی و شیمیایی است.

## سندرم سودوبولبار (PBA) چیست؟ (خنده و گریه بی‌اختیار)

یکی از آزاردهنده‌ترین شکل‌های بی اختیاری عاطفی در بیماران عصبی، سندرم سودوبولبار (Pseudobulbar Affect) است. در این حالت، بیمار در یک موقعیت کاملاً عادی یا حتی شاد، به طور ناگهانی شروع به گریه شدید می‌کند، یا برعکس در یک مراسم غمگین، بی‌اختیار می‌خندد. این خنده‌ها و گریه‌ها هیچ ارتباطی با احساس درونی بیمار ندارند و صرفاً یک «اتصال کوتاه» در مسیرهای عصبی مغز هستند. این سندرم معمولاً با داروهای تثبیت‌کننده خلق (Mood stabilizers) به خوبی کنترل می‌شود.

## تاثیر کورتون بر خلق بیماران ام اس (MS)

آیا داروهای ام اس باعث تغییرات خلقی و عصبی شدن بیمار می‌شوند؟ بله. زمانی که بیمار برای کنترل حمله ام اس، دوز بالایی از کورتیکواستروئیدها (مثل متیل‌پردنیزولون) دریافت می‌کند، ممکن است دچار حالت شیدایی (مانیا) موقت شود. در این حالت، بیمار دچار بی‌خوابی شدید، سرخوشی غیرعادی، تندخویی و حتی ولخرجی می‌شود. این حالت معمولاً با کاهش تدریجی دوز کورتون برطرف می‌شود.

## درمان پرخاشگری و نوسان خلق بعد از سکته مغزی

درمان این اختلالات بر اساس توصیه‌های راهنماهای درمانی، شامل موارد زیر است:

- **تنظیم داروها:** روانپزشکی عصبی (Neuropsychiatry) بر پرهیز از تداخل دارویی تاکید دارد. پزشک با انتخاب دقیق داروهای تثبیت‌کننده خلق، بدون ایجاد گیجی، عصبانیت بیمار را کنترل می‌کند.
- **تحریک مغناطیسی مغز (rTMS):** مناسب ترین روش درمان نوسانات خلقی بدون مصرف قرص‌های خواب‌آور اعصاب چیست؟ [استفاده از دستگاه rTMS](https://tehranneuroclinic.ir/services/rtms). این روش با تنظیم پالس‌های مغناطیسی در قشر پیشانی، مدارهای کنترل احساسات را تقویت می‌کند. البته رزرو نوبت نقشه مغزی برای بیماران سکته ای پیش از این درمان ضروری است تا ایمنی بیمار (از نظر خطر تشنج) بررسی شود.

**هشدار: قطع خودسرانه داروها اکیداً ممنوع**

اگر بیمار شما دچار سرخوشی غیرطبیعی، بی‌خوابی کامل به مدت چند شب، پرخاشگری فیزیکی یا توهم (دیدن و شنیدن چیزهایی که وجود ندارند) شده است، هرگز داروی او (مخصوصاً کورتون) را خودسرانه قطع نکنید. قطع ناگهانی کورتون خطرناک است. این علائم یک اورژانس روانپزشکی محسوب می‌شوند و باید فوراً با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید.

## پرسش‌های متداول درباره تغییرات خلقی پس از آسیب مغزی

**آیا تغییر شخصیت و نوسان خلق بعد از سکته مغزی دائمی است؟**

در بسیاری از بیماران، با گذشت زمان، ترمیم نسبی بافت مغز و استفاده از داروهای مناسب، نوسانات خلقی به میزان قابل‌توجهی کاهش می‌یابد. البته شدت ماندگاری این علائم، به وسعت و محل دقیق سکته در مغز بستگی دارد.

**تفاوت نوسان خلق با افسردگی و دوقطبی چیست؟**

در نوسان خلق ارگانیک (پس از سکته یا ام اس)، تغییرات احساسی بسیار سریع، در حد چند دقیقه و اغلب بدون محرک بیرونی رخ می‌دهند. اما در افسردگی و اختلال دوقطبی، بیمار دوره‌های طولانی‌تری (چند هفته تا چند ماه) از غم یا سرخوشی مداوم را تجربه می‌کند.

**سندرم سودوبولبار (خنده و گریه غیرقابل کنترل) در ام اس چگونه درمان می‌شود؟**

این سندرم با داروهای خاصی که مستقیماً روی تنظیم ناقل‌های عصبی در مسیرهای ساقه مغز اثر می‌گذارند، درمان می‌شود. این داروها با داروهای ضدافسردگی معمولی متفاوت هستند و اثربخشی بالایی دارند.

**با پرخاشگری و عصبانیت ناگهانی بیمار سکته مغزی چگونه رفتار کنیم؟**

مهم‌ترین نکته این است که در لحظه پرخاشگری، با او بحث و جدل نکنید، زیرا این کار باعث تشدید عصبانیت او می‌شود. آرامش خود را حفظ کنید، موضوع صحبت را تغییر دهید و به یاد داشته باشید که این رفتار ناشی از آسیب مغزی است، نه اراده شخصی بیمار.

**آیا دستگاه rTMS در حالت مانیا (سرخوشی شدید) قابل استفاده است؟**

خیر. در فاز مانیا یا سرخوشی حاد، استفاده از rTMS توصیه نمی‌شود. در این مرحله درمان دارویی ارجح است. rTMS بیشتر برای مراحل پس از آرام شدن مانیا و در صورت بروز افسردگی یا نوسانات خلقی مزمن و تحت نظر دقیق پزشک استفاده می‌شود.

**منابع علمی این صفحه (۵)**

1. NICE NG220. Multiple sclerosis in adults: management (۲۰۲۲) [مشاهده منبع](https://www.nice.org.uk/guidance/ng220)
2. NICE NG128. Stroke and transient ischaemic attack in over 16s: diagnosis and initial management (۲۰۱۹) [مشاهده منبع](https://www.nice.org.uk/guidance/ng128)
3. NICE CG185. Bipolar disorder: assessment and management (۲۰۲۳) [مشاهده منبع](https://www.nice.org.uk/guidance/cg185)
4. Lefaucheur JP et al. Evidence-based guidelines on the therapeutic use of repetitive transcranial magnetic stimulation (rTMS): An update (2014-2018). Clin Neurophysiol (۲۰۲۰) [مشاهده منبع](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=Evidence-based%20guidelines%20on%20the%20therapeutic%20use%20of%20repetitive%20transcranial%20magnetic%20stimulation%20%28rTMS%29%3A%20An%20update%20%282014-2018%29)
5. Rossi S et al. Safety and recommendations for TMS use in healthy subjects and patient populations, with updates on training, ethical and regulatory issues: Expert Guidelines. Clin Neurophysiol (۲۰۲۱) [مشاهده منبع](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=Safety%20and%20recommendations%20for%20TMS%20use%20in%20healthy%20subjects%20and%20patient%20populations%2C%20with%20updates%20on%20training%2C%20ethical%20and%20regulatory%20issues%3A%20Expert%20Guidelines)

## همین امروز برای بررسی و درمان نوسانات خلقی نوبت بگیرید

اگر تغییرات رفتاری بیمار، محیط خانه را به یک میدان تنش تبدیل کرده است، خود و بیمارتان را سرزنش نکنید. در تهران نورو کلینیک، تیم متخصصین ما با رویکرد روانپزشکی عصبی، ریشه این نوسانات را در مغز پیدا کرده و آرامش را به خانواده شما بازمی‌گردانند.

 [رزرو آنلاین نوبت ویزیت تخصصی](https://tehranneuroclinic.ir/appointment) [+989351926865](tel:+989351926865)

## ادامهٔ مسیر

 صفحه اصلی موضوع

### ام‌اس (MS)

ام‌اس چیست، علائم اولیهٔ آن چه حسی دارد، چطور تشخیص داده می‌شود و درمان و پیگیری آن در کلینیک چطور پیش می‌رود.

ادامه

 درمان

### درمان با rTMS

راهنمای کامل درمان با rTMS: بررسی لیست بیماری های قابل درمان، پروتکل درمانی شخصی‌سازی‌شده، نقش نقشه مغزی و عدم عوارض سیس...

ادامه

 مطلب مرتبط

### تشخیص ام‌اس چطور انجام می‌شود؟

تفسیر جواب ام آر آی برای تشخیص ام اس چگونه است؟ با مراحل تشخیص ام اس بر اساس معیارهای مک‌دونالد و نقش آزمایش مایع نخاعی...

ادامه

 مطلب مرتبط

### درمان خستگی در بیماری ام اس

تفاوت خستگی ام اس با خستگی معمولی چیست؟ با مدیریت انرژی، نقش داروهای خستگی ام اس و راه‌های رفع مه مغزی و کاهش تمرکز (Bra...

ادامه

 مطلب مرتبط

### علائم اولیه ام اس

اولین نشانه ام اس چیست؟ با علائم اولیه بیماری ام اس نظیر تاری دید، علامت لرمیت و گزگز مداوم، و مناسب ترین راه‌های تشخیص...

ادامه

 مطلب مرتبط

### گزگز دست و پا در ام اس (MS)

گزگز ام اس چقدر طول میکشد؟ با تفاوت گزگز استرس و اضطراب با ام اس، نقش MRI در تشخیص پلاک‌های فعال و درمان بی‌حسی در کلینی...

ادامه
